میراث ماندگار سرآمد در روایت ایران دریایی
فیروز اسماعیلینژاد- در روزگاری که عمر بسیاری از اخبار به چند ساعت و حداکثر چند روز محدود شده است، تولید محتوای عمیق، ماندگار و مرجع به یکی از دشوارترین مأموریتهای رسانهای تبدیل شده است. رسانهها هر روز هزاران خبر منتشر میکنند، اما تنها تعداد اندکی از آنها موفق میشوند اثری بر حافظه تاریخی یک صنعت یا یک جامعه بر جای بگذارند. از همین رو، اقتصادسرآمد طی سالهای فعالیت خود تلاش کرده است فراتر از انتشار اخبار روزمره، به سمت تولید پروندههای موضوعی، ویژهنامههای پژوهشی و آثار مرجع حرکت کند؛ آثاری که بتوانند بخشی از تاریخ، هویت، فرهنگ و اقتصاد دریایی ایران را ثبت و ماندگار سازند.
تحریریه سرآمد معتقد است توسعه دریامحور تنها با ساخت بندر، خرید کشتی یا توسعه زیرساختهای لجستیکی محقق نمیشود. توسعه دریایی پیش از هر چیز نیازمند شکلگیری یک گفتمان ملی درباره دریا است؛ گفتمانی که در آن تاریخ، فرهنگ، سرمایه انسانی، اقتصاد، محیط زیست، گردشگری، تجارت و امنیت دریایی در کنار یکدیگر دیده شوند. بر همین اساس، انتشار ویژهنامهها و پروندههای تخصصی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین رویکردهای تحریریه و شورای سیاستگذاری اقتصادسرآمد تبدیل شده است.
در میان این آثار، ویژهنامههای روز ملی خلیج فارس جایگاه ویژهای دارند. اقتصادسرآمد طی سالهای متوالی تلاش کرده است با انتشار پروندههای اختصاصی درباره خلیج فارس، صرفاً به تکرار شعارهای مرسوم اکتفا نکند، بلکه از منظر تاریخی، ژئوپلیتیکی، اقتصادی و فرهنگی به این پهنه راهبردی بپردازد. باور اقتصادسرآمد آن است که خلیج فارس تنها یک نام جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی ایران و یکی از مهمترین کانونهای شکلگیری تمدن دریایی کشور محسوب میشود.
در همین مسیر، پروندههای «نوروز دریا» طی سه سال متوالی منتشر شد؛ آثاری که تلاش داشتند پیوند میان فرهنگ ایرانی، آیینهای بومی ساحلنشینان و زندگی دریایی را بازخوانی کنند. اقتصادسرآمد بر این باور است که توسعه دریامحور بدون توجه به فرهنگ دریایی و سنتهای تاریخی جوامع ساحلی، به توسعهای ناقص و ناپایدار تبدیل خواهد شد. نوروز دریا تلاشی برای یادآوری همین پیوند عمیق میان انسان ایرانی و دریا بود.
یکی دیگر از مهمترین اقدامات اقتصادسرآمد، انتشار پروندههایی درباره شخصیتهای اثرگذار تاریخ دریانوردی ایران و جهان اسلام بوده است. پرونده اختصاصی «ابن ماجد»، دریانورد نامدار جهان اسلام، در همین چارچوب منتشر شد. اقتصادسرآمد در این پرونده کوشید جایگاه علمی و دریانوردی این چهره برجسته را بازخوانی کند و نشان دهد که دانش دریایی در تمدن اسلامی و ایرانی از چه پیشینه ارزشمندی برخوردار بوده است.
همچنین پرونده ویژه «سدیدالسلطنه کبابی» از دیگر آثار ماندگار اقتصادسرآمد به شمار میرود. این شخصیت برجسته بندرعباسی که نقش مهمی در ثبت تاریخ، فرهنگ و جغرافیای جنوب ایران ایفا کرده است، هنوز آنگونه که شایسته است در سطح ملی شناخته نشده است. اقتصادسرآمد با انتشار این پرونده تلاش کرد بخشی از دین جامعه دریایی کشور را به این پژوهشگر و مورخ برجسته ادا کند.
اقتصادسرآمد در کنار توجه به تاریخ و هویت دریایی، همواره موضوع سرمایه انسانی را نیز در کانون توجه خود قرار داده است. انتشار ویژهنامههای روز جهانی دریانورد و روز جهانی دریانوردی در همین راستا صورت گرفت. دریانوردان ستون فقرات تجارت جهانی هستند و بخش عمده کالاهای مورد نیاز جهان به واسطه تلاش آنان جابهجا میشود. با این حال، مشکلات حرفهای، معیشتی و اجتماعی این قشر کمتر مورد توجه قرار میگیرد. اقتصادسرآمد تلاش کرده است در این ویژهنامهها صدای دریانوردان ایرانی باشد و دغدغههای آنان را بازتاب دهد.
