کندوکاو«اقتصادسرآمد» ازروند «اصلاح قانون پولی و بانکی کشور»؛
ایران در حفظ ارزش پول ملی موفق بوده؟
گروه بانک و بیمه- رئیس جمهور لایحه «حذف چهار صفر از پول ملی و تغییر واحد پول ملی» را برای طی تشریفات قانونی به مجلس شورای اسلامی ارسال کرد.
به گزارش اقتصادسرآمد، وجود تورم مزمن و کاهش قدرت خرید واحد پول ملی در یک دوره زمانی بلندمدت سبب شده است تا ضمن کاهش کارآیی پول ملی در تسویه معاملات روزانه، مشکلاتی همچون استفاده از ارقام بزرگ در مبادلات روزمره، افت حیثیت ظاهری پول ملی در مقایسه با سایر اسعار بینالمللی و بزرگ شدن ارقام متغیرهای کلان اقتصادی مانند تولید ناخالص داخلی، نقدینگی و بودجه بروز نماید. این امر همچنین موجب شده تا سرانه اسکناس در کشور افزایش یابد و مسکوکات نیز به مرور از جریان نظام های پرداخت نقدی خارج شوند.
با اجرای طرح اصلاح نظام پولی در قالب حذف چهار صفر از پول ملی و بازنگری در اقطاع اسکناس و سکه، علاوه بر بهبود ایفای نقش این ابزار در نظامهای پرداخت کشور، مشکلات مذکور نیز تخفیف مییابد. در این راستا، دکتر حسن روحانی، لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور را برای طی تشریفات قانونی به مجلس ارسال کرد.
براساس این لایحه واحد پول ایران به تومان تغییر می یابد و هر تومان برابر ۱۰۰۰۰ ریال جاری و معادل یکصد پارسه است.
برابری پولهای خارجی نسبت به تومان و نرخ خرید و فروش ارز توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در چهارچوب نظام ارزی حاکم و با رعایت ذخایر ارزی و عنداللزوم تعهدات کشور در مقابل صندوق بینالمللی پول، محاسبه و تعیین میشود.
دوره گردش موازی و اعتبار همزمان "تومان" و "ریال" که در این قانون "دورهگذار" نامیده میشود، حداکثر دو سال خواهد بود. طریقه جمعآوری و شرایط خروج اسکناسها و سکههای ریال از جریان، بر طبق قانون پولی و بانکی کشور حسب مورد، تعیین یا اجرا میشود.
شبکه خبری بلومبرگ هم در گزارشی ویژه به اقدامات بانک مرکزی و دولت ایران برای حفظ ارزش پول ملی پرداخت و نوشت: ایران در حفظ ارزش پول ملی موفق بوده است.
در این گزارش آمده است: تحریمهای آمریکا با هدف آسیب به اقتصاد ایران درحال اجراست. ایران نیز برای مقابله با این سیاستها برنامه هایی را برای بهبود وضعیت اقتصادی خود به اجرا درآورده است. یکی از آخرین اقدامات ایران برای کاهش فشارها انجام اصلاحات در ساختار پولی و پول ملی این کشور بوده است.
تشدید تحریمها و کاهش درآمدهای نفتی، فشارهای موجود بر ریال را بیشتر از همیشه کرده است. ایران مدت زیادی تلاش کرده بود ارزش پول ملی را حفظ کند و مانع از کاهش ارزش ریال شود و در این راستا نرخ رسمی برابری ریال و دلار را ۴۲۰۰۰ ریال به ازای هر دلار حفظ کرده است.
با کاهش عرضه ارزهای خارجی در سیستم بانکی، تقاضا برای ارز در بازار سیاه ایران بیشتر شد. از ابتدای سال ۲۰۱۹ تا اوایل ماه می، ریال حدود ۳۰ درصد ارزش خود را از دست داد و هر دلار در بازارهای ایران ۱۵ هزار و ۶۰۰ تومان دادوستد میشد.
ایران در مقابله با این وضعیت، سیستمی از چند نرخ متفاوت ارز ایجاد کرد تا وضعیت بازار سیاه را مدیریت کند. پس از آن بود که ساختار "نیما" برای استفاده تاجران در سال گذشته ایجاد شد؛ اما خیلی از صادرکنندگان ترجیح میدادند که ارز خود را در بازار غیررسمی به فروش برسانند، چون نرخ ارز در سامانه نیما به نرخ رسمی ارز نزدیک بود. اما در ماههای اخیر بانک مرکزی ایران اجازه داده که نرخ ارز در سامانه نیما بالاتر رود تا شرکتهای بیشتری تشویق شوند ارز خود را در این سامانه عرضه کنند. از سوی دیگر، دولت ایران اعلام کرده که قصد دارد چهار صفر از ارز ملی ایران حذف کند.
بلومبرگ در ادامه مینویسد: اقدامات دولت و بانک مرکزی در بالا بردن ارزش ریال موفق شد. از ماه می تاکنون ارزش ریال بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته و نرخ برابری آن با دلار به کانال ۱۱ هزار تومانی رسیده است که خیلی نزدیک به نرخ ارز در سامانه نیما است.
چارلز رابرتسون، اقتصاددان ارشد در رابطه با حذف چهار صفر از پول ملی ایران میگوید: حذف صفرها میتواند تاثیر روانی داشته باشد. اگر برابری ارز ایران و آمریکا معادل ۱۲ تومان به ازای هر دلار باشد خیلی بهتر از آن است که معادل ۱۲ هزار تومان به ازای هر دلار باشد.
به گزارش اقتصادسرآمد، وجود تورم مزمن و کاهش قدرت خرید واحد پول ملی در یک دوره زمانی بلندمدت سبب شده است تا ضمن کاهش کارآیی پول ملی در تسویه معاملات روزانه، مشکلاتی همچون استفاده از ارقام بزرگ در مبادلات روزمره، افت حیثیت ظاهری پول ملی در مقایسه با سایر اسعار بینالمللی و بزرگ شدن ارقام متغیرهای کلان اقتصادی مانند تولید ناخالص داخلی، نقدینگی و بودجه بروز نماید. این امر همچنین موجب شده تا سرانه اسکناس در کشور افزایش یابد و مسکوکات نیز به مرور از جریان نظام های پرداخت نقدی خارج شوند.
با اجرای طرح اصلاح نظام پولی در قالب حذف چهار صفر از پول ملی و بازنگری در اقطاع اسکناس و سکه، علاوه بر بهبود ایفای نقش این ابزار در نظامهای پرداخت کشور، مشکلات مذکور نیز تخفیف مییابد. در این راستا، دکتر حسن روحانی، لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور را برای طی تشریفات قانونی به مجلس ارسال کرد.
براساس این لایحه واحد پول ایران به تومان تغییر می یابد و هر تومان برابر ۱۰۰۰۰ ریال جاری و معادل یکصد پارسه است.
برابری پولهای خارجی نسبت به تومان و نرخ خرید و فروش ارز توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در چهارچوب نظام ارزی حاکم و با رعایت ذخایر ارزی و عنداللزوم تعهدات کشور در مقابل صندوق بینالمللی پول، محاسبه و تعیین میشود.
دوره گردش موازی و اعتبار همزمان "تومان" و "ریال" که در این قانون "دورهگذار" نامیده میشود، حداکثر دو سال خواهد بود. طریقه جمعآوری و شرایط خروج اسکناسها و سکههای ریال از جریان، بر طبق قانون پولی و بانکی کشور حسب مورد، تعیین یا اجرا میشود.
شبکه خبری بلومبرگ هم در گزارشی ویژه به اقدامات بانک مرکزی و دولت ایران برای حفظ ارزش پول ملی پرداخت و نوشت: ایران در حفظ ارزش پول ملی موفق بوده است.
در این گزارش آمده است: تحریمهای آمریکا با هدف آسیب به اقتصاد ایران درحال اجراست. ایران نیز برای مقابله با این سیاستها برنامه هایی را برای بهبود وضعیت اقتصادی خود به اجرا درآورده است. یکی از آخرین اقدامات ایران برای کاهش فشارها انجام اصلاحات در ساختار پولی و پول ملی این کشور بوده است.
تشدید تحریمها و کاهش درآمدهای نفتی، فشارهای موجود بر ریال را بیشتر از همیشه کرده است. ایران مدت زیادی تلاش کرده بود ارزش پول ملی را حفظ کند و مانع از کاهش ارزش ریال شود و در این راستا نرخ رسمی برابری ریال و دلار را ۴۲۰۰۰ ریال به ازای هر دلار حفظ کرده است.
با کاهش عرضه ارزهای خارجی در سیستم بانکی، تقاضا برای ارز در بازار سیاه ایران بیشتر شد. از ابتدای سال ۲۰۱۹ تا اوایل ماه می، ریال حدود ۳۰ درصد ارزش خود را از دست داد و هر دلار در بازارهای ایران ۱۵ هزار و ۶۰۰ تومان دادوستد میشد.
ایران در مقابله با این وضعیت، سیستمی از چند نرخ متفاوت ارز ایجاد کرد تا وضعیت بازار سیاه را مدیریت کند. پس از آن بود که ساختار "نیما" برای استفاده تاجران در سال گذشته ایجاد شد؛ اما خیلی از صادرکنندگان ترجیح میدادند که ارز خود را در بازار غیررسمی به فروش برسانند، چون نرخ ارز در سامانه نیما به نرخ رسمی ارز نزدیک بود. اما در ماههای اخیر بانک مرکزی ایران اجازه داده که نرخ ارز در سامانه نیما بالاتر رود تا شرکتهای بیشتری تشویق شوند ارز خود را در این سامانه عرضه کنند. از سوی دیگر، دولت ایران اعلام کرده که قصد دارد چهار صفر از ارز ملی ایران حذف کند.
بلومبرگ در ادامه مینویسد: اقدامات دولت و بانک مرکزی در بالا بردن ارزش ریال موفق شد. از ماه می تاکنون ارزش ریال بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته و نرخ برابری آن با دلار به کانال ۱۱ هزار تومانی رسیده است که خیلی نزدیک به نرخ ارز در سامانه نیما است.
چارلز رابرتسون، اقتصاددان ارشد در رابطه با حذف چهار صفر از پول ملی ایران میگوید: حذف صفرها میتواند تاثیر روانی داشته باشد. اگر برابری ارز ایران و آمریکا معادل ۱۲ تومان به ازای هر دلار باشد خیلی بهتر از آن است که معادل ۱۲ هزار تومان به ازای هر دلار باشد.