«سرآمد» گزارش میدهد؛
گامهای استوار برای تثبیت مالکیت تالابهای ایران
گروه گزارش - اشکان جهان آرای - کنوانسیون تنوع زیستی جهان برای این روز در سال ۲۰۲۶ شعار «اقدام محلی برای اثرگذاری جهانی» را تعیین کرده و بر همین اساس نیز رویداد ملی تنوع زیستی با نگاهی به تنوع زیستی ایران در مناطق مختلف و راهبردهای ارتقای سطح کیفی حفاظت از تنوع زیستی برگزار میشود. رویداد ملی تنوع زیستی با حضور شینا انصاری رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، مهدی یونسی رستمی استاندار مازندران، معاونان محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سراسر کشور و جمعی از کارشناسان و کنشگران محیط زیست در فرحآباد ساری آغاز و قرار است طی ۲ روز نشستهای تخصصی و برنامههای راهبردی با محوریت شعار این روز جهانی برگزار شود.
این رویداد در دو بخش برگزار شد که شامل همایش با حضور معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست برگزارشد و تا یکشنبه سوم خرداد ادامه دارد، شامل برگزاری پنلهای تخصصی با موضوع تنوع زیستی است. در این همایش از پوستر پویش ملی تنوع زیستی و سه کتاب «پستانداران ایران»، «چارچوب جهانی تنوع زیستی» و «سالنامه آماری تنوع زیستی ایران» رونمایی شد.
این رویداد، ۲۷ مقاله مدیریتی مرتبط با تنوع زیستی به این همایش فرستاده شد که پس از بررسی آثار و ارزیابی آنها، ۹ مقاله در نشستهای تخصصی به صورت چکیده مدیریتی ارائه شد و سایر مقالات نیز در قالب پوستر در محل برگزاری همایش به نمایش درآمد.
شینا انصاری: صدور سند برای یکمیلیون و ۳۴۰ هزار هکتار از تالابهای ایران
شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در حاشیه رویداد ملی گرامیداشت روز جهانی تنوع زیستی در ساری گفت: با پیگیریهای سازمان حفاظت محیط زیست و همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، تا کنون برای بیش از یک میلیون و ۳۴۰ هزار هکتار از اراضی تالابی اسناد به نام سازمان حفاظت محیط زیست و به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران سند صادر شده است.
وی با بیان اینکه ۴۰ درصد تنوع زیستی جهان در تالابها قرار دارد به نقش حیاتی این پهنهها در حفظ تنوع زیستی اشاره کرد و افزود: اهمیت حفاظت از گونههای آبزی و زیستمندانی که در تالابها زندگی میکنند بسیار بالاست و به همین دلیل نیز عمر کنوانسیون رامسر به عنوان قدیمیترین معاهده محیط زیستی جهان ۲۱ سال بیشتر از کنوانسیون تنوع زیستی است.
اوافزود: با وجود این اقدامات، چالشهای ما در حوزه تنوع زیستی همچنان بالاست. با چالشهای متعددی در مدیریت و حفاظت تنوع زیستی، مداخلات انسانی، تغییر کاربری و فشارهایی که به اکوسیستمها اعم از جنگلها و زیستبومهای دیگر وارد میشود، روبرو هستیم و تلاش میکنیم با همکاری همه ذیمدخلان، روند توسعه ناپایدار را کاهش دهیم.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به وقوع ۲ جنگ تحمیلی اخیر خاطرنشان کرد: جنگهای گذشته به ویژه جنگ تحمیلی سوم آسیبهای زیادی به محیط زیست وارد کرد. اما تمام تلاش خود را برای احیا و ترمیم زیستگاههای از دست رفته و مستندسازی حقوقی و مطالبهگری از طریق دیپلماسی فعال به کار خواهیم گرفت.
معاون رئیسجمهور اظهار کرد: امنیت تنوع زیستی با امنیت ملی گره خورده است و باید این امنیت در مقابل شتاب و میل زیاد به توسعه زیرساختی و صنعتی حفظ شود. البته راه حل را در تقابل محیط زیست با توسعه نمیبینیم؛ توسعه باید با درک ارزشهای راهبردی تنوع زیستی در مسیر منافع ملی باشد. اگر حفاظت از طبیعت را بخشی از مسیر توسعه بدانیم، زندگی همسو با طبیعت میتواند چشماندازی قابل انتظار و هدفی در دسترس باشد.