از سوی دیگر، برخی پروندههای اقتصادسرآمد به مسائل اجتماعی و انسانی مناطق ساحلی اختصاص داشته است. ویژهنامه هایی که مطالبات جامعه محلی را مطالبه می کند. خواجه عطا نمونهای از این رویکرد است. اقتصادسرآمد معتقد است توسعه اقتصادی بدون توجه به حقوق جوامع محلی و ساحلنشینان نمیتواند پایدار باشد. از این منظر، دریا تنها محل تجارت و حملونقل نیست؛ بلکه زیستگاه میلیونها انسان است که زندگی، فرهنگ و معیشت آنان با دریا گره خورده است.در سالهای اخیر، اقتصادسرآمد تلاش کرده است نگاه خود را به حوزههای نوظهور اقتصاد آبی نیز گسترش دهد. مباحث مرتبط با گردشگری دریایی، توسعه سواحل، صنایع خلاق دریامحور و فرصتهای جدید سرمایهگذاری در اقتصاد دریا بخشی از این رویکرد بوده است. اقتصادسرآمد باور دارد که آینده اقتصاد ایران بیش از گذشته با دریا پیوند خواهد خورد و رسانههای تخصصی نیز باید متناسب با این تحول، افق دید خود را گسترش دهند.این مهم شکل نمی گرفت مگر با مشارکت جمعی استادان دانشگاه، مدیران، کارشناسان، روزنامه نگاران، پژوهشگران و فعالان حوزه دریایی که کوشیدند تصویری جامع از فرصتها، چالشها و روندهای پیش روی فرهنگ، تاریخ و اقتصاد دریا ارائه دهند
آنچه امروز از مجموعه این ویژهنامهها و پروندههای تخصصی بر جای مانده، تنها چند جلد نشریه یا صدها صفحه مطلب نیست؛ بلکه بخشی از حافظه مکتوب جامعه دریایی ایران است. اقتصادسرآمد از ابتدا بر این باور بوده که رسانه تخصصی نباید صرفاً به بازنشر اخبار روزانه محدود شود، بلکه باید بتواند دانش تولید کند، گفتمان بسازد، تاریخ را ثبت کند و زمینه گفتوگو میان بخشهای مختلف یک صنعت را فراهم آورد.
اقتصادسرآمد همچنان بر این باور است که مسیر توسعه دریامحور ایران از دل آگاهی عمومی، شناخت تاریخی، سرمایه انسانی توانمند و گسترش فرهنگ دریایی میگذرد. ویژهنامهها و پروندههای تخصصی منتشر شده در سالهای اخیر نیز تلاشی در همین مسیر بودهاند؛ تلاشی برای آنکه در کنار روایت رویدادهای روز، بخشی از هویت و میراث دریایی ایران نیز برای نسلهای آینده حفظ و ثبت
شود.
تحریریه سرآمد معتقد است توسعه دریامحور تنها با ساخت بندر، خرید کشتی یا توسعه زیرساختهای لجستیکی محقق نمیشود. توسعه دریایی پیش از هر چیز نیازمند شکلگیری یک گفتمان ملی درباره دریا است؛ گفتمانی که در آن تاریخ، فرهنگ، سرمایه انسانی، اقتصاد، محیط زیست، گردشگری، تجارت و امنیت دریایی در کنار یکدیگر دیده شوند. بر همین اساس، انتشار ویژهنامهها و پروندههای تخصصی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین رویکردهای تحریریه و شورای سیاستگذاری اقتصادسرآمد تبدیل شده است.
در میان این آثار، ویژهنامههای روز ملی خلیج فارس جایگاه ویژهای دارند. اقتصادسرآمد طی سالهای متوالی تلاش کرده است با انتشار پروندههای اختصاصی درباره خلیج فارس، صرفاً به تکرار شعارهای مرسوم اکتفا نکند، بلکه از منظر تاریخی، ژئوپلیتیکی، اقتصادی و فرهنگی به این پهنه راهبردی بپردازد. باور اقتصادسرآمد آن است که خلیج فارس تنها یک نام جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی ایران و یکی از مهمترین کانونهای شکلگیری تمدن دریایی کشور محسوب میشود.
در همین مسیر، پروندههای «نوروز دریا» طی سه سال متوالی منتشر شد؛ آثاری که تلاش داشتند پیوند میان فرهنگ ایرانی، آیینهای بومی ساحلنشینان و زندگی دریایی را بازخوانی کنند. اقتصادسرآمد بر این باور است که توسعه دریامحور بدون توجه به فرهنگ دریایی و سنتهای تاریخی جوامع ساحلی، به توسعهای ناقص و ناپایدار تبدیل خواهد شد. نوروز دریا تلاشی برای یادآوری همین پیوند عمیق میان انسان ایرانی و دریا بود.
