«سرآمد»گزارش میدهد؛
تهدید نظامیسازی در دریای سرخ
خروج ناوهای آمریکا و انگلیس، پیششرط امنیت دریایی بابالمندب
گروه نظامی دریایی-سعید قلیچی- تنشهای نظامی در دریای سرخ پس از چندماه آرامش نسبی از جولای۲۰۲۵ به اوج رسیده است. بمباران بنادر و نقاطی از یمن توسط هواپیماها و موشکهای رژیم صهیونیستی از یک سو و حملات نیروهای یمنی به دوکشتی باری یونانی، MV MAGIC SEAS و MV ETERNITY C با پهپاد و موشک اقداماتی بود که موجب افزایش درگیریها و تنشهای نظامی در این منطقه شد. آنطور که رسانهها گزارش دادند؛ این حملات اولین موارد در سال۲۰۲۵ بودند و پس از آن یمنیها اعلام کردند که کشتیهایی را که به بنادر اسرائیلی تردد میکنند، هدف قرار خواهند داد که این امر به تشدید درگیریهای دریایی منجر شد.
به گزارش اقتصاد سرآمد، طی هفتههای گذشته حضور ناوهای نظامی ایالات متحده آمریکا و انگلیس در دریای سرخ و بابالمندب نشانهای از افزایش تنشها در این منطقه بوده است. حالا اما وزارت امور خارجه دولت یمن در صنعا با انتشار بیانیهای نسبت به نظامیسازی دریای سرخ هشدار داده است. در این بیانیه دولت یمن با تاکید بر پایبندی این کشور به امنیت و سلامت کشتیرانی بینالمللی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب، اعلام کرده است که خروج ناوگانهای نظامی خارجی از دریای سرخ پیششرط تقویت امنیت دریایی و ثبات منطقه خواهد بود.
در این بیانیه آمده است که یمن سیاستی مبتنی بر احترام به قوانین بینالمللی و حفاظت از گذرگاههای دریایی را در چارچوب اصول همسایگی و امنیت جمعی کشورهای منطقه دنبال میکند. وزارت خارجه دولت صنعاء همچنین تصریح کرد که تقویت امنیت دریایی در گرو خروج ناوگانهای نظامی خارجی از منطقه است، چراکه حضور آنها مشروعیت ندارد. وزارت خارجه یمن در این موضعگیری، آمریکا و انگلیس را به نظامیسازی دریای سرخ و تبدیل آن به میدان درگیری متهم کرده و افزود: این دوکشور به دنبال ایجاد ائتلافهایی هستند که ارتباطی با منافع ملتهای منطقه ندارد. همچنین در این بیانیه آمده است که عملیات این کشور در دریای سرخ تنها منافع دشمن صهیونیستی را هدف قرار داده و به عنوان اهرم فشاری برای توقف جنایات اسرائیل در غزه بهکار گرفته شده است.
سایه نظامیسازی بر سر دریای سرخ
تحلیلگران مسائل منطقهای، بیانیه وزارت خارجه یمن را پاسخی مستقیم به افزایش حضور نظامی آمریکا و انگلیس در دریای سرخ میدانند. این حضور نظامی که به گفته یمن، باعث تشدید تنشها و بیثباتی در منطقه شده است، از سوی صنعا به عنوان تهدیدی علیه امنیت ملی و منافع اقتصادی این کشور تلقی میشود. اهمیت راهبردی دریای سرخ و تنگه بابالمندب به عنوان یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان، نقش حیاتی این منطقه در تجارت جهانی و امنیت انرژی را برجسته میکند. هرگونه بیثباتی در این منطقه میتواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گستردهای برای جهان داشته باشد.
بیانیه وزارت امور خارجه یمن نشاندهنده نگرانی جدی این کشور در مورد افزایش حضور نظامی خارجی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب است. این بیانیه نهتنها موضع رسمی یمن در مورد این مسئله را به روشنی مشخص میکند، بلکه زمینه برای تحلیل عملیات نظامی یمن در منطقه و پیامدهای احتمالی این وضعیت را نیز فراهم میکند. این بیانیه همچنین نقش حیاتی دیپلماسی و همکاری بینالمللی را در حلوفصل این چالش امنیت منطقهای مهم برجسته میکند. واکنش جامعه بینالمللی به این بیانیه و گامهای آتی در راستای کاهش تنش و حفظ امنیت دریای سرخ، مواردی بسیار مهم هستند که باید با دقت مورد بررسی قرار گیرند. بدون شک این بیانیه فصل جدیدی از تنشها در منطقه حساس خلیج فارس را گشوده است.
