«تعاونيهاي سرمايهگذاري مردمي»
مشاركت هدفمند جامعه محلي در اقتصاد نفت،گاز و پتروشيمي
حسين ايزدپناه - ارتباط هدفمند و اصولي مابين سياستهاي بومي سازي و سرمايهگذاري اجتماعي در بخش نفت،گاز و به ويژه پتروشيمي كه ماهيت خصوصي دارد،ايجاب ميكند كه جامعه پيراموني اين صنايع تنها دريافت كننده مزاياي اجتماعي صنايع بالادست نباشند و به سهام داراني فعال در زمينه تامين قطعات و تجهيزات،اشتغال ،كارآفريني و برنامههاي مرتبط با سرمايهگذاري در عرصه انرژي و قرارگيري در ريل توليد زنجيره ارزش پتروشيمي ها و مشتقات گازي تبديل شوند.
در حقيقت با دقت در مفهوم محتواي جامعه محور يا همان Community Content درمي يابيم كه اين مدل مي تواند اساس يك طراحي برنامه ريزي شده براي تعاونيهاي سرمايه گذاري مردمي در مناطق صنعتي
باشد.
تحقيقات نشان ميدهد سياست توسعه مشاركت جامعه پيرامون در صنايع نفت،گاز و پتروشيمي در كشوري مانند نيجيريه ،تعامل ميان جوامع محلي ،دانشگاهها، دولت و صنعت ،مسيري را براي مشاركت اقتصاد محلي در پروژه هاي بزرگ كه عمدتا در دست دولت هستند را بيشتر كرده است و اين ميتواند به عنوان يك الگوي اقتصادي در منطقه ويژه اقتصادي انرژي پارس اجرا شود.
قاعدتا براي رسيدن به چنين هدفي نيازمند ساز و كار يا ابزارهايي است كه عملا مشاركت را عملياتي كند و ذينفعان محلي را وارد مرحلهاي از توازن نسبي در رسيدن به منفعت قرار دهد .اين ابزارها شامل اشتغال نيروهاي بومي يا محلي، توسعه كسب و كارهاي منطقهاي ،توسعه اقتصادي جوامع پيراموني، بهره گيري از خدمات فني، تخصصي و لجستيكي همچنين در اختيار گذاشتن بخشي از سهام فروش محصولات اين شركتها به مردماني كه در پيرامون اين صنايع زندگي ميكنند باشد كه در بيشتر موارد كمتر توسعه يافته و يا محروم از توسعه هستند.
توسعه خوشههاي صنعتي در صنايع پايين دست پتروشيمي با مشاركت مردم محلي موجب افزايش بهره وري، امنيت پروسه توليد، ارتقاي رقابت پذيري، توسعه نوآوري ،اشتراك زيرساختها، ايجاد هارموني مثبت از تلفيق صنعت و اجتماع و گسترش دامنه فعاليتهاي مردمي در زنجيره ارزش پايين دستي صنايع خواهد بود. اين مدل چارچوب مناسبي براي ايجاد تعاونيهاي سرمايه گذاري مردمي در مناطقی مانند پارس جنوبی است كه اصولا با هدف خلق سازو كار براي مالكيت محلي و خلق ارزش در زنجيره ارزش و تامين پتروشيمي طراحی و اجرا
میگردد.
مبحث ديگري كه شايد از زاويه زيست محيطي بايد به آن نگاه كرد، نظام پتروشيمي بدون سوخت فسيلي است كه در راستاي سياستهاي هواي پاك و انرژي سبز اتحاديه اروپا براي سالهاي پيش رو ميباشد و اين ميتواند مسيري را براي كاستن از دغدغههاي محيط زيستي جوامع پيرامون صنايع پتروشيمي براي كاهش انتشار كربن و گازهاي گلخانه اي در خاورميانه و كشورهاي صنعتي كمتر توسعه يافته ایجاد
نماید.