حمل تجارت جهان؛ حمل ریسکها
افزایش ریسک فعالیت در آبراههای راهبردی از دریای سرخ تا تنگه هرمز
چرا سازمان بینالمللی دریانوردی در سال ۲۰۲۶ «ریسک» را به محور اصلی روز جهانی دریانورد تبدیل کرد؟
انتخاب شعار «حمل تجارت جهان؛ حمل ریسکها» برای روز جهانی دریانورد ۲۰۲۶ را نمیتوان یک انتخاب نمادین یا تشریفاتی دانست. این شعار بازتابدهنده واقعیتی است که طی سالهای اخیر بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داده است؛ تجارت جهانی بر دوش دریانوردانی جریان دارد که در محیطی مملو از نااطمینانی، بحران و مخاطره فعالیت میکنند.امروز حدود ۱.۸ میلیون دریانورد در سراسر جهان مسئولیت جابهجایی بخش عمده کالاهای مورد نیاز اقتصاد جهانی را بر عهده دارند. از انرژی و مواد غذایی گرفته تا مواد اولیه صنایع و کالاهای مصرفی، همگی در نهایت از مسیر دریا عبور میکنند. با این حال، نقش این نیروی انسانی راهبردی اغلب پشت آمارهای تجارت جهانی پنهان میماند.
تحولات سالهای اخیر در آبراههای راهبردی جهان از جمله دریای سرخ، تنگه هرمز و دریای سیاه نشان داده است که دریانوردان نخستین گروهی هستند که تبعات بحرانهای ژئوپلیتیکی را تحمل میکنند. افزایش ریسکهای امنیتی، طولانیتر شدن مسیرهای دریایی، فشارهای روانی ناشی از نااطمینانی و دوری بیشتر از خانواده، بخشی از هزینههایی است که در آمارهای اقتصادی کمتر دیده میشود.
برای ایران نیز این شعار حامل یک پیام روشن است؛ توسعه دریامحور تنها به معنای توسعه بنادر، ناوگان و کریدورهای ترانزیتی نیست. در شرایطی که نقش دریا در اقتصاد کشور پررنگتر میشود، توجه به سرمایه انسانی دریایی نیز باید به یکی از اولویتهای سیاستگذاری تبدیل شود.
شاید مهمترین پیام روز جهانی دریانورد امسال این باشد که آینده اقتصاد دریا، بیش از آنکه به تجهیزات وابسته باشد، به انسانهایی وابسته است که در سختترین شرایط، جریان تجارت را زنده نگه میدارند.