گزارش «سرآمد» از نخستین جلسه توسعه فرهنگ دریایی کشور؛
مشتاق و مطمئن برای توسعه فرهنگ دریایی ایران
غیبت سازمان بنادر، شیلات ایران و کشتیرانی جمهوری اسلامی
گروه فرهنگ دریاپایه - امید اسماعیلی- نخستین جلسه با هدف تبیین و به رسمیت شناختن توسعه فرهنگ دریایی کشور به عنوان رکن مهم و ضروری توسعه دریایی ایران با حضور نمایندگان فرهنگی سازمان ها و دستگاه های اجرایی در دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی برگزار شد.
به گزارش اقتصاد سرآمد، این جلسه با حضور نمایندگان فرهنگی سازمان ها دستگاه ها به بررسی کلی معنا، اهمیت و ضرورت کار فرهنگی مشترک در سطح ملی برای تغییر باورهای مردم و گرایش فکری و عملی آن ها از خشکی به سمت دریا پرداخت و به اتفاق آراء مصوب کردند که «شورای هماهنگی توسعه فرهنگ دریایی ایران» تشکیل شود و برنامه های ستادی و صفی در همه ابعاد طراحی و اجرایی کند تا موضوع دریا در سطح ملی به یک فرهنگ فکری و رفتاری تبدیل شود.
فرهنگ دریایی= فرهنگ عمومی
نخستین جلسه کارگروه مشترک توسعه فرهنگ دریایی ایران بر محور دستور رهبر حکیم انقلاب اسلامی تمرکز داشت. رهبر انقلاب تاکید فرمودند که «فرهنگ دریایی باید به فرهنگ عمومی کشور تبدیل شود.» این فرموده به عنوان هدف غایی مد نظر کارگروه قرار گرفت و مقرر داشتند که تمامی فعالیت ها در سازمان های دریایی و غیردریایی به نحوی برنامه ریزی شود که در نهایت هدف غایی محقق شده و به معنای واقعی کلمه ایرانیان دارای فرهنگ دریایی شوند و به این ترتیب، سرمایه های مادی و غیرمادی خود را به سمت دریا حرکت دهند.
تدوین سند عالی توسعه فرهنگ دریایی کشور
یکی از مهم ترین مصوبه های این کارگروه، تدوین سند عالی توسعه فرهنگ دریایی کشور است که باید به نحوی تدوین شود که نقشه کلی راه را با نگاه بلندمدت ترسیم کند و مجموع چشم انداز، اهداف کلان، راهبردها و سیاست های اجرایی را در خود جای دهد. این سند باید به امضای ریاست محترم جمهوری رسیده و به تمامی دستگاه ها و نهادهای کشور ابلاغ شود تا هماهنگی کامل بین همه ارکان ستادی و صفی در سطح ملی برای حرکت منسجم، هماهنگ و برنامه ریزی شده برای بسط و گسترش فرهنگ دریایی در بین ایرانیان ایجاد شود.
تدوین پیوست فرهنگی سازمان ها و دستگاه ها
از آن جا که ضروری است که هر سازمان و دستگاه در هر بخش از فعالیت های کشوری و لشکری، لازم است که چشم انداز و دیدگاه خود در باره فرهنگ به طور عام و فرهنگ دریایی کشور به طور خاص، تبیین کند، و نیز برنامه های خود را برای هماهنگی در سطح سازمانی و ملی پیش بینی کرده و با سایر سازمان ها و دستگاه ها به اشتراک بگذارد، «تدوین پیوست فرهنگی سازمان و دستگاه ها» به تصویب کارگروه مشترک توسعه فرهنگ دریایی ایران رسید.
بر این اساس، هر سازمان و دستگاه، موقعیت و مسیر فکری و فرهنگی خود را تعیین و مکتوب می کند تا امکان بررسی نقاط اشتراک و تقسیم کار فرهنگی برای اقدام در سطح ملی فراهم آید. ضمن این که این پیوست فرهنگی رابطه بین سازمان و فرهنگ را به طور دقیق مشخص خواهد کرد تا هر سازمان بداند در کجای نقشه فرهنگ دریایی ایران قرار می گیرد و چه مسیری را با چه برنامه هایی باید طی کند.
تشکیل بانک جامع فرهنگ دریایی ایران
بر اساس توافق جمعی کارگروه مشترک توسعه فرهنگ دریایی کشور، تشکیل بانک جامعی از مجموع دارایی های مادی و غیرمادی فرهنگ دریایی ایران از تمامی استان های کشور، در دستور کار قرار گرفت. بر این اساس، همه داده ها و اطلاعات پراکنده موجود در بستر تاریخ از ابتدا تا کنون باید جمع آوری شود تا از تجزیه تحلیل آن ها بتوان مسائل مهم ملی و میهنی را تشخیص داد و از توان موجود برای آینده فرهنگ دریایی توشه برگرفت. این کار بزرگ و زمان بری خواهد بود اما تحقق آن به معنای جمع آوری دایره المعارفی از داشته های فرهنگ دریایی ایران است که می تواند بخش مهمی از نیازهای برنامه ای آینده را تامین کند. مهم ترین مساله این است که چگونه می توان همه ایرانیان را به سفره پرنعمت دریایی دعوت و همنشین کرد. یکی از لوازم این کار آگاهی دقیق از داشته هایی است که در طول تاریخ به عنوان فرهنگ دریایی ایران به دست آمده است؛ اما پراکنده و در میان استان ها و اقوام به طور انحصاری و محلی تعریف شده است و لازم است همه یا بخشی از آن بعد و جهت ملی بگیرد.