انصاری با اشاره به تلاشهای صورت گرفته در مازندران طی ۲۱ ماه اخیر برای حل چالش پسماند گفت: تلاشهای استاندار مازندران برای حل بحران پسماند در این استان که چالشی جدی برای تنوع زیستی منطقه به شمار میآید قابل تقدیر است و امیدواریم که با همافزایی مردم و مسوولان برای استمرار این اقدامات در حوزه فاضلاب استان نیز گامهای خوبی برداشته شود.
همکاری با مردم کلید حفظ تنوع زیستی است
فرخ طایراو نماینده سازمان بینالمللی فائو(سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد) در ایران نیز در رویداد ملی تنوع زیستی ایران گفت: این سازمان با اجرای پروژههایی در مناطق مختلف ایران به دنبال ایجاد انگیزه در مردم برای حفظ تنوع زیستی و بهرهمندیشان از این اقدامات است تا توان حفاظت با مشارکت مردم افزایش یابد.
وی اظهار کرد: هر گونه تغییری که ترازوی برابری و تعادل محیط زیست را به هم بزند اثر بیبازگشت دارد. ویران کردن این برابری محیط زیستی و توان اکولوژیکی، پیامدهای ناگواری دارد.
وی افزود: از طرف فائو پروژهای را در ایران اجرا کردیم تا برای کمک به حفاظت از شترهای دو کوهان بهرهبرداری بهتری از شترها در مناطق مختلف ایران انجام شود و اهالی برای حفظ کردن شترها انگیزه پیدا کنند. چون تا زمانی که مردم نخواهند دولتها نمیتوانند طرحی را به طور کامل و گسترده در حوزه تنوع زیستی اجرا کنند.
نماینده سازمان بینالمللی فائو در ایران خاطرنشان کرد: وظیفه ما این است که ببینیم چه گامی میتوان برداشت تا همه گونهها برای آیندگان نیز باقی بمانند. ما حاضریم همکاری بین متخصصان و مراجع بینالمللی داشته باشیم تا تجاربشان تبادل شود. نسلهای آینده همه مردم این دنیا به تنوع زیستی امروز نیاز دارند و هر گامی برای محیط زیست و تنوع زیستی برداریم اقدامی برای کل انسانیت در زمین است.
طایراو که ملیت تاجیکستانی دارد درباره سفرش به مازندران نیز گفت: آمدن به مازندران برای من قدم مخصوصی بود. معلومات من از مازندران مربوط به کودکیام است که در نقلها و افسانههایی بود که در قصهها میخواندم. امروز خوشحالم که این امکان برای من هم فراهم شد و میبینم آنچه از کودکی میخواندم درست است. این منطقه مردمی دانا و طبیعتی زیبا دارد که نشان میدهد تعریفها از مازندران در افسانهها به جا بود.
وی افزود: مازندران در مساله گوناگونی بیولوژیکی نقش مهمی دارد. موقعیت جغرافیایی این است و دسترسی به دریای خزر و کوههای بلند البرز و دشتهای پهناور جایگاه آن را نشان میدهد. هر مسئله اقلیمی در مازندران برای کل منطقه و کل جهان میتواند اثرگذار باشد.
نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران:
۲ طرح حفاظت از تنوع زیستی در برابر گرمایش جهانی با همکاری UNDP در ایران در حال اجرا است
آیشانی مداگانگودا لبه، نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران در رویداد ملی تنوع زیستی ایران با بیان اینکه ایران از نخستین اعضای کنوانسیون تنوع زیستی بوده و پیشینهاش در تشکیل کنوانسیون رامسر نشان دهنده دغدغهمندی این کشور در محیط زیست و تنوع زیستی است، گفت: ۲ طرح حفاظت از تنوع زیستی در برابر گرمایش جهانی در ۲ منطقه حفاظتشده در استانهای سمنان و یزد با همکاری برنامه توسعه ملل متحد و سازمان حفاظت محیط زیست در حال اجرا است.
