«سرآمد» بررسی می کند؛
«جزایر ایرانی» خط مقدم حاکمیت ملی در خلیج فارس
گروه گزارش- زهرا عسکری- پس از جنگ اخیر و افزایش حساسیتها نسبت به امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز، توجهها بار دیگر به جزایر ایرانی معطوف شده است. در شرایطی که مجلس شورای اسلامی مصادیق جنایت تجاوز را در قالب لایحه مقابله با جنایات بینالمللی مشخص کرده، برخی بندهای این مصوبه ارتباط مستقیمی با اهمیت راهبردی جزایر، سواحل و آبراههای ایران پیدا میکند.
بر اساس این مصوبه، محاصره بنادر و سواحل یک کشور، اشغال نظامی سرزمین، حمله به ناوگان دریایی و همچنین واگذاری سرزمین یک کشور برای حمله به کشور ثالث، از مصادیق تجاوز شناخته شدهاند. این موضوع در منطقهای مانند خلیج فارس که بخش مهمی از امنیت انرژی جهان به آن وابسته است، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
جزایر؛ حلقه اتصال امنیت و اقتصاد
از نگاه اقتصادسرآمد، جزایر ایرانی در خلیج فارس تنها موقعیتهای دفاعی نیستند. این جزایر در عمل بر چهار حوزه اثرگذارند:
امنیت خطوط کشتیرانی
کنترل و نظارت دریایی
توسعه اقتصاد دریامحور
پشتیبانی از تجارت و لجستیک منطقهای
جزایری مانند قشم، لارک، هنگام، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک در مجاورت یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت انرژی جهان قرار دارند؛ منطقهای که روزانه حجم قابل توجهی از نفت، گاز و کالاهای تجاری از آن عبور میکند.
از بازدارندگی تا ژئواکونومی
تحولات سالهای اخیر نشان داده است که ارزش جزایر صرفاً در بعد نظامی خلاصه نمیشود. امروز کشورها تلاش میکنند از موقعیتهای ساحلی و جزیرهای خود برای جذب سرمایهگذاری، توسعه بنادر، بانکرینگ، خدمات لجستیکی، گردشگری دریایی و صنایع دریامحور استفاده کنند.
در همین چارچوب، هرچه زیرساختهای اقتصادی جزایر ایرانی توسعه یابد، نقش آنها در معادلات منطقهای نیز افزایش خواهد یافت. به بیان دیگر، توسعه اقتصادی جزایر میتواند مکمل قدرت بازدارندگی آنها باشد.
خلیج فارس؛ کانون رقابتهای جدید
همزمان با تلاش برخی کشورهای منطقه برای توسعه بنادر، مناطق آزاد و مراکز لجستیکی در سواحل جنوبی خلیج فارس، اهمیت جزایر ایرانی نیز بیش از گذشته نمایان شده است. این جزایر میتوانند به پایگاههای مهم ارائه خدمات دریایی، سوخترسانی، تعمیرات شناورها و پشتیبانی تجارت بینالمللی تبدیل شوند.
جمعبندی اقتصادسرآمد
اقتصادسرآمد معتقد است مصوبه اخیر مجلس تنها یک اقدام حقوقی نیست، بلکه یادآور اهمیت حفظ و تقویت داراییهای سرزمینی ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز است. جزایر ایرانی امروز در نقطه تلاقی سه مؤلفه مهم قرار گرفتهاند: حاکمیت ملی، بازدارندگی دریایی و اقتصاد دریاپایه.
در دنیایی که رقابت بر سر کریدورها، مسیرهای انرژی و گلوگاههای دریایی هر روز شدیدتر میشود، ارزش راهبردی این جزایر تنها با نگاه امنیتی قابل سنجش نیست. آینده آنها در توسعه زیرساختهای بندری، لجستیکی، بانکرینگ، گردشگری و تجارت دریایی تعریف میشود؛ مسیری که میتواند همزمان امنیت ملی و منافع اقتصادی ایران را تقویت کند.
بر اساس این مصوبه، محاصره بنادر و سواحل یک کشور، اشغال نظامی سرزمین، حمله به ناوگان دریایی و همچنین واگذاری سرزمین یک کشور برای حمله به کشور ثالث، از مصادیق تجاوز شناخته شدهاند. این موضوع در منطقهای مانند خلیج فارس که بخش مهمی از امنیت انرژی جهان به آن وابسته است، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
جزایر؛ حلقه اتصال امنیت و اقتصاد
از نگاه اقتصادسرآمد، جزایر ایرانی در خلیج فارس تنها موقعیتهای دفاعی نیستند. این جزایر در عمل بر چهار حوزه اثرگذارند:
امنیت خطوط کشتیرانی
کنترل و نظارت دریایی
توسعه اقتصاد دریامحور
پشتیبانی از تجارت و لجستیک منطقهای
جزایری مانند قشم، لارک، هنگام، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک در مجاورت یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت انرژی جهان قرار دارند؛ منطقهای که روزانه حجم قابل توجهی از نفت، گاز و کالاهای تجاری از آن عبور میکند.
از بازدارندگی تا ژئواکونومی
تحولات سالهای اخیر نشان داده است که ارزش جزایر صرفاً در بعد نظامی خلاصه نمیشود. امروز کشورها تلاش میکنند از موقعیتهای ساحلی و جزیرهای خود برای جذب سرمایهگذاری، توسعه بنادر، بانکرینگ، خدمات لجستیکی، گردشگری دریایی و صنایع دریامحور استفاده کنند.
در همین چارچوب، هرچه زیرساختهای اقتصادی جزایر ایرانی توسعه یابد، نقش آنها در معادلات منطقهای نیز افزایش خواهد یافت. به بیان دیگر، توسعه اقتصادی جزایر میتواند مکمل قدرت بازدارندگی آنها باشد.
خلیج فارس؛ کانون رقابتهای جدید
همزمان با تلاش برخی کشورهای منطقه برای توسعه بنادر، مناطق آزاد و مراکز لجستیکی در سواحل جنوبی خلیج فارس، اهمیت جزایر ایرانی نیز بیش از گذشته نمایان شده است. این جزایر میتوانند به پایگاههای مهم ارائه خدمات دریایی، سوخترسانی، تعمیرات شناورها و پشتیبانی تجارت بینالمللی تبدیل شوند.
جمعبندی اقتصادسرآمد
اقتصادسرآمد معتقد است مصوبه اخیر مجلس تنها یک اقدام حقوقی نیست، بلکه یادآور اهمیت حفظ و تقویت داراییهای سرزمینی ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز است. جزایر ایرانی امروز در نقطه تلاقی سه مؤلفه مهم قرار گرفتهاند: حاکمیت ملی، بازدارندگی دریایی و اقتصاد دریاپایه.
در دنیایی که رقابت بر سر کریدورها، مسیرهای انرژی و گلوگاههای دریایی هر روز شدیدتر میشود، ارزش راهبردی این جزایر تنها با نگاه امنیتی قابل سنجش نیست. آینده آنها در توسعه زیرساختهای بندری، لجستیکی، بانکرینگ، گردشگری و تجارت دریایی تعریف میشود؛ مسیری که میتواند همزمان امنیت ملی و منافع اقتصادی ایران را تقویت کند.