كاپيتان عمران سعيدی ساماني به اقتصادسرآمد می گوید:
دريانورد به دانش و تجربه توأمان نياز دارد
گروه دریاپایه - مهری نامور - بزرگداشت روز جهاني دريانورد را پيش رو داريم. روزي كه در كنفرانس ديپلماتيك بازنگري كنوانسيون استانداردها، آموزش و گواهينامههاي دريانوردي (STCW) - در ژوئن 2010 میلادی در شهر مانیل- مطرح و تصويب شد.
اعضاي كنوانسيون در قواره مصوبات كنفرانس مانيل، به منظور قدردانی از زحمات دریانوردان کشورهای عضو؛ 25 ژوئن هر سال ( چهارم تیر ماه) را روز دريانورد ناميدند و کشورهای عضو موظف گردیدند تا روز دریانورد را در تقویم دریایی خود ثبت و از دریانوردان به پاس زحمات فراوانی که می کشند در این روز قدرداني كنند.
در كشور ما نيز شوراي فرهنگ عمومي، اين روز را در تقويم رسمي كشور گنجانده است و به نحوي به ارزش اين كار و حرمت دريانوردان ايران تاكيد كرده است.
امسال نيز، بزرگداشتي است تا قدرشناس دريانوردان شريف، حرفهاي و خدوم كشورمان باشيم. به اين بهانه، همكلام شديم با كاپيتان عمران سعيدی ساماني از پيشكسوتان و حرفهآيهاي دريانوردي تا به نمايندگي گراميداشته باشيم همه دريادلان دريانورد را.
روزنامه دریایی اقتصاد سرآمد با تبريك اين روز دريايي به اهالي دريا، براي همه حوزههاي دريايي ايران آرزوي روزهاي خوب دارد:
اقتصادسرآمد: كاپيتان ساماني، ابتدا روز دريانورد را به شما تبريك ميگوييم و سپاسمنديم كه براي گفتوگو با روزنامه دريايي اقتصاد سرآمد، وقت با ارزش خودتان را هديه کرديد. براي شروع بفرماييد كه دريانورد كيست؟ آيا هر كسي كه به هر دليلي به دريا برود، دريانورد است؟
کاپیتان سامانی:
با درود و سلام به همه اهالي دريا، به خصوص دريانوردان عزيزي كه در دريا و اقيانوس، خدمتگزار ملت خود هستند؛ بايد گفت كه دريانورد، طيف بزرگي را شامل ميشود و منع و حصري نيست كه بخواهيم كس يا كساني را از اين عنوان زيبا محروم كنيم.
ميتوان گفت كه هر كسي با هر هدفي كه به دريا ميرود، در نوع و حد خود، دريانورد است؛ اما تفاوتها در نحوه دريانوردي آنهاست. برخي براي تجارت، برخي براي گردش و برخي هستند كه به طور اساسي، شغل و حرفه آنها در درياست. همه اينطيفها دريانورد هستند اما كميت و كيفيت دريانوردي آنها با هم تفاوت دارد.
در ميان آنهايي كه به صورت حرفهاي در دريا هستند و به طور دائمي دريانوردي ميكنند هم طيف گستردهاي وجود دارد و بايد از ملوان، تعميركار، آشپز و... تا افسران و كاپيتانهاي كشتيها- چه كشتيهاي تجاري و باربري و چه كشتيهاي نظامي- را دريانورد دانست. در اين طيف هم كميت و كيفيت كار و نحوه انجام وظايف متفاوت است و بر اساس آن ميتوان رتبهبنديهايي كرد. براي مثال، يك ملوان و يك آشپز كه در كشتي هستند، هر دو دريانورد هستند؛ اما به كيفيت كار متفاوت.
در اذهان عمومي، مرسوم است كه «افسران و كاپيتانها» را دريانورد بدانند و تا حدي به ملوانان به عنوان دريانورد توجه كنند؛ زيرا ذهن عمومي بر آمده از فرهنگ عمومي كشور است كه اغلب از ناحيه فيلمها به ذهن مخاطب القاء شده است؛ اما در نگاه حرفهاي و تخصصي، هر كسي كه به هر دليلي در دريا سفر كند، دريانورد است.