وی اظهار کرد: هدف از برگزاری این قبیل رویدادها این است که با هماهنگی میان سطوح کشوری و محلی، برنامهها به گونهای تدوین شوند که امکان اجرای موثر آنها فراهم باشد. موضوعی که در همه همایشها و سخنرانیها یادآوری میشود، همین مساله است که ما بتوانیم در فرصتهایی مانند امروز، گرد هم آییم، بحث کنیم و ببینیم برای حفاظت از حیات وحش چه اقداماتی باید انجام دهیم؟
او افزود: برگزاری این رویداد در مازندران و کنار جنگلهای چند میلیون ساله هیرکانی در روز جهانی تنوع زیستی نکته مهمی را به ما یادآوری میکند؛ اینکه جنگلهایی که از یخبندان، تغییرات اقلیمی و حتی جنگها سربلند بیرون آمده و از همه چیز دوام آوردهاند، جز در برابر تهدید انقراض توسط خود انسانها در خطر هستند.
نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران خاطرنشان کرد: ما باید از این تجربهها درس بگیریم و آنها را بیاموزیم تا در ادامه مسیر، گامهای مؤثرتری برداریم.
مداگانگودا لبه به پروژههای مرتبط با حفاظت از محیط زیست و امضای قراردادهای حفاظتی اشاره کرد و گفت: از جمله این موارد، پروژههایی است که با حمایت مالی صندوق جهانی محیط زیست اجرا میشوند. در این راستا، پروژهای تحت عنوان صندوق پروژه حفاظت از تنوع زیستی در برابر گرمایش جهانی در ۲ منطقه حفاظتشده در استانهای سمنان و یزد با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست در حال اجرا است.
وی افزود: همچنین پروژههایی مشابه در حال برنامهریزی هستند که همکاری مستقیم سازمان حفاظت محیط زیست در آنها ضروری است.
نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران با لشاره به نقش مهم سمنها در حفاظت از محیط زیست گفت: یکی از مباحث کلیدی، ایجاد سازوکار جدیدی برای تحقق ارزش اقتصادی تنوع زیست است؛ یعنی ایجاد سیستمی مبتنی بر پاداش و پرداخت، بهگونهای که از ظرفیتهای محیطزیستی و تنوع زیستی برای ایجاد مدلهای اقتصادی پایدار استفاده شود.
مداگانگودا لبه خاطرنشان کرد: درخواست ما این است که سازمان حفاظت محیط زیست به موضوع نقش و حضور انجمنهای غیردولتی در این کنفرانسها توجه بیشتری داشته باشد.
این رویداد در دو بخش برگزار شد که شامل همایش با حضور معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست برگزارشد و تا یکشنبه سوم خرداد ادامه دارد، شامل برگزاری پنلهای تخصصی با موضوع تنوع زیستی است. در این همایش از پوستر پویش ملی تنوع زیستی و سه کتاب «پستانداران ایران»، «چارچوب جهانی تنوع زیستی» و «سالنامه آماری تنوع زیستی ایران» رونمایی شد.
این رویداد، ۲۷ مقاله مدیریتی مرتبط با تنوع زیستی به این همایش فرستاده شد که پس از بررسی آثار و ارزیابی آنها، ۹ مقاله در نشستهای تخصصی به صورت چکیده مدیریتی ارائه شد و سایر مقالات نیز در قالب پوستر در محل برگزاری همایش به نمایش درآمد.
شینا انصاری: صدور سند برای یکمیلیون و ۳۴۰ هزار هکتار از تالابهای ایران
شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در حاشیه رویداد ملی گرامیداشت روز جهانی تنوع زیستی در ساری گفت: با پیگیریهای سازمان حفاظت محیط زیست و همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، تا کنون برای بیش از یک میلیون و ۳۴۰ هزار هکتار از اراضی تالابی اسناد به نام سازمان حفاظت محیط زیست و به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران سند صادر شده است.
