تشکیل سازمان توسعه سواحل مکُران به كجا رسيد؟
توسعه مكُران همچنان در اغماء
گروه اقتصاد دريا – فاطمه عباسی راد - ضرب الامثل براي ما ايراني ها هميشه از نان شب واحب تر بوده است چراكه جلوي هر ضرب المثل كيلومترها تجربه و انديشه خوابيده است با گفتن آن بدون فوت وقت دوطرف ماجرا مي روند سر اصل مطلب!
ما در روزنامه دريايي اقتصاد سرآمد سال هاست كه براي مساله مكُران قلم مي زنيم و قلم فرسايي مي كنيم. كمي خسته كننده است و پيش خودمان مي گوييم شايد «آب در هاون كوبيدن است» تيترهاي يك روزنامه براي سواحل غريب، بِكر و مظلوم مكُران مي زنيم و براي اين مهم دل مي سوزانيم شايد تلنگري باشد بر نگاه ژرف انديشان دولتي و دل شان به رحم آيد از اين همه مصائبي كه برسر قبر پروژه توسعه سواحل مكُران خوانده ايم تا شايد مرده اي در آن باشد. اميد داريم كه «مثنوي صد من يه غاز» نخوانده باشيم ما هم به تاسي نياكان مان كه در گوش ما خوانده اند. «ماهي را هر وقت از آب بگيري تازه است» با ايمان به اين ضرب الامثل، همچنان اميدواريم به تصميمات كشوري، اما بايستي از واقعيت ها فرار نكرد بلكه از آن ها درس عبرت گرفت. «زمان» موضوع خيلي مهمي است كه با هيچ چيز قابل مقايسته نيست. «وقت را غنيمت دان آنقدر كه بتواني»
در شرايط كنوني؛ منطقه شاهد دگرگوني و پيشرفت شده است كريدورهاي مواصلاتي دريايي و زميني بنا به منافع ملي تغيير موقعيت داده اند. اما ما همچنان در كشور ايران از بهترين ظرفيت هاي خداداي در ساحل و فراساحل دريايي و اقيانوسي بي بهره هستيم.پس از ماهها و سال ها از هشدار كارشناسان، صاحبنظران و تاكيدات مكرر مقام معظم رهبري بر بهره وري و توسعه سواحل مكُران حالا مسئولان امر پس از كلي طمطراق بابت راه اندازي و آغاز به كار شوراي توسعه مكُران حالا به فكر تشکیل سازمان توسعه سواحل مکُران افتاده اند!
بماند كه پيش از اين دولت و در آبان ماه سال 1400 طرح ساماندهي گردشگري را دراستان هاي شمال و شمال غرب كشور و زاگرس، سواحل شمالي و جنوبي با اولويت سواحل مكُران را ابلاغ کرد.
اين ابلاغيه درپایگاه اطلاع رسانی دفتر هیئت دولت مجود است انجا كه هیئت وزیران نهم آبان ۱۴۰۰، به پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور و در اجرای بند «ب» ماده (۱۰۰) قانون برنامه ششم توسعه، با طرح ساماندهي گردشگري جنگل هاي شمال و شمال غرب كشور و زاگرس، سواحل شمالي و جنوبي با اولويت سواحل مكران موافقت کرده است.در طرح مذکور، اهداف، سیاستها و اقدامات طرح ساماندهی گردشگری جنگل های شمال و شمال غرب کشور و زاگرس، سواحل شمالی و جنوبی با اولویت سواحل مکران، تعیین شده است و به موجب این طرح مي بايست وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای فرهنگ سازی و تعهد به اصول توسعه پایدار گردشگری در مناطق ساحلی و جنگلی، برنامه آموزش همگانی را با رویکرد سفر مسئولانه، حداکثر طی ۶ ماه تهیه و با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران اجرا نماید.حالا با كمي كنكاش بايستي شاهدي بر اجراي اين برنامه ها بيابيم اما ما در روزنامه دريايي اقتصاد سرآمد به شما مخاطبان گرامي مي گوييم«گشتيم نبود نگرد نيست»!اگر بود كه ما در رسانه ها خبر افزايش موج گردشگر به سواحل مكُران را منتشر مي كرديم!ُ.با گذشت حدود يكسال دولت در اقدامي، تصميم به محول كردن كار توسعه و آباداني منطقه مورد تاكيد مقام معظم رهبري در سيستان و بلوچستان گرفت. در همين راستا مهرماه سال 1401 مصوبه مربوط به تشکیل شورای توسعه سواحل مکُران و تعیین محدوده جغرافیایی منطقه مکُران از سوي هيئت دولت ابلاغ شد.
در اين ابلاغيه آمده است: با موافقت دولت و امضای معاون اول رئیس جمهور، مصوبه مربوط به تشکیل شورای توسعه سواحل مکران و تعیین محدوده جغرافیایی منطقه مکران ابلاغ شد. هیئت وزیران در جلسه مورخ ۲۰ شهریور ۱۴۰۱، به استناد اصول (۱۲۷) و (۱۳۸) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، با پیشنهاد تشکیل شورای توسعه سواحل مکران و تعیین محدوده جغرافیایی منطقه مکُران موافقت کرد.
