گره ۱۰ ساله کمبود زمین صنعتی در مهاباد در آستانه بازگشایی؛
۳۰۰ طرح تولیدی در مهاباد از بلاتکلیفی رها میشود
گروه استان ها، آذربایجان غربی - نبود زمین صنعتی در مهاباد طی حدود یک دهه گذشته، موجب بلاتکلیفی بیش از ۳۰۰ پروانه اصولی طرحهای تولیدی و اقتصادی در این شهرستان شده و روند اشتغال و سرمایهگذاری را با کندی مواجه کرده است، موضوعی که اکنون با مکانیابی اراضی جدید و برنامهریزی برای آغاز فاز نخست توسعه، وارد مرحله تازهای شده است.بنابراین گزارش ، مهاباد به عنوان یکی از قطبهای جمعیتی و اقتصادی جنوب آذربایجانغربی، در سالهای اخیر با چالش جدی در تامین زمین برای استقرار واحدهای صنعتی و تولیدی روبهرو بوده است.این محدودیت سبب شده بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران بخش خصوصی که موفق به دریافت پروانه اصولی شدهاند، در مرحله اجرا متوقف بمانند.بر اساس آمارهای موجود، بیش از ۳۰۰ پروانه اصولی در حوزههای مختلف تولیدی و اقتصادی طی حدود ۱۰ سال گذشته صادر شده که به دلیل نبود زمین و عدم توسعه زیرساختهای شهرک صنعتی مهاباد، تاکنون وارد فاز اجرایی نشدهاند.تداوم این وضعیت علاوه بر کاهش انگیزه سرمایهگذاران، فرصتهای اشتغال مستقیم و غیرمستقیم فراوانی را نیز از منطقه سلب کرده است.
تلاشهای نافرجام برای توسعه شهرک صنعتی مهاباد
در سالهای گذشته طرحهای متعددی برای توسعه شهرک صنعتی مهاباد در دستور کار قرار گرفت که از جمله مهمترین آنها خرید اراضی همجوار شهرک موجود بود.با این حال، طولانی بودن روندهای اداری، مسایل حقوقی مربوط به تملک اراضی و همچنین هزینههای سنگین خرید زمین، مانع از تحقق این برنامهها شد.فعالان اقتصادی مهاباد اعتقاد دارند که طولانی شدن فرآیند توسعه، موجب افزایش هزینههای سرمایهگذاری و از دست رفتن بخشی از بازارهای هدف شده و تعدادی از سرمایهگذاران نیز به ناچار سرمایه خود را به سایر شهرستانها یا استانهای همجوار منتقل کردهاند.
مکانیابی اراضی جدید؛ گام تازه در مسیر توسعه
در نهایت پس از چند سال بررسی و پیگیری، اراضی منابع طبیعی در مجاورت کارخانه قند مروارید مهاباد با مساحتی بیش از ۴۰۰ هکتار برای توسعه شهرک صنعتی مکانیابی شده است.بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، فاز نخست این طرح در زمینی به وسعت ۱۲۷ هکتار اجرایی خواهد شد.براساس پیش بینی ها اجرای این فاز میتواند بخش قابل توجهی از تقاضای انباشته برای استقرار واحدهای تولیدی را پاسخ دهد و زمینه را برای فعالسازی تدریجی طرحهای راکد فراهم کند.با آمادهسازی زیرساختهایی همچون راه دسترسی، شبکه برق، آب و گاز، بخشی از طرحهای دارای اولویت در کوتاهترین زمان وارد مرحله ساخت و بهرهبرداری شوند.ملاحظات زیستمحیطی در کنار توسعه اقتصادی هرچند اراضی مورد نظر فاقد عوارض طبیعی خاص اعلام شده، اما نزدیکی آن به حریم و محدوده تالاب فصلی «قرهقشلاق» موضوع انجام مطالعات تکمیلی را ضروری کرده است.به همین منظور، تعیین دقیق حریم تالاب و بررسی اثرات زیستمحیطی طرح در دستور کار دستگاههای مرتبط قرار گرفته است.اداره کل حفاظت از محیط زیست آذربایجان غربی تاکید دارد توسعه صنعتی باید با رعایت اصول پایداری و حفظ اکوسیستمهای طبیعی همراه باشد تا ضمن ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی، آسیبی به منابع طبیعی و زیستگاههای منطقه وارد نشود.از این رو انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیستمحیطی پیش از آغاز عملیات اجرایی فاز نخست، یکی از الزامات اصلی این پروژه عنوان شده است.
امید به تحقق رونق تولید و اشتغال در مهاباد
با توجه به ظرفیتهای مهاباد در حوزه صنایع تبدیلی کشاورزی، صنایع غذایی، بستهبندی، فلزی و خدمات فنی و مهندسی، توسعه شهرک صنعتی میتواند نقش مهمی در تکمیل زنجیره ارزش محصولات منطقه و جلوگیری از خامفروشی ایفا کند.فعالان اقتصادی معتقدند در صورت تسریع در آمادهسازی زمین و واگذاری آن به متقاضیان، بخشی از ۳۰۰ طرح معطلمانده میتواند طی چند سال آینده به بهرهبرداری برسد و زمینه اشتغال صدها نفر را به طور مستقیم و غیرمستقیم فراهم سازد.اکنون نگاهها به تسریع در تعیین تکلیف مطالعات زیستمحیطی، تامین اعتبارات لازم برای ایجاد زیرساختها و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی دوخته شده است تا پس از سالها انتظار، چرخ توسعه صنعتی مهاباد با شتاب بیشتری به حرکت درآید و مطالبه دیرینه سرمایهگذاران و جوانان جویای کار این شهرستان محقق شود.شهرک صنعتی مهاباد در زمینی به مساحت ۴۵.۵ هکتار احداث شده است؛ از مجموع ۱۲۴ واحد تولیدی و صنعتی مهاباد، ۵۹ واحد در شهرک صنعتی و ۶۵ واحد نیز در خارج از این شهرک واقع شده است. این شهرک طی ۱۰ ساله گذشته کاملا اشباع و زمینی برای واگذاری به تولییدکنندگان ندارد.
تلاشهای نافرجام برای توسعه شهرک صنعتی مهاباد
در سالهای گذشته طرحهای متعددی برای توسعه شهرک صنعتی مهاباد در دستور کار قرار گرفت که از جمله مهمترین آنها خرید اراضی همجوار شهرک موجود بود.با این حال، طولانی بودن روندهای اداری، مسایل حقوقی مربوط به تملک اراضی و همچنین هزینههای سنگین خرید زمین، مانع از تحقق این برنامهها شد.فعالان اقتصادی مهاباد اعتقاد دارند که طولانی شدن فرآیند توسعه، موجب افزایش هزینههای سرمایهگذاری و از دست رفتن بخشی از بازارهای هدف شده و تعدادی از سرمایهگذاران نیز به ناچار سرمایه خود را به سایر شهرستانها یا استانهای همجوار منتقل کردهاند.
مکانیابی اراضی جدید؛ گام تازه در مسیر توسعه
در نهایت پس از چند سال بررسی و پیگیری، اراضی منابع طبیعی در مجاورت کارخانه قند مروارید مهاباد با مساحتی بیش از ۴۰۰ هکتار برای توسعه شهرک صنعتی مکانیابی شده است.بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، فاز نخست این طرح در زمینی به وسعت ۱۲۷ هکتار اجرایی خواهد شد.براساس پیش بینی ها اجرای این فاز میتواند بخش قابل توجهی از تقاضای انباشته برای استقرار واحدهای تولیدی را پاسخ دهد و زمینه را برای فعالسازی تدریجی طرحهای راکد فراهم کند.با آمادهسازی زیرساختهایی همچون راه دسترسی، شبکه برق، آب و گاز، بخشی از طرحهای دارای اولویت در کوتاهترین زمان وارد مرحله ساخت و بهرهبرداری شوند.ملاحظات زیستمحیطی در کنار توسعه اقتصادی هرچند اراضی مورد نظر فاقد عوارض طبیعی خاص اعلام شده، اما نزدیکی آن به حریم و محدوده تالاب فصلی «قرهقشلاق» موضوع انجام مطالعات تکمیلی را ضروری کرده است.به همین منظور، تعیین دقیق حریم تالاب و بررسی اثرات زیستمحیطی طرح در دستور کار دستگاههای مرتبط قرار گرفته است.اداره کل حفاظت از محیط زیست آذربایجان غربی تاکید دارد توسعه صنعتی باید با رعایت اصول پایداری و حفظ اکوسیستمهای طبیعی همراه باشد تا ضمن ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی، آسیبی به منابع طبیعی و زیستگاههای منطقه وارد نشود.از این رو انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیستمحیطی پیش از آغاز عملیات اجرایی فاز نخست، یکی از الزامات اصلی این پروژه عنوان شده است.
امید به تحقق رونق تولید و اشتغال در مهاباد
با توجه به ظرفیتهای مهاباد در حوزه صنایع تبدیلی کشاورزی، صنایع غذایی، بستهبندی، فلزی و خدمات فنی و مهندسی، توسعه شهرک صنعتی میتواند نقش مهمی در تکمیل زنجیره ارزش محصولات منطقه و جلوگیری از خامفروشی ایفا کند.فعالان اقتصادی معتقدند در صورت تسریع در آمادهسازی زمین و واگذاری آن به متقاضیان، بخشی از ۳۰۰ طرح معطلمانده میتواند طی چند سال آینده به بهرهبرداری برسد و زمینه اشتغال صدها نفر را به طور مستقیم و غیرمستقیم فراهم سازد.اکنون نگاهها به تسریع در تعیین تکلیف مطالعات زیستمحیطی، تامین اعتبارات لازم برای ایجاد زیرساختها و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی دوخته شده است تا پس از سالها انتظار، چرخ توسعه صنعتی مهاباد با شتاب بیشتری به حرکت درآید و مطالبه دیرینه سرمایهگذاران و جوانان جویای کار این شهرستان محقق شود.شهرک صنعتی مهاباد در زمینی به مساحت ۴۵.۵ هکتار احداث شده است؛ از مجموع ۱۲۴ واحد تولیدی و صنعتی مهاباد، ۵۹ واحد در شهرک صنعتی و ۶۵ واحد نیز در خارج از این شهرک واقع شده است. این شهرک طی ۱۰ ساله گذشته کاملا اشباع و زمینی برای واگذاری به تولییدکنندگان ندارد.