فلرها تا دو سال دیگر خاموش میشوند
در اغلب فرآیندهای شیمیایی مانند پالایشگاههای نفت و گاز و مجتمعهای پتروشیمی، یکی از ابزارهای ایمنی و کنترل فشار، شبکه رهاسازی گازهاست که در آخرین قسمت این شبکه برج فلر قرار دارد. در این شبکه گازهای اضافی پس از جمعآوری از واحدهای مختلف به سمت برج فلر فرستاده میشود تا سوخته شوند. حجم زیادی از این گازها از ارزش سوختی بالایی برخوردارند و در بعضی موارد میتوان از آنها به عنوان خوراک واحدهای مختلف نیز استفاده کرد. مشخص است که سوزاندن این گازها در برج فلر افزون بر ایجاد مشکلات زیست محیطی مثل آلودگی، دود، صدا و بوی نامطبوع، هدر دادن منابع اقتصادی است. لذا بررسی امکان بازیافت گازهای فلر در واحدهای صنعتی از اهمیت ویژه برخوردار است.به گزارش اقتصادسرآمد، اما در جهان سالانه افزون بر ۱۵۰ میلیارد متر مکعب گاز تحت عنوان فلرینگ (یا سوزاندن گازها توسط مشعل) به مواد آلاینده تبدیل میشود که بر اساس آمارهای بانک جهانی این رقم چیزی معادل یک سوم مصرف گاز کل اروپا است. از کل حجم گازهای آلاینده، ۷۵ درصد آن متعلق به ۱۰ کشور است که ایران هم جزء آنها محسوب میشود.این موضوع مهم و این شرایط از دید مجامع بینالمللی حامی محیط زیست مخفی نمانده و مطابق با پروتکل کیوتو (Kyoto) که یکی از اسناد الحاقی کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره تغییر آب و هوا به حساب میآید، کشورهایی که در جهت رفع آلایندگیهای صنایع خود اقدام پیشگیرانه نداشته باشند، جریمه خواهند شد.اما دو دسته گازهای ارسال به مشعل در ایران وجود دارد که یکی مربوط به پارس جنوبی است که با آمدن تجهیزات مورد نیاز خاموش میشوند و تعداد دیگری مشعل داریم که باید برای آنها واحد انجیال یا گاز مایع درست کنیم که به گفته وزیر نفت اکنون واحد انجیال ۳۱۰۰ در جنوب ایلام، انجیال خارگ، انجیال ۳۲۰۰ در غرب کارون و یک واحد عظیم به اندازه یک پالایشگاه عظیم دو فازی نزدیک بهبهان داریم که با گاز ارسالی به مشعل، خوراکشان تامین میشود؛ به این صورت که گاز مشعل تصفیه و تفکیک میشود و هر کدام که مربوط به پتروشیمیها باشد، تبدیل به خوراک پتروشیمی و بقیه وارد شبکه گاز کشور میشود. ما از امسال برای هر مشعلی که خاموش شود، جشن میگیریم و تا دو سال آینده فلرها خاموش میشوند.
ظاهرا بخش خصوصی از پروژههای گازهای همراه استقبال بسیار خوبی کرده و در این راستا مناقصهها برگزار شده و برنده آن مشخص شده است که برخی پروژهها راهاندازی شده و برخی در حال احداث است و با انجام این پروژهها گاز و گاز مایع به میزان گاز تولیدی کشور اضافه میشود؛ در واقع گاز به میزان تولید گاز طبیعی و مایعات به خوراک پتروشیمیها تبدیل خواهد شد.جمعآوری و تبدیل گاز همراه نفت میتواند هم از نظر اقتصادی و هم از نظر زیست محیطی فواید فراوانی داشته باشد که در این راستا طبق اعلام شرکت ملی نفت ایران برای جلوگیری از سوزاندن گازهای ترش همراه نفت و آلودگی محیط زیست، تأمین کمبود خوراک کارخانههای پتروشیمی، تولید عمده گاز سبک برای مصارف صنعتی و خانگی و سرانجام استفاده بهینه از این گازها، طرح جمع آوری گازهای همراه نفت لایه بنگستان (آماک) مخازن نفت اهواز، آبتیمور، منصوری، کوپال و مارون را در اولویت طرح های خود قرار داد که متاسفانه به دلایل مختلف از جمله بروز جنگ تحمیلی و بروز مشکلات ارزی، به تعویق افتاد.
بعد از جمعآوری و بازیافت گازهای آلاینده می توان از آنها به عنوان سوخت در شبکه سوخت همان پالایشگاه (مانند بویلرها و کورهها) استفاده کرد. برگرداندن گاز بازیافت شده به چرخه پالایش گاز در پالایشگاه، تزریق به خطوط سراسری گاز (پس از شیرینسازی)، تزریق به مخازن نفت از طریق خط لوله ۵۶ اینچ موجود بین عسلویه تا آغاجاری، به منظور افزایش ظرفیت تولید نفت، تولید انرژی الکتریکی، فرآوری و تبدیل گاز به مایع از جمله GTL، LNG و LPG که انتخاب و تولید فرآورده به ترکیبات گاز آلاینده و بازار هدف مربوط میشود، فرآوری گاز و تبدیل به خوراک پتروشیمیها، از دیگر موارد کاربرد گازهای فلر محسوب می شود.در مجموع، کارشناسان بر این باورند با توجه به اینکه جمعآوری گازهای مشعل ضمن منافع مستقیم اقتصادی دارای منافع غیرمستقیم زیادی همچون کاهش آلودگیهای زیستمحیطی است و در برنامه ششم توسعه نیز تاکیدات ویژهای به جمعآوری این گازها صورت گرفته، وزارت نفت باید با جدیت و سرعت بیشتری در این مسیر گام بردارد.