printlogo


« اقتصادسرآمد» گزارش می دهد؛ استقبال ایرانی‌ترین پالایشگاه پارس‌جنوبی از زمستان1402
ایزولاسیون خطوط دریایی از سکوهای گازی پارس جنوبی

گروه نفت و انرژی – فاطمه کریمی -  میدان گازی مشترک پارس جنوبی که در خلیج فارس و در آب‌های سرزمینی ایران و قطر واقع شده‌است، بزرگ‌ترین میدان گازی جهان است که هفت درصد از ذخایر گاز دنیا و ۵۰ درصد از ذخایر گاز ایران را در بر گرفته است و ۷۰ درصد از گاز تولیدی کشور در این میدان تولید می‌شود.
به گزارش اقتصادسرآمد، همانطور که می دانید یک‌سوم میدان پارس جنوبی در اختیار ایران است و دو سوم آن در جغرافیای کشور قطر قرار دارد.
فاز ۱۱ پارس جنوبی، مرزی‌ترین فاز این میدان است که ارزش محصولات آن سالیانه پنج میلیارد دلار برآورد شده و تولید حدود ۶۵۰ تا ۷۰۵ میلیون متر مکعب گاز در روز از نظر ارزش حرارتی و تولید هیدروکربن معادل تولید چهار تا ۴.۵ میلیون بشکه نفت خام در روز است. طرح توسعه فاز ۱۱ میدان پارس جنوبی از سال ۱۳۷۹ رقم خورد، اما تا سال‌ها بعد به دلیل بدعهدی‌های شرکت‌های خارجی در زمینه مشارکت در این طرح، مسیری پرفراز و نشیب را تا رسیدن به بهره‌برداری طی کرد.
در مهرماه ۱۴۰۰، توسعه فاز ۱۱ به عنوان اولویت در دستور کار وزارت نفت قرار گرفت. در آذرماه ۱۴۰۱، دکل حفاری" ۲ well target "با هدف سرعت بخشیدن به حفاری، در موقعیت نصب شد و در تیرماه ۱۴۰۲، سکوی " ۱۲ سی" جابه‌جا و در موقعیت " ۱۱ بی" نصب شد و در نهایت، در ۶ شهریور با حضور رئیس‌جمهور افتتاح شد و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۰۴ بهره‌برداری کامل از این فاز صورت پذیرد.
هرچند ایران از نظر مساحت، میزان کمتری از میدان را در اختیار دارد، اما از نظر میزان تولید لحظه‌ای از قطر پیشی گرفته است. قطر بهره‌برداری از این میدان را بسیار زودتر از ایران آغاز کرده و به همین دلیل در تولید انباشته و کل از کشور ما جلوتر است.

استقبال ایرانی‌ترین پالایشگاه پارس‌جنوبی از زمستان1402 
مدیرعامل مجتمع گاز پارس جنوبی گفت: با تلاش‌های شبانه‌روزی کارکنان این مجموعه بزرگ گازی، پالایشگاه یازدهم این مجتمع برای تولید گاز مورد نیاز کشور به استقبال زمستان رفت. 
احمد باهوش در این باره اظهار کرد: با انجام تعمیرات اساسی روی سکوهای تولیدی، پالایشگاه یازدهم مجتمع گاز پارس جنوبی برای یک تولید حداکثری به استقبال فصل زمستان رفت.وی افزود: این تعمیرات اساسی متفاوت از دوره های گذشته و با روش "ایزولاسیون خطوط دریایی" از سکوهای گازی پارس جنوبی انجام شده که در نوع خود بی‌نظیر است.
مدیرعامل مجتمع گاز پارس جنوبی تصریح کرد: اکنون هفت میلیون مترمکعب در روز از فاز ۱۱ پارس جنوبی گاز برداشت می شود و به زودی خط جدید دریایی راه‌اندازی و زمینه تولید حداکثری گاز از این پالایشگاه فراهم می‌شود.باهوش یادآور شد: در کنار تولید گاز، میعانات گازی، اتان، پروپان و بوتان نیز در پالایشگاه یازدهم در حال تولید است.
وی ادامه داد: تا پیش از راه اندازی فاز ۱۱، ۷۵ درصد گاز کشور در ۱۳ پالایشگاه گازی پارس جنوبی فرآورش و به خطوط سراسری تزریق شده که با تولیدات امسال فاز ۱۱ این میزان افزایش می یابد.
مهندسی دقیق متخصصان ایرانی
نصب یک سکو در موقعیتی که چاه‌های زنده (چاه‌های در حال بهره‌برداری) در آن وجود دارد، نیازمند مهندسی بسیار دقیق است که به دست متخصصان ایرانی انجام شد.پیش از این، همه سکوها در خشکی ساخته و توسط بارج به موقعیت نصب، حمل می‌شدند. اما این بار، متخصصان، یک سکوی زنده (سکویی که از آن بهره‌برداری می‌شود) را از حالت بهره‌برداری خارج و وارد فرایند قبل از راه‌اندازی کردند.
وقتی سکویی ساخته می‌شود وارد فرایند پیش‌راه‌اندازی و راه‌اندازی می‌شود، اما این‌بار همه فرایندها معکوس شد؛ سکو از حالت زنده خارج و توسط شناور اوشنیک (که در اختیار شرکت تأسیسات دریایی است) حمل شد و در موقعیت ۱۱ بی قرار گرفت.
 