وی با بیان اینکه ۴۰ درصد تنوع زیستی جهان در تالابها قرار دارد به نقش حیاتی این پهنهها در حفظ تنوع زیستی اشاره کرد و افزود: اهمیت حفاظت از گونههای آبزی و زیستمندانی که در تالابها زندگی میکنند بسیار بالاست و به همین دلیل نیز عمر کنوانسیون رامسر به عنوان قدیمیترین معاهده محیط زیستی جهان ۲۱ سال بیشتر از کنوانسیون تنوع زیستی است.
اوافزود: با وجود این اقدامات، چالشهای ما در حوزه تنوع زیستی همچنان بالاست. با چالشهای متعددی در مدیریت و حفاظت تنوع زیستی، مداخلات انسانی، تغییر کاربری و فشارهایی که به اکوسیستمها اعم از جنگلها و زیستبومهای دیگر وارد میشود، روبرو هستیم و تلاش میکنیم با همکاری همه ذیمدخلان، روند توسعه ناپایدار را کاهش دهیم.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به وقوع ۲ جنگ تحمیلی اخیر خاطرنشان کرد: جنگهای گذشته به ویژه جنگ تحمیلی سوم آسیبهای زیادی به محیط زیست وارد کرد. اما تمام تلاش خود را برای احیا و ترمیم زیستگاههای از دست رفته و مستندسازی حقوقی و مطالبهگری از طریق دیپلماسی فعال به کار خواهیم گرفت.
معاون رئیسجمهور اظهار کرد: امنیت تنوع زیستی با امنیت ملی گره خورده است و باید این امنیت در مقابل شتاب و میل زیاد به توسعه زیرساختی و صنعتی حفظ شود. البته راه حل را در تقابل محیط زیست با توسعه نمیبینیم؛ توسعه باید با درک ارزشهای راهبردی تنوع زیستی در مسیر منافع ملی باشد. اگر حفاظت از طبیعت را بخشی از مسیر توسعه بدانیم، زندگی همسو با طبیعت میتواند چشماندازی قابل انتظار و هدفی در دسترس باشد.
انصاری با اشاره به تلاشهای صورت گرفته در مازندران طی ۲۱ ماه اخیر برای حل چالش پسماند گفت: تلاشهای استاندار مازندران برای حل بحران پسماند در این استان که چالشی جدی برای تنوع زیستی منطقه به شمار میآید قابل تقدیر است و امیدواریم که با همافزایی مردم و مسوولان برای استمرار این اقدامات در حوزه فاضلاب استان نیز گامهای خوبی برداشته شود.
همکاری با مردم کلید حفظ تنوع زیستی است
فرخ طایراو نماینده سازمان بینالمللی فائو(سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد) در ایران نیز در رویداد ملی تنوع زیستی ایران گفت: این سازمان با اجرای پروژههایی در مناطق مختلف ایران به دنبال ایجاد انگیزه در مردم برای حفظ تنوع زیستی و بهرهمندیشان از این اقدامات است تا توان حفاظت با مشارکت مردم افزایش یابد.
وی اظهار کرد: هر گونه تغییری که ترازوی برابری و تعادل محیط زیست را به هم بزند اثر بیبازگشت دارد. ویران کردن این برابری محیط زیستی و توان اکولوژیکی، پیامدهای ناگواری دارد.
وی افزود: از طرف فائو پروژهای را در ایران اجرا کردیم تا برای کمک به حفاظت از شترهای دو کوهان بهرهبرداری بهتری از شترها در مناطق مختلف ایران انجام شود و اهالی برای حفظ کردن شترها انگیزه پیدا کنند. چون تا زمانی که مردم نخواهند دولتها نمیتوانند طرحی را به طور کامل و گسترده در حوزه تنوع زیستی اجرا کنند.
نماینده سازمان بینالمللی فائو در ایران خاطرنشان کرد: وظیفه ما این است که ببینیم چه گامی میتوان برداشت تا همه گونهها برای آیندگان نیز باقی بمانند. ما حاضریم همکاری بین متخصصان و مراجع بینالمللی داشته باشیم تا تجاربشان تبادل شود. نسلهای آینده همه مردم این دنیا به تنوع زیستی امروز نیاز دارند و هر گامی برای محیط زیست و تنوع زیستی برداریم اقدامی برای کل انسانیت در زمین است.