اقتصادسرآمد: سختي كار دريانورد حرفهاي در چه حد و ميزاني ميتوان تصور كرد؟ مثلا نسبت به فعاليت در خشكي، هوا و حتی فعاليتهاي ريلي. و نيز ميزان خطرپذيري يك دريانورد نسبت به ساير موارد مشابه در خشكي و هوا چگونه مقايسه كنيم؟
کاپیتان سامانی:
بيترديد، ميزان سختي و خطر در دريا، بارها و به مراتب بيشتر از ساير موارد در خشكي است. در دريا، وضعيت همواره نرمال و معمول و مرسوم نيست؛ زيرا دريا قابل پيشبيني يا قابل كنترل نيست و همچنين، كشتيها مانند ديگر وسائط نقليه قابل راهبري و قابل كنترل نيستند؛ از اين رو، كمي مقايسه اين موارد با همديگر به نظر مشكل ميآيد.
در كشتي، اتفاقهايي ميافتد كه ممكن است در جاي ديگر قابل تصور نباشد. دوري از خانواده براي يك دريانورد، اولين سختي كار است كه همواره در دلهره است كه خانواده در امن و آسايش باشند. اگر اتفاقي براي خانواده بيفتد، يك دريانورد به آساني نميتواند به كمك بشتابد يا خود را به واقعه برساند.
از طرف ديگر، برخي سوانح در دريا هست كه خطراتش ميتواند مهلك باشد- مانند حادثه سانچي- و باعث صدمات روحي و جسمي و جاني شود. دلايل اين حوادث جاي بحث ديگري دارد، اما خود حادثه در دريا، بسيار سهمگين ميتواند باشد و هيچ راه چارهاي براي آن نباشد. اين نشان ميدهد كه خطر در دريا و اقيانوس با آن امواج بسيار بزرگ، بسيار بيشتر است.
علاوه بر اين، در كشتي، صدماتي به ملوانان و ... وارد ميشود كه به دليل محدوديت در دسترسي به درمان در سطحي كه در خشكي هست، ميتواند ضايعه ايجاد كند.
به هر روي، تصور من اين است كه ميزان سختي كار براي يك دريانورد بسيار زياد است و نيز خطرپذيري يك دريانورد همواره بالاست.
اقتصادسرآمد: دريانورد چگونه ساخته و پرداخته ميشود؟ آيا آموزشهاي كلاسيك آموزشكدهها و دانشكدهها كافي هستند؟ به طور كلي وزن تجربه براي يك دريانور بيشتر است يا ذهن؟ ذهني كه در آموزشكدهها پرورش يافته و تجربهاي كه در عرشه كشتيها به دست ميآيد؟
کاپیتان سامانی:
يك دريانورد، به دليل مواجه هميشگي با مسائل غير قابل پيشبيني و نيز به دليل حساسيت امور و فعاليتهايي كه در كشتي وجود دارد كه بايد به موقع و دقيق باشد و نيز وضعيت دريا كه اشتباه نميپذيرد، بايد همواره آماده باشد هم از نظر ذهني و هم از نظر جسمي و هم از نظر مهارتهاي كار.
اين است كه من بر اين باورم كه وزن ذهن و تجربه همواره برابر است. گاهي در موضعيت تصميمهاي سريع و ناگهاني قرار ميگيرند كه لازم است ذهني آماده و پويايي داشته باشند كه بتوانند تصميم بگيرند و سپس بايد جسم آماده و مهارت عالي داشته باشند تا تصميم خود را اجرايي كنند. اين است كه وزن هر دو را جدي، مهم و سرنوشتساز ارزيابي ميكنم.به طور طبيعي، در آموزشكدهها و دانشكدهها، ذهن پرورش مييابد و با فعاليت عملي در حين انجام كار، مهارتهاي لازم اخذ ميشود و يك دريانورد، به مرور پلههاي ترقي ذهني و مهارتي را طي ميكند و به درجات بالا ميرسد. خوشبختانه در ايران، دانشكدهها و آموزشكدههاي خوبي داريم و سطح آموزشدهي آنها بالا و قابل توجه است. در عرصه عمل نيز پيشكسوتان خوبي داريم كه تجارب خود را به زيردستان منتقل ميكنند و در پرورش نسل آينده دريانورد ايراني تلاش ميكنند.
اقتصادسرآمد: و سخن پاياني:
کاپیتان سامانی: من روز دريانورد را به همه همكاران ارجمندم در ايران و سراسر جهان تبريك ميگويم و آروز ميكنم كه روزهاي بهتري با همدلي و همفكري حاصل شود و مردم شريف و شايسته ايران، از خدمت ما دريانوردان راضيتر از هميشه تاريخ باشند.