راه‌اندازی همه سکوهای پارس جنوبی توسط شرکت‌های ایرانی
شرکت پتروپارس پیمانکار اصلی طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی است. شرکت نفت و گاز پارس (یکی از شرکت‌های فرعی تابعه شرکت ملی نفت ایران) نیز ماموریت انجام مطالعات مهندسی، ساختمان و نصب و راه‌اندازی همه فازهای میدان مشترک پارس جنوبی را بر عهده دارد.غیر از حفاری‌های لازم برای طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی و انتقال سکوی ۱۲ سی به دست متخصصان شرکت‌های ایرانی، همه ۳۸ سکوی پارس جنوبی توسط شرکت‌های ایرانی راه‌اندازی شده است.

اهمیت فشار افزایی در میدان پارس جنوبی
همه مخازن گاز و نفت پس از مدتی، با افت تولید مواجه می‌شوند. افت تولید، با توجه به میزان برداشت از هر مخزن، پیش‌بینی‌پذیر است. درخصوص میدان گازی پارس جنوبی نیز همین مساله مطرح است.
مهندسان شرکت نفت و گاز پارس در حال انجام مطالعات بر روی این مخزن هستند تا به صورت تخمینی اطلاعاتی درباره زمان ورود پارس جنوبی به افت تولید را به دست آورند، زیرا این موضوع اهمیت دارد که عملیات فشارافزایی در کجا انجام شود (دریا یا خشکی) که مهندسان در حال بررسی هر دو بخش (دریا و خشکی) هستند تا زمان از دست نرود.
با توجه به اینکه فشارافزایی در دریا در کشور ما بحثی جدید است، نیاز است که در برخی از بخش‌ها از مشاوران خارجی استفاده شود.
در این میان، طرح توسعه فازهای پارس جنوبی و چاه‌های میان‌میدانی هم مطرح است تا بتوان بحث افت تولید را تا حدی جبران کرد.
 
همه مردان پارس جنوبی
تولید روزانه ۷۰۵ میلیون متر مکعب گاز، فقط با تلاش نیروی انسانی متخصصی میسر می‌شود که در سکوهای گازی پارس جنوبی مستقر هستند.
متخصصان پارس جنوبی وظیفه نگهداری، بهره‌برداری، پشتیبانی و تعمیرات سکوها را برعهده دارند. نیروهای بهره‌بردار مستقر در سکوها، ۱۴ روز کار و ۱۴ روز استراحت می‌کنند. در صورتی که زمان استراحت نیروها فرا برسد اما شرایط جوی نامساعد باشد، آنان نمی‌توانند به ساحل برگردند.نکته دیگری که بر سختی کار این نیروها می‌افزاید ضرورت تعمیرات سکوها در تابستان است، زیرا در زمستان که مصرف گاز در اوج خود قرار دارد، نمی‌توان تولید از یک چاه را حتی برای یک ساعت هم متوقف کرد؛ در نتیجه، تعمیرات سکوها در گرمای طاقت‌فرسا و هوای شرجی انجام می‌شود تا در زمستان توقف تولید رخ ندهد و بیشترین میزان تولید از میدان مشترک پارس جنوبی صورت بگیرد.
از دیگر دشواری‌های کار در میدان مشترک پارس جنوبی (که از محدودیت‌های تولید گاز در این میدان نیز به شمار می‌رود)، وجود گاز بسیار سمی و کُشنده هیدروژن سولفوره یا h۲s است که در میادین گازی به‌ویژه میدان گازی پارس جنوبی به وفور وجود دارد.
 
برنامه‌های شرکت نفت و گاز پارس برای افزایش تولید در آینده
شرکت نفت و گاز پارس برای افزایش تولید گاز از میدان پارس جنوبی در آینده دو هدف را دنبال می‌کند:
۱. موضوع نگهداشت تولید که در آن تعمیرات اساسی از ابتدایی‌ترین کارها به شمار می‌رود و با شدت و جدیت در سکوهای پارس جنوبی انجام می‌شود.
۲. بحث ساخت تأسیسات فشارافزایی که مطالعات طراحی پایه آن در دو بخش فراساحل و دریا در حال انجام است.در کنار این اهداف، توسعه سایر میادین از جمله میدان کیش، میدان پارس شمالی، میدان فرزاد (میدان مشترک با عربستان) و میدان بلال نیز در دستور کار قرار دارد.