یکی دیگر از مهمترین اقدامات اقتصادسرآمد، انتشار پروندههایی درباره شخصیتهای اثرگذار تاریخ دریانوردی ایران و جهان اسلام بوده است. پرونده اختصاصی «ابن ماجد»، دریانورد نامدار جهان اسلام، در همین چارچوب منتشر شد. اقتصادسرآمد در این پرونده کوشید جایگاه علمی و دریانوردی این چهره برجسته را بازخوانی کند و نشان دهد که دانش دریایی در تمدن اسلامی و ایرانی از چه پیشینه ارزشمندی برخوردار بوده است.
همچنین پرونده ویژه «سدیدالسلطنه کبابی» از دیگر آثار ماندگار اقتصادسرآمد به شمار میرود. این شخصیت برجسته بندرعباسی که نقش مهمی در ثبت تاریخ، فرهنگ و جغرافیای جنوب ایران ایفا کرده است، هنوز آنگونه که شایسته است در سطح ملی شناخته نشده است. اقتصادسرآمد با انتشار این پرونده تلاش کرد بخشی از دین جامعه دریایی کشور را به این پژوهشگر و مورخ برجسته ادا کند.
اقتصادسرآمد در کنار توجه به تاریخ و هویت دریایی، همواره موضوع سرمایه انسانی را نیز در کانون توجه خود قرار داده است. انتشار ویژهنامههای روز جهانی دریانورد و روز جهانی دریانوردی در همین راستا صورت گرفت. دریانوردان ستون فقرات تجارت جهانی هستند و بخش عمده کالاهای مورد نیاز جهان به واسطه تلاش آنان جابهجا میشود. با این حال، مشکلات حرفهای، معیشتی و اجتماعی این قشر کمتر مورد توجه قرار میگیرد. اقتصادسرآمد تلاش کرده است در این ویژهنامهها صدای دریانوردان ایرانی باشد و دغدغههای آنان را بازتاب دهد.
از سوی دیگر، برخی پروندههای اقتصادسرآمد به مسائل اجتماعی و انسانی مناطق ساحلی اختصاص داشته است. ویژهنامه هایی که مطالبات جامعه محلی را مطالبه می کند. خواجه عطا نمونهای از این رویکرد است. اقتصادسرآمد معتقد است توسعه اقتصادی بدون توجه به حقوق جوامع محلی و ساحلنشینان نمیتواند پایدار باشد. از این منظر، دریا تنها محل تجارت و حملونقل نیست؛ بلکه زیستگاه میلیونها انسان است که زندگی، فرهنگ و معیشت آنان با دریا گره خورده است.در سالهای اخیر، اقتصادسرآمد تلاش کرده است نگاه خود را به حوزههای نوظهور اقتصاد آبی نیز گسترش دهد. مباحث مرتبط با گردشگری دریایی، توسعه سواحل، صنایع خلاق دریامحور و فرصتهای جدید سرمایهگذاری در اقتصاد دریا بخشی از این رویکرد بوده است. اقتصادسرآمد باور دارد که آینده اقتصاد ایران بیش از گذشته با دریا پیوند خواهد خورد و رسانههای تخصصی نیز باید متناسب با این تحول، افق دید خود را گسترش دهند.این مهم شکل نمی گرفت مگر با مشارکت جمعی استادان دانشگاه، مدیران، کارشناسان، روزنامه نگاران، پژوهشگران و فعالان حوزه دریایی که کوشیدند تصویری جامع از فرصتها، چالشها و روندهای پیش روی فرهنگ، تاریخ و اقتصاد دریا ارائه دهند
آنچه امروز از مجموعه این ویژهنامهها و پروندههای تخصصی بر جای مانده، تنها چند جلد نشریه یا صدها صفحه مطلب نیست؛ بلکه بخشی از حافظه مکتوب جامعه دریایی ایران است. اقتصادسرآمد از ابتدا بر این باور بوده که رسانه تخصصی نباید صرفاً به بازنشر اخبار روزانه محدود شود، بلکه باید بتواند دانش تولید کند، گفتمان بسازد، تاریخ را ثبت کند و زمینه گفتوگو میان بخشهای مختلف یک صنعت را فراهم آورد.
اقتصادسرآمد همچنان بر این باور است که مسیر توسعه دریامحور ایران از دل آگاهی عمومی، شناخت تاریخی، سرمایه انسانی توانمند و گسترش فرهنگ دریایی میگذرد. ویژهنامهها و پروندههای تخصصی منتشر شده در سالهای اخیر نیز تلاشی در همین مسیر بودهاند؛ تلاشی برای آنکه در کنار روایت رویدادهای روز، بخشی از هویت و میراث دریایی ایران نیز برای نسلهای آینده حفظ و ثبت
شود.