دریای سرخ از دیرباز یکی از مهمترین شریانهای دریایی جهان بوده است که دریای مدیترانه را از طریق کانال سوئز به اقیانوس هند متصل میکند. این آبراه تقریباً ۱۲درصد تجارت جهانی را تسهیل و آن را به منطقهای حیاتی در زنجیره تأمین جهانی تبدیل میکند. بااینحال، این منطقه به دلیل تنشهای ژئوپلیتیکی، درگیریها و رقابت بین قدرتهای بزرگ بهطور فزایندهای بیثبات شده است.
اقتصاد دریای سرخ تحت نظامیسازی آمریکا
دورنمای دریای سرخ در ۲۰۲۵ و پس از آن، تیره و مبهم است. با از سرگیری حملات حوثیها در جولای و سیاستهای تهاجمی دولت ترامپ، احتمال تشدید نظامیسازی بالاست. کارشناسان پیشبینی میکنند ریسکهای دریایی افزایش یابد و حملات به الگویی فصلی تبدیل شود. اگر آتشبس ژانویه۲۰۲۵ پایدار نماند، رشدGDP جهانی میتواند ۰.۵درصد کاهش یابد و تورم در خاورمیانه دورقمی شود. از سوی دیگر، دیپلماسی چندجانبه -مانند پیشنهاد گروه بحران بینالمللی برای آرامسازی- میتواند تنشها را کاهش دهد، اما نفوذ چین در منطقه و رقابتهای ایران-اسرائیل، احتمال «منطقه پرریسک» را افزایش میدهد. در سناریوی بدبینانه، نظامیسازی به جنگ گستردهتر منجر میشود؛ در سناریوی خوشبینانه، توافقات دریایی مانند آتشبس موقت، تجارت را احیا میکند. در نهایت، دریای سرخ نهتنها شاهراه اقتصادی، بلکه آزمون ژئوپلیتیک قرن۲۱ است.
نظامیسازی و درگیریها در دریای سرخ، ضربهای سنگین به اقتصاد جهانی وارد کرده است. حملات حوثیها باعث کاهش ۱۵درصدی تجارت دریایی از این مسیر شده و شرکتهای کشتیرانی را وادار به دور زدن از دماغه امید نیک کرده که زمان حملونقل را ۱4-۱0روز افزایش و هزینهها را تا ۴۰درصد بالا برده است. بیمهنامههای دریایی نرخهای خود را دوبرابر کردهاند و فعالیت بنادر سعودی مانند جده و ینبع بیش از ۴۵درصد کاهش یافته است. در سطح جهانی، این بحران به تورم سوخت و کالا دامن زده؛ قیمت نفت در جولای۲۰۲۵ به ۸۰دلار در هر بشکه رسید و زنجیره تأمین اروپا، آسیا و آفریقا مختل شد. برای کشورهای حاشیه دریای سرخ، رشد تجارت تا ۶درصد در صورت حل بحران ممکن است، اما ادامه تنشها میتواند به رکود اقتصادی منجر شود. تبعات انسانی نیز شدید است: بحران اقتصادی یمن را تشدید و کمکهای بشردوستانه را مختل کرده، در حالیکه افزایش نظامیسازی، خطر تصادفات دریایی و آلودگی محیطی را بالا برده است.
برخی گزارشها حاکی از آن است که درگیریهای یمن و اسرائیل، محرک اصلی اختلال در دریای سرخ هستند. یمنیها از نوامبر ۲۰۲۳ در همبستگی با فلسطین، بیش از ۱۰۰کشتی مرتبط با اسرائیل، آمریکا یا انگلیس را هدف قرار دادهاند که این امر تجارت به بنادر اسرائیلی مانند ایلات را تقریباً متوقف کرده است. همچنین در سپتامبر۲۰۲۵، اسرائیل با حملات به بندر حدیده یمن دروازه اصلی واردات پاسخ داد که این اقدام تجارت محلی را فلج کرد و به تشدید بحران انسانی منجر شد. این درگیریها، تجارت منطقهای را ۵درصد کاهش داده و به عنوان بخشی از «محور مقاومت» ایران، تعادل قدرت را به نفع اسرائیل تغییر داده، اما هزینههای اقتصادی سنگینی برای همه طرفها بهبار آورده است. حملات حوثیها به کشتیهای غیراسرائیلی نیز گسترش یافته و تجارت جهانی را تحت تاثیر قرار داده است.
برخی از گزارشها حاکی از آن است که در کنار دزدی دریایی، تشدید تنشهای نظامی، حق بیمه کشتیهای عبوری از دریای سرخ را افزایش داده است. بسیاری از شرکتهای کشتیرانی اکنون در حال بررسی مسیرهای جایگزین مانند دور زدن آفریقا از طریق دماغه امید نیک هستند که هفتهها به زمان حملونقل میافزاید و هزینه سوخت را افزایش میدهد.
در حال حاضر، اختلال در دریای سرخ به افزایش قیمت مصرفکننده و تاخیر در زنجیره تامین جهانی کمک میکند.
گروه نظامی دریایی-سعید قلیچی- تنشهای نظامی در دریای سرخ پس از چندماه آرامش نسبی از جولای۲۰۲۵ به اوج رسیده است. بمباران بنادر و نقاطی از یمن توسط هواپیماها و موشکهای رژیم صهیونیستی از یک سو و حملات نیروهای یمنی به دوکشتی باری یونانی، MV MAGIC SEAS و MV ETERNITY C با پهپاد و موشک اقداماتی بود که موجب افزایش درگیریها و تنشهای نظامی در این منطقه شد. آنطور که رسانهها گزارش دادند؛ این حملات اولین موارد در سال۲۰۲۵ بودند و پس از آن یمنیها اعلام کردند که کشتیهایی را که به بنادر اسرائیلی تردد میکنند، هدف قرار خواهند داد که این امر به تشدید درگیریهای دریایی منجر شد.
به گزارش اقتصاد سرآمد، طی هفتههای گذشته حضور ناوهای نظامی ایالات متحده آمریکا و انگلیس در دریای سرخ و بابالمندب نشانهای از افزایش تنشها در این منطقه بوده است. حالا اما وزارت امور خارجه دولت یمن در صنعا با انتشار بیانیهای نسبت به نظامیسازی دریای سرخ هشدار داده است. در این بیانیه دولت یمن با تاکید بر پایبندی این کشور به امنیت و سلامت کشتیرانی بینالمللی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب، اعلام کرده است که خروج ناوگانهای نظامی خارجی از دریای سرخ پیششرط تقویت امنیت دریایی و ثبات منطقه خواهد بود.
در این بیانیه آمده است که یمن سیاستی مبتنی بر احترام به قوانین بینالمللی و حفاظت از گذرگاههای دریایی را در چارچوب اصول همسایگی و امنیت جمعی کشورهای منطقه دنبال میکند. وزارت خارجه دولت صنعاء همچنین تصریح کرد که تقویت امنیت دریایی در گرو خروج ناوگانهای نظامی خارجی از منطقه است، چراکه حضور آنها مشروعیت ندارد. وزارت خارجه یمن در این موضعگیری، آمریکا و انگلیس را به نظامیسازی دریای سرخ و تبدیل آن به میدان درگیری متهم کرده و افزود: این دوکشور به دنبال ایجاد ائتلافهایی هستند که ارتباطی با منافع ملتهای منطقه ندارد. همچنین در این بیانیه آمده است که عملیات این کشور در دریای سرخ تنها منافع دشمن صهیونیستی را هدف قرار داده و به عنوان اهرم فشاری برای توقف جنایات اسرائیل در غزه بهکار گرفته شده است.
سایه نظامیسازی بر سر دریای سرخ
تحلیلگران مسائل منطقهای، بیانیه وزارت خارجه یمن را پاسخی مستقیم به افزایش حضور نظامی آمریکا و انگلیس در دریای سرخ میدانند. این حضور نظامی که به گفته یمن، باعث تشدید تنشها و بیثباتی در منطقه شده است، از سوی صنعا به عنوان تهدیدی علیه امنیت ملی و منافع اقتصادی این کشور تلقی میشود. اهمیت راهبردی دریای سرخ و تنگه بابالمندب به عنوان یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان، نقش حیاتی این منطقه در تجارت جهانی و امنیت انرژی را برجسته میکند. هرگونه بیثباتی در این منطقه میتواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گستردهای برای جهان داشته باشد.
بیانیه وزارت امور خارجه یمن نشاندهنده نگرانی جدی این کشور در مورد افزایش حضور نظامی خارجی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب است. این بیانیه نهتنها موضع رسمی یمن در مورد این مسئله را به روشنی مشخص میکند، بلکه زمینه برای تحلیل عملیات نظامی یمن در منطقه و پیامدهای احتمالی این وضعیت را نیز فراهم میکند. این بیانیه همچنین نقش حیاتی دیپلماسی و همکاری بینالمللی را در حلوفصل این چالش امنیت منطقهای مهم برجسته میکند. واکنش جامعه بینالمللی به این بیانیه و گامهای آتی در راستای کاهش تنش و حفظ امنیت دریای سرخ، مواردی بسیار مهم هستند که باید با دقت مورد بررسی قرار گیرند. بدون شک این بیانیه فصل جدیدی از تنشها در منطقه حساس خلیج فارس را گشوده است.
