تاثیر اعزام نیروی نظامی ژاپن به تنگه هرمز بر سفر روحانی
ادامه صفحه اول
علائم مهم ودیپلماتیک برای دو کشور و حتی جامعه جهانی است. اگرچه در طول این سالها بنیان محکمی در روابط سیاسی و دیپلماتیک بین ایران و ژاپن صورت گرفته و ژاپن سعی داشته علیرغم فشارهای آمریکا در حفظ مناسبات سیاسی و دیپلماتیک خود با ایران کوشا باشد، اما متاسفانه ژاپن با فشارها و تحریمهای ایالات متحده آمریکا نتوانسته است در حفظ مناسبات تجاری و اقتصادی خود با ایران به اندازه سهم مناسبات سیاسی و دیپلماتیک موفق ظاهر شود. در طول دو دوره تحریم، ژاپن در مسئله واردات نفت خام از ایران و گسترش مناسبات تجاری با تهران سعی کرده است از خطوط قرمز ایالات متحده آمریکا عبور نکند. از این جهت اگر سفر روحانی بتواند نتایج مثبتی را در پی داشته باشد، مطمئنا در خصوص مسائل اقتصادی نیز آثار مثبت خود را نشان خواهد داد.
در دنیای واقع ژاپنی ها معتقدند اگر به دنبال افزایش مناسبات خود با جمهوری اسلامی ایران، به خصوص از لحاظ تجاری و اقتصادی هستند باید در ابتدا مناسبات ایران و ایالات متحده آمریکا را به یک سامان نسبی برسانند و از دل آن چراغ سبز واشنگتن را برای هرگونه مراوده تجاری با ایران را کسب کنند. پس ژاپن اگر به دنبال آن است که آزادی عمل در افزایش مناسبات با ایران داشته باشد باید رضایت نظر کاخ سفید را جلب کند. اما موضوع مهمتر برای ژاپنی ها این است که در سایه پیگیری مناسبات خود با جمهوری اسلامی ایران باعث افزایش امنیت در خلیج فارس شوند چون بیش از ۸۰ درصد نفت ژاپن از آبراه خلیج فارس و تنگه هرمز می گذرد. لذا هر گونه ناامنی بر تامین انرژی ژاپن از این منطقه اثرات منفی خواهد گذاشت و این مهم به عنوان یکی از جدی ترین چالش ها در رشد اقتصادی ژاپن عمل خواهد کرد.
یقیناً در مناسبات بین المللی هرگونه تحول، تحرک و اقدامی بر همدیگر اثر گذار و اثر پذیر هستند. کما این که ژاپنی ها هم در یک دنیای انتزاعی و منفک زندگی نمیکنند. لذا هر گونه مذاکره، هرگونه تلاش دیپلماتیک آشتیجویانه و هرگونه اقدام برای کاهش تنش میتواند در نوع برنامه ریزی و پروسه مدنظر ژاