printlogo


روایت «سرآمد» از دسترسی مردم به خزر 
توسعه پیاده‌راه‌های ساحلی در کنار حریم ۶۰ متری دریا

از پیاده‌راه ساحلی کلارآباد تا آزادراه چالوس ـ رامسر و اتصال قزوین به تنکابن 


گروه گزارش ـ دسترسی به سواحل دریای خزر، یکی از موضوعات مهم در توسعه زیرساخت‌های غرب مازندران است؛ موضوعی که راه‌های مواصلاتی، ظرفیت آزادراه‌ها و امکان تردد آسان مردم به شهرهای ساحلی را در بر می‌گیرد. افزایش سفرهای جاده‌ای به شمال کشور، به‌ویژه در تعطیلات و روزهای پایانی هفته، ضرورت توجه هم‌زمان به مسیرهای منتهی به ساحل، راه‌های جایگزین و دسترسی روستاهای واقع در حاشیه این محورها را برجسته کرده است.
سفر یک‌روزه وزیر راه و شهرسازی به غرب استان مازندران با بازدید از طرح‌های ساحلی و پروژه‌های راه‌سازی و آزادراهی همراه بود. آزادسازی حریم ۶۰ متری دریا در محدوده کلارآباد، اجرای پیاده‌راه و جاده سلامت ساحلی، بررسی روند احداث محور قزوین ـ الموت ـ تنکابن، آغاز عملیات اجرایی قطعه ششم این مسیر و پیگیری آزادراه چالوس ـ رامسر، بخش‌های اصلی این برنامه را تشکیل می‌داد. 

ساحل در اختیار استفاده عمومی مردم
در محدوده ساحلی کلارآباد، موضوع حریم ۶۰ متری دریا و نحوه استفاده از این محدوده مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، حریم ۶۰ متری دریا در محدوده بازدید آزاد است و حدود ۲۰ متر از بخش انتهایی آن برای اجرای مسیر سلامت و پیاده‌راه ساحلی آماده‌سازی شده است.
این طرح با هدف ایجاد فضای عمومی در حاشیه دریا و فراهم کردن امکان استفاده مردم از ساحل اجرا می‌شود. اختصاص مسیر پیاده‌روی و جاده سلامت در بخش انتهایی حریم، امکان حضور شهروندان و گردشگران را در فضای ساحلی فراهم می‌کند و در صورت توسعه در سایر نقاط، می‌تواند به شکل‌گیری مسیرهای پیوسته و قابل استفاده عمومی در نوار ساحلی مازندران کمک کند.
موضوع حریم ساحل در استان مازندران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه بخش قابل توجهی از سفرهای گردشگری به این استان با هدف حضور در کنار دریای خزر انجام می‌شود. در چنین شرایطی، آزاد بودن حریم قانونی دریا و ایجاد مسیرهای دسترسی عمومی، از الزامات استفاده همگانی از این ظرفیت طبیعی است. در همین چارچوب، توسعه الگوی پیاده‌راه و جاده سلامت در سایر شهرهای ساحلی نیز مورد تأکید قرار گرفته و شهرداری‌ها مسئولیت مهمی در اجرای این طرح دارند.
با این حال، دسترسی به ساحل تنها به محدوده مجاور دریا مربوط نیست. مسیرهای ارتباطی که از مرکز کشور و استان‌های همجوار به شهرهای ساحلی می‌رسند، بخش دیگری از زنجیره دسترسی عمومی به دریای خزر را تشکیل می‌دهند. ظرفیت محدود برخی محورهای موجود و افزایش حجم تردد در روزهای پرتردد، ضرورت تکمیل مسیرهای جایگزین و توسعه راه‌های ارتباطی غرب مازندران را به موضوعی جدی تبدیل کرده است.