طایراو که ملیت تاجیکستانی دارد درباره سفرش به مازندران نیز گفت: آمدن به مازندران برای من قدم مخصوصی بود. معلومات من از مازندران مربوط به کودکیام است که در نقلها و افسانههایی بود که در قصهها میخواندم. امروز خوشحالم که این امکان برای من هم فراهم شد و میبینم آنچه از کودکی میخواندم درست است. این منطقه مردمی دانا و طبیعتی زیبا دارد که نشان میدهد تعریفها از مازندران در افسانهها به جا بود.
وی افزود: مازندران در مساله گوناگونی بیولوژیکی نقش مهمی دارد. موقعیت جغرافیایی این است و دسترسی به دریای خزر و کوههای بلند البرز و دشتهای پهناور جایگاه آن را نشان میدهد. هر مسئله اقلیمی در مازندران برای کل منطقه و کل جهان میتواند اثرگذار باشد.
نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران:
۲ طرح حفاظت از تنوع زیستی در برابر گرمایش جهانی با همکاری UNDP در ایران در حال اجرا است
آیشانی مداگانگودا لبه، نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران در رویداد ملی تنوع زیستی ایران با بیان اینکه ایران از نخستین اعضای کنوانسیون تنوع زیستی بوده و پیشینهاش در تشکیل کنوانسیون رامسر نشان دهنده دغدغهمندی این کشور در محیط زیست و تنوع زیستی است، گفت: ۲ طرح حفاظت از تنوع زیستی در برابر گرمایش جهانی در ۲ منطقه حفاظتشده در استانهای سمنان و یزد با همکاری برنامه توسعه ملل متحد و سازمان حفاظت محیط زیست در حال اجرا است.
وی اظهار کرد: هدف از برگزاری این قبیل رویدادها این است که با هماهنگی میان سطوح کشوری و محلی، برنامهها به گونهای تدوین شوند که امکان اجرای موثر آنها فراهم باشد. موضوعی که در همه همایشها و سخنرانیها یادآوری میشود، همین مساله است که ما بتوانیم در فرصتهایی مانند امروز، گرد هم آییم، بحث کنیم و ببینیم برای حفاظت از حیات وحش چه اقداماتی باید انجام دهیم؟
او افزود: برگزاری این رویداد در مازندران و کنار جنگلهای چند میلیون ساله هیرکانی در روز جهانی تنوع زیستی نکته مهمی را به ما یادآوری میکند؛ اینکه جنگلهایی که از یخبندان، تغییرات اقلیمی و حتی جنگها سربلند بیرون آمده و از همه چیز دوام آوردهاند، جز در برابر تهدید انقراض توسط خود انسانها در خطر هستند.
نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران خاطرنشان کرد: ما باید از این تجربهها درس بگیریم و آنها را بیاموزیم تا در ادامه مسیر، گامهای مؤثرتری برداریم.
مداگانگودا لبه به پروژههای مرتبط با حفاظت از محیط زیست و امضای قراردادهای حفاظتی اشاره کرد و گفت: از جمله این موارد، پروژههایی است که با حمایت مالی صندوق جهانی محیط زیست اجرا میشوند. در این راستا، پروژهای تحت عنوان صندوق پروژه حفاظت از تنوع زیستی در برابر گرمایش جهانی در ۲ منطقه حفاظتشده در استانهای سمنان و یزد با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست در حال اجرا است.
وی افزود: همچنین پروژههایی مشابه در حال برنامهریزی هستند که همکاری مستقیم سازمان حفاظت محیط زیست در آنها ضروری است.
نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران با لشاره به نقش مهم سمنها در حفاظت از محیط زیست گفت: یکی از مباحث کلیدی، ایجاد سازوکار جدیدی برای تحقق ارزش اقتصادی تنوع زیست است؛ یعنی ایجاد سیستمی مبتنی بر پاداش و پرداخت، بهگونهای که از ظرفیتهای محیطزیستی و تنوع زیستی برای ایجاد مدلهای اقتصادی پایدار استفاده شود.
مداگانگودا لبه خاطرنشان کرد: درخواست ما این است که سازمان حفاظت محیط زیست به موضوع نقش و حضور انجمنهای غیردولتی در این کنفرانسها توجه بیشتری داشته باشد.