جلسات گردشی در بین سازمان ها
از ابتکاراتی که رنگ و بوی فرهنگی دارد و به تصویب کارگروه رسید این است که جلسات کارگروه مشترک توسعه فرهنگ دریایی هر بار در یکی از سازمان های عضو تشکیل شود. در این جلسات گردشی، علاوه بر آشنایی تخصصی و عمیق تر نسبت به سازمان ها و دستگاه های عضو، همفکری برای ایجاد روابط مشترک با تکیه و تاکید به فرهنگ دریایی حاصل می شود. ضمن این که برنامه های پیش بینی شده در این جلسات مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
مسیریابی و رسیدن به نقطه اشتراک آن چه که در فحوای کلی سخنان نمایندگان فرهنگی سازمان ها و دستگاه ها بود، این است که مجموعه ای فعالیت های فرهنگی به طور پراکنده به وسیله سازمان ها اجرا می شود که به دلیل نبود حرکت و اقدام جمعی، آثار دلخواه بر جامعه بر جای نگذاشته اند. بنابراین، کارگروه باید در سطح ملی گسترش یابد و تمامی فعالیت ها و اقدامات فرهنگی توسعه فرهنگ دریایی را زیر یک چتر قرار دهد. به طور طبیعی این کارگروه آماده همکاری کامل با همه فعالان فرهنگی خواهد بود تا مسیر معین و نقطه اشتراک مشخص را با فکر جمعی تشخیص داده و همه توان های فکری و یدی را در آن جهت قرار
دهد.
غایبان بزرگ نخستین جلسه
به رغم اشتیاق و حمایت جدی اکثر سازمان ها و دستگاه های مرتبط با دریا، جای مدعیان خالی بود. سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان شیلات و کشتیرانی جمهوری اسلامی از اولین غافله فرهنگ دریایی کشور غافل و جا ماندند. نمایندگان بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه با هماهنگی قبلی در جلسه حاضر نبودند. اما مساله اصلی این است که سازمان های مدعی دریا و فرهنگ دریا به طور مشخص انتظار می رفت جلودار چنین برنامه هایی باشند، غایب بودند. ما در روزنامه اقتصاد سرآمد پیگیر این غیبت بزرگ خواهیم بود تا مخاطبان بدانند چرا در نخستین کارگروه توسعه فرهنگ دریایی کشور، چرا این رکن های مهم نماینده ای به جلسه نفرستادنند.
آینده پیش رو
تشکیل نخستین جلسه به عنوان شورای هماهنگی توسعه فرهنگ دریایی کشور، که می توان گفت برای اولین بار است در تاریخ چندهزارساله کشور به طور رسمی و گسترده در شاکله ملی مطرح می شود و هدف تبدیل فرهنگ دریایی به فرهنگ عمومی کشور را در دستور کار قرار داده است، اقدامی بزرگ و مهم است و روزنامه دریایی اقتصاد سرآمد به عنوان یکی از پیشگامان توسعه فرهنگ دریایی ایران آن را به رسمیت شناخته و مورد حمایت قرار می دهد.
با این تدبیر و برنامه های دیگری که در جلسه مطرح و بررسی شد انتظار می رود که در آینده، تمامی دستگاه ها و سازمان های کشور از دریایی و غیردریایی برای تحقق هدف و تبدیل کردن فرهنگ دریایی به فرهنگ فکری و رفتاری مردم ایران، پای کار آمده و فعالیت های جزیره ای و پراکنده به نحوی معناداری کنار هم قرار گرفته و یک حرکت بزرگ ملی -مردمی به سوی دریا و توسعه همه جانبه و پایدار دریایی شکل بگیرد.
کارگروه مشترک توسعه فرهنگ دریایی ایران قرار است همه ساختارها را با نقطه اشتراک فرهنگی کنار هم قرار داده و توان بزرگی برای توسعه فرهنگ دریایی ایران فراهم کند. برگزاری جلسات هماهنگی با فعالان بخش خصوصی، انجمن ها، رسانه ها و... در دستور کار این کارگروه قرار گرفته است.
با این روند و با این دیدگاه می توان امیدوار بود که بعد از صدها سال دور از دریا، ایران کویری تبدیل به ایران دریایی شود و همه ملت ایران از منافع اقتصادی و فرهنگی دریا منتفع شوند. به امید آن روز.