«آزادراه چالوس ـ رامسر» طرحی برای پشتیبانی از تردد شمال
 یکی از پروژه‌های مهم مورد بررسی در این سفر، آزادراه چالوس ـ رامسر است؛ مسیری که اجرای آن برای پشتیبانی از شبکه ارتباطی غرب مازندران و پاسخگویی به حجم سفرهای ورودی به این منطقه در نظر گرفته شده است.
تردد سنگین خودروها در محورهای شمالی، به‌ویژه در روزهای پایانی هفته، موجب ایجاد محدودیت در رفت‌وآمد و افزایش زمان سفر می‌شود. بخش مهمی از تقاضای سفر به شهرهای ساحلی مازندران از محورهای موجود عبور می‌کند و همین مسئله، ظرفیت راه‌های فعلی را در دوره‌های پرتردد تحت فشار قرار می‌دهد. احداث آزادراه چالوس ـ رامسر می‌تواند بخشی از این بار ترافیکی را پوشش دهد و امکان دسترسی مناسب‌تری به شهرهای غرب استان فراهم کند. 
«محور قزوین ـ الموت ـ تنکابن» مسیر ارتباطی مرکز کشور با غرب مازندران
در کنار آزادراه چالوس ـ رامسر، محور قزوین ـ الموت ـ تنکابن یکی دیگر از پروژه‌های مهم مورد بازدید در این سفر بود. این مسیر به طول حدود ۱۶۴ کیلومتر، با عبور از مناطق کوهستانی رشته‌کوه البرز، ارتباط مستقیم‌تری میان استان قزوین و غرب مازندران ایجاد می‌کند و دسترسی به شهرهای ساحلی این منطقه را تسهیل خواهد کرد. از مجموع طول این محور، قطعات پنجم و ششم در محدوده استان مازندران و شهرستان تنکابن قرار دارند. قطعه پنجم به طول ۳۶ کیلومتر، از کیلومتر ۹۴ تا ۱۳۰، در دست اجراست و قطعه ششم از کیلومتر ۱۳۰ تا ۱۶۴ در برنامه تکمیل پروژه قرار دارد. در قطعه پنجم، عملیات احداث تونل، پل، خاک‌برداری و سازه‌های مرتبط انجام شده است. تکمیل یک دستگاه پل ۲۵ متری میان دو تونل، آغاز حفاری تونل ۳۵۰ متری و اجرای بخشی از عملیات خاک‌برداری از اقدامات انجام‌شده در این محدوده است. همچنین گالری ۳۵۴ متری واقع در کیلومتر ۱۱۹ زیر بار ترافیک قرار دارد.
در قطعه ششم نیز عملیات اجرایی در محدوده‌های اولویت‌دار دنبال می‌شود و دیوارسازی در محدوده کیلومتر ۱۳۰ تا ۱۳۰.۵ در جریان است. آغاز عملیات اجرایی این قطعه نیز در جریان سفر انجام شد. پیشرفت فیزیکی کل محور ۵۶.۵ درصد اعلام شده است. بررسی وضعیت سایر بخش‌های پروژه نشان می‌دهد حدود ۶۲ کیلومتر از مسیر ابتدایی، از آزادراه کرج ـ قزوین به سمت الموت، با پیشرفت فیزیکی حدود ۹۵ درصد به مرحله تکمیل رسیده و عملیات نصب علائم و نیوجرسی در بخش نخست آن انجام شده است. کاهش زمان و هزینه حمل‌ونقل، تسهیل جابه‌جایی مسافر و کالا و دسترسی بهتر به مناطق گردشگری غرب استان از آثار مورد انتظار اجرای این پروژه است. با توجه به حجم اعتبارات مورد نیاز که حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده، تأمین مالی طرح از طریق مولدسازی دارایی‌ها و مشارکت قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا نیز مورد توجه قرار گرفته است. اجرای پروژه در مناطق جنگلی و کوهستانی البرز، رعایت الزامات محیط زیستی و حفاظت از جنگل‌های هیرکانی را به یکی از ملاحظات اصلی ادامه عملیات تبدیل کرده است.
دسترسی روستاها در کنار توسعه آزادراه‌ها
بخشی از برنامه سفر به مشکلات تردد ساکنان روستاهای واقع در محدوده آزادراه تهران ـ شمال و محورهای ارتباطی غرب مازندران اختصاص داشت. افزایش حجم خودروها در تعطیلات و یک‌طرفه شدن مسیر در برخی روزها، رفت‌وآمد ساکنان مناطق بالادست و پایین‌دست جاده، به‌ویژه در محدوده مرزن‌آباد و ورودی کجور، را با محدودیت روبه‌رو می‌کند. دسترسی حدود ۶۰ روستای این محدوده در جریان بازدیدها مورد توجه قرار گرفت. در همین محدوده، پروژه احداث باند دوم محور مرزن‌آباد ـ دزدبن به طول ۱۵ کیلومتر نیز در دست اجراست. پیشرفت فیزیکی این پروژه بیش از ۲۴ درصد اعلام شده که ۱۲ درصد آن در دولت چهاردهم محقق شده است. این محور به دلیل نقش ارتباطی در اتصال شمال و جنوب کشور و هدایت بخشی از ترافیک استان تهران به غرب مازندران، در شمار پروژه‌های اولویت‌دار شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل قرار دارد. تعریض پل‌های محور چالوس ـ رامسر نیز از دیگر اقدامات بررسی‌شده در این سفر بود. تعریض پل‌های هچیرود، اسپی‌رود و پسندیده‌رود در برنامه اجرایی قرار داشته که عملیات دو پل به پایان رسیده و عملیات تعریض پل هچیرود همچنان ادامه دارد. در محدوده آزادراه تهران ـ شمال نیز قطعه سوم پروژه مورد بازدید قرار گرفت. سه جبهه کاری در این قطعه تجهیز کارگاه شده و تکمیل تونل البرز و پل‌های مربوط به این بخش تا تابستان سال آینده هدف‌گذاری شده است. در اجرای این قطعه، مسیر انتخاب‌شده پس از بررسی و تأیید سازمان حفاظت محیط زیست وارد مرحله اجرا شده است.
 تکمیل زنجیره دسترسی به شمال
مجموع پروژه‌های بررسی‌شده در سفر وزیر راه و شهرسازی به غرب مازندران، بخش‌های مختلف زنجیره دسترسی به سواحل خزر را در بر می‌گیرد؛ از آزادسازی حریم دریا و ایجاد پیاده‌راه ساحلی تا تکمیل مسیرهای ارتباطی، احداث آزادراه‌های پشتیبان و بهسازی راه‌های دسترسی روستاها. اجرای پیاده‌راه‌های ساحلی امکان استفاده عمومی از حریم دریا را فراهم می‌کند و تکمیل محورهای مواصلاتی نیز باید مسیر رسیدن مردم به شهرهای ساحلی را تسهیل کند. در کنار این دو موضوع، بهبود دسترسی ساکنان محلی و رعایت ملاحظات زیست‌محیطی در اجرای پروژه‌ها، از الزامات توسعه زیرساخت‌های غرب مازندران است.
پیشبرد این طرح‌ها به تأمین منابع مالی، تکمیل عملیات اجرایی و هماهنگی دستگاه‌های مسئول وابسته است. در شرایطی که تقاضای سفر به سواحل شمال کشور همچنان حجم بالایی از تردد جاده‌ای را به خود اختصاص می‌دهد، تکمیل راه‌های جایگزین و ساماندهی مسیرهای موجود، بخشی از نیاز ارتباطی مردم برای دسترسی به دریای خزر را پاسخ خواهد داد.