بر این اساس «شورای توسعه سواحل مکُران» مرکب از معاون اول رئیس جمهور (رئیس شورا)، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، وزرای امور اقتصادی و دارایی، کشور، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، راه و شهرسازی و نفت، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، یک نفر عضو حقیقی به عنوان نماینده رئیس جمهور و نماینده ویژه رئیس جمهور و دبیر شورا (رئیس دبیرخانه) تشکیل شد.همچنین پهنه مکُران طبق نقشه پیوست مصوبه که تأیید شده به مُهر دفتر هیئت دولت می باشد که در شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ذکر شده و مشمول قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران و اصلاحات بعدی آن می باشد.
با اين وجود و با همه احكام و مسئوليت هاي صادره و محوله از سوي هئيت دولت اما ما در سواحل مكُران شاهد پويايي، رشد و پيشرفت آنچناني نبوده ايم كه موجبات توسعه و آباداني را فراهم كند اگر شما ديدين كه لطفا ما را ضايع نفرماييد. «شتر ديدي نديدي»!در خبر جديدي كه امسال(1402) روي خروجي رسانه ها رفت، اينبار نويدهاي خوبي پديدار شده است اين كه سواحل بي نظير مكُران صاحب دفتر و دستك مي شود و تحت عنوان يك سازمان «سري از سرها در مي آورد» در همين راستا با حضور اعضای جلسه موضوع و مفاد اساسنامه اين سازمان مورد بحث و بررسی قرار گرفته است كه در نهايت تصميم گيري به تعويق افتاده و مقرر شده طی جلسه ای ظرف یک هفته آتی ارديبهشت ماه 1402 در وزارت کشور با حضور وزرای مربوطه در خصوص این طرح و جزئیات آن تعیین تکلیف شود.
محمد مخبر در این جلسه با اشاره به تأکیدات مقام معظم رهبری در خصوص توسعه سواحل مکُران تصریح کرده: نباید از چنین ظرفیت بزرگ توسعه ای کشور غافل شد چرا که توسعه این سواحل می تواند سهم بسزایی در تولید ناخالص داخلی کشور داشته باشد و ضروری است تا دستگاه های ذیربط با همکاری و هماهنگی دبیرخانه شورای عالی توسعه سواحل مکران هر چه سریعتر موانع اجرایی توسعه این بخش از کشور را برطرف نمایند.
سند توسعه مکُران و سند آمایش سرزمینی سواحل تهیه و تدوین شده
حسین دهقان دبیر شورای عالی توسعه سواحل مکُران نیز در این جلسه با اشاره به اهمیت هماهنگی دستگاه ها در راستای اجرای طرح های توسعه ای موردنظر تأکید کرده: بهره برداری از استعدادهای سواحل مکُران در حوزه های بنادر و دریانوردی، تجاری، ریلی و اجتماعی از مهمترین زمینه های فعالیت های دبیرخانه است که در این راستا سند توسعه مکُران و سند آمایش سرزمینی سواحل تهیه و تدوین شده است.
تعويق تكليف اساسنامه تشکیل سازمان توسعه سواحل مکُران براي هفته آينده
در ادامه این جلسه اساسنامه تشکیل سازمان توسعه سواحل مکُران با حضور اعضای جلسه مورد بحث و بررسی قرار گرفته و مقرر شده طی جلسه ای ظرف یک هفته آتی در وزارت کشور با حضور وزرای مربوطه در خصوص این طرح و جزئیات آن تعیین تکلیف شود.با خبر شديم كه در این جلسه گزارشی از اقدامات این دبیرخانه در خصوص توسعه و آبادانی این منطقه مطرح شده است كه شامل تهیه مدل و برنامه های توسعه ای سواحل مکُران، توانمندسازی جوامع محلی و شناسایی استعدادها و زمینه های سرمایه گذاری، ایجاد قرارگاه مهارت آموزی برای جوامع بومی و محلی، طرح آمایش گردشگری مي شود.از ديگر موضوعاتي كه در اين نشست مطرح شده؛ توانمندسازی نیروی انسانی محلی با همکاری دانشگاه های منطقه، ایجاد مجموعه تولید پنل های خورشیدی، مهار آب های فصلی آبخیزداری آبخوانداری، توسعه بنادر با همکاری وزارت راه و شهرسازی، و همچنین اجرای کریدور ساحلی جنوب و اتصال به کریدور شمال جنوب است كه اميد به اجرايي شدن اين سر صل ها داريم.در جميع جهات، اگر طي امسال در اين منطقه سوق الجيشي كه تنها بندر اقيانوسي ايران را در خود جاي داده است شاهد تحولات شگرفي نباشيم قائده بازي عوض مي شود و قطع به يقين از گردونه رقابت همسايگان كه گوي رقابت را سال هاست از ما ربوده اند، حذف مي شويم و به طور كل اميدمان نه تنها از اين دولت و بلكه از هر چه دولت است ناميد مي شود و به قول حضرت حافظ «ما ز یاران چشم یاری داشتیم، خود غلط بود آنچه ما پنداشتیم»
با اين حال ما در رسانه دريايي اقتصاد سرآمد صبر مي كنيم و صد البته دعا مي كنيم. با شما مخاطبان عزيز و فرهيخته علاقمند به حوزه دريايي تا «جوجه ها را آخر پاييز بشماريم» نه!