«سرآمد» گزارش میدهد؛
رویداد علمی که ارتباطش با مخاطبان قطع شد!
پنجمین همایش علمی توسعه دریاپایه به تعویق افتاد
گروه دریا محور -امید عباسی- پنجمین همایش علمی توسعه دریاپایه با شعار محوری «از سند تا دریا» از اواسط سال شروع به کارکرد و قرار بود که 27بهمن جاری برگزارشود، اما تاریخ برگزاری آن تغییر کرده و به تعویق افتاده است. تاریخ جدید برگزاری قرار است که به زودی رسانهای شده و در اختیار علاقه مندان قرار گیرد.
توقف ناخواسته
بعد از پیشامد اعتراض بازاریان و کسبه محترم و کشیده شدن به آشوب و تبدیل اعتراض به اغتشاش و جنگ شهری، پیش بینی میشد که برنامههای زیادی در کشور به سستی گراییده، تعطیل یا تعویق شوند. برنامه اجرایی پنجمین همایش علمی توسعه دریاپایه یکی از آنهاست. برنامهای که به تعویق افتاد و معلوم نیست که بتواند در سال جاری اجرایی شود.
ماهیت یک همایش واقعی
همایشها به طور کلی دو دسته هستند: یکی آنهایی که برگزاری تشریفاتی دارند و بیش از آن که یک همایش باشد، یک دورهمی روسا و مدیران است و دیگری همایشی که واقعی و اثربخش است.
در باره دسته اول همایشها، حرفی نداریم و به طور کلی حرفی از این همایشها جز تعارفات قجری و چند عکس یادگاری چیزی حاصل نمیشود.
اما در یک همایش واقعی که به دنبال اثربخشی میگردد، حرفها برای گفتن زیاد است و همچنین روشها برای اجرای آن بسیار زیاد و متفاوت و متنوع است. برای مثال، یک همایش واقعی علمی، از آن جا که تولیدکننده محتوا و دانش بومی است، برون دادهای فراوانی دارد و میتواند صادرکننده انبوهی از اطلاعات باشد.
در این باره کافی است که مجریان همایش، فرصت ارتباط و تعامل به مخاطبان و همایش را در طول زمان بدهند.
اگر فرصت ارتباط مخاطب با یک همایش به روز آخر و زمان اختتامیه کشانده شود این همایش از نوع دورهمیهای بی خاصیت خواهد بود. و اگر فرصت ارتباط مخاطب با یک همایش همواره در بستر زمان باشد، تبدیل به یک همایش واقعی میشود.
یک همایش واقعی، مونولوگ نیست. یک طرفه نیست. تعاملی و چند وجهی و دیالوگی است. این است از لحظه شروع تا پایان همواره میتواند در معرض دید و بحث و فحص مخاطبان و علاقه مندان قرارگیرد.
همایش پنجم کدام است؟
سوالی که همواره وجود داشته این است که «جنس همایش پنجم» چیست؟ در دستهبندی در کدام گروه قرار میگیرد؟ آیا گروه تعارفات قجری است یا گروه تولیدد انش بومی؟
این سوال سنجیدهای است و در باره ه همایش علمی یا موسوم به علم صادق است. طبقهبندی و گروهبندی همایشها هم بر اساس شواهد و قرائن انجام میشود. مثلا همایشی به نام دومین همایش علمی توسعه دریایی در کیش برگزار شد که نهایت تعارفات قجری بود، به نحوی که بود و نبودش یکی شد. نه ورودی معین و نه خروجی آبرومند!.
همایش علمی فراساحل برگزارشد و خمیرمایههایی از یک همایش علمی داشت. هر چند نتوانست از ظرفیت واقعی خود استفاده کند و در طول مسیر با مخاطب همراه باشد و فقط چشم به مقصد و روز پایانی دوخته بود؛ اما به هر روی، حرفی برای گفتن داشت و ترکیب انجمن مهندسی دریایی ایران و دانشگاه شریف یک معجون گونه قابل قبولی ساخته بود.
اما پنجمین همایش توسعه دریامحور هنوز در ابهام است و معلوم نیست در کدام طبقه قرار میگیرد. ابتدا شروع نسبی داشت. نشستهای خبری ارائه کرد و با مخاطب از طریق رسانههای دریایی گفت و شنودی داشت. اما یک باره به سکوت رفت. ارتباط بین همایش و مخاطب قطع شد.
فعالیت درونی شد و گروهی به عنوان مجری و کارشناس و مسئول و... دور هم ماندند و محتوای همایش را سامان دادند بدون آن که ارتباطی با بیرون وجود داشته باشد. هنوز هم همین است. یعنی، یک مسیر یک طرفه.
باید صبر کرد و دید که در نهایت، برون داد این همایش چیست؟ آیا به سرنوشت همایش دوم کیش که چندی قبل برگزار شد دچار میشود و می سوزد و یا روزگار دیگری را رقم خواهد زد؟
هر چه هست و هر چه باشد، مساله مهم این است که «ارتباط پنجمین همایش دریامحور با مخاطبان قطع شد و این نقص بسیار بزرگی است». گویی همایش در عصر ارتباطات بدون ابزار ارتباطی مسیری با عجله دارد طی میکند که فقط به پایان برسد.
چه باید کرد؟
همان کاری که عموم همایش های معتبر انجام میدهند باید انجام داد. یعنی:
از ابتدای شروع کار همایش، با مخاطبان و علاقه مندان رابطه برقرار کنید و سعی کنید به هر بهانه با آنها گفت و گو کنید.خط ارتباطی دائمی برقرار کرده و از طریق رسانهها همواره آخرین دستاوردها را به بازار اندیشه مخاطبان عرضه کنید. برای ارتباط با مخاطبان به یک یا دو نشست رسمی خبری اکتفا نکنید. استادان، محققان و پژوهشگران همواره میتوانند آن طرف خط ارتباطی پاسخگو و هم اندیش مخاطبان باشند.
کار همایش علمی در مسیر انجام میشود و نیازی به صبر برای رسیدن به مقصد نیست. حتا بیان اشکالات کار، موانع و راه کارها خود به عنوان یک کارگاه آموزشی عمل میکند. در خلوت و سکوت ماندن تا آخرین لحظه و سپس اجرای یک مراسم به عنوان همایش علمی، بیشتر کار پروژه بگیرانی است که «کاسب کارانه» اجرا و برگزاری یک همایش را به عهده میگیرند. اینها میخواهند با حداقل هزینه، برنامه را به اختتامیه بکشانند تا سود بیشتری در جیب باقی بگذارند.
این است که یک همایش علمی واقعی، پویا، به لحظه، همواره در دسترس، اهل گفتمان و با نشاط است و مراسم پایانی به معنای همه ماهیت و وجود آن نیست.