دریای سرخ از دیرباز یکی از مهمترین شریانهای دریایی جهان بوده است که دریای مدیترانه را از طریق کانال سوئز به اقیانوس هند متصل میکند. این آبراه تقریباً ۱۲درصد تجارت جهانی را تسهیل و آن را به منطقهای حیاتی در زنجیره تأمین جهانی تبدیل میکند. بااینحال، این منطقه به دلیل تنشهای ژئوپلیتیکی، درگیریها و رقابت بین قدرتهای بزرگ بهطور فزایندهای بیثبات شده است.
اقتصاد دریای سرخ تحت نظامیسازی آمریکا
دورنمای دریای سرخ در ۲۰۲۵ و پس از آن، تیره و مبهم است. با از سرگیری حملات حوثیها در جولای و سیاستهای تهاجمی دولت ترامپ، احتمال تشدید نظامیسازی بالاست. کارشناسان پیشبینی میکنند ریسکهای دریایی افزایش یابد و حملات به الگویی فصلی تبدیل شود. اگر آتشبس ژانویه۲۰۲۵ پایدار نماند، رشدGDP جهانی میتواند ۰.۵درصد کاهش یابد و تورم در خاورمیانه دورقمی شود. از سوی دیگر، دیپلماسی چندجانبه -مانند پیشنهاد گروه بحران بینالمللی برای آرامسازی- میتواند تنشها را کاهش دهد، اما نفوذ چین در منطقه و رقابتهای ایران-اسرائیل، احتمال «منطقه پرریسک» را افزایش میدهد. در سناریوی بدبینانه، نظامیسازی به جنگ گستردهتر منجر میشود؛ در سناریوی خوشبینانه، توافقات دریایی مانند آتشبس موقت، تجارت را احیا میکند. در نهایت، دریای سرخ نهتنها شاهراه اقتصادی، بلکه آزمون ژئوپلیتیک قرن۲۱ است.
نظامیسازی و درگیریها در دریای سرخ، ضربهای سنگین به اقتصاد جهانی وارد کرده است. حملات حوثیها باعث کاهش ۱۵درصدی تجارت دریایی از این مسیر شده و شرکتهای کشتیرانی را وادار به دور زدن از دماغه امید نیک کرده که زمان حملونقل را ۱4-۱0روز افزایش و هزینهها را تا ۴۰درصد بالا برده است. بیمهنامههای دریایی نرخهای خود را دوبرابر کردهاند و فعالیت بنادر سعودی مانند جده و ینبع بیش از ۴۵درصد کاهش یافته است. در سطح جهانی، این بحران به تورم سوخت و کالا دامن زده؛ قیمت نفت در جولای۲۰۲۵ به ۸۰دلار در هر بشکه رسید و زنجیره تأمین اروپا، آسیا و آفریقا مختل شد. برای کشورهای حاشیه دریای سرخ، رشد تجارت تا ۶درصد در صورت حل بحران ممکن است، اما ادامه تنشها میتواند به رکود اقتصادی منجر شود. تبعات انسانی نیز شدید است: بحران اقتصادی یمن را تشدید و کمکهای بشردوستانه را مختل کرده، در حالیکه افزایش نظامیسازی، خطر تصادفات دریایی و آلودگی محیطی را بالا برده است.
برخی گزارشها حاکی از آن است که درگیریهای یمن و اسرائیل، محرک اصلی اختلال در دریای سرخ هستند. یمنیها از نوامبر ۲۰۲۳ در همبستگی با فلسطین، بیش از ۱۰۰کشتی مرتبط با اسرائیل، آمریکا یا انگلیس را هدف قرار دادهاند که این امر تجارت به بنادر اسرائیلی مانند ایلات را تقریباً متوقف کرده است. همچنین در سپتامبر۲۰۲۵، اسرائیل با حملات به بندر حدیده یمن دروازه اصلی واردات پاسخ داد که این اقدام تجارت محلی را فلج کرد و به تشدید بحران انسانی منجر شد. این درگیریها، تجارت منطقهای را ۵درصد کاهش داده و به عنوان بخشی از «محور مقاومت» ایران، تعادل قدرت را به نفع اسرائیل تغییر داده، اما هزینههای اقتصادی سنگینی برای همه طرفها بهبار آورده است. حملات حوثیها به کشتیهای غیراسرائیلی نیز گسترش یافته و تجارت جهانی را تحت تاثیر قرار داده است.
برخی از گزارشها حاکی از آن است که در کنار دزدی دریایی، تشدید تنشهای نظامی، حق بیمه کشتیهای عبوری از دریای سرخ را افزایش داده است. بسیاری از شرکتهای کشتیرانی اکنون در حال بررسی مسیرهای جایگزین مانند دور زدن آفریقا از طریق دماغه امید نیک هستند که هفتهها به زمان حملونقل میافزاید و هزینه سوخت را افزایش میدهد.
در حال حاضر، اختلال در دریای سرخ به افزایش قیمت مصرفکننده و تاخیر در زنجیره تامین جهانی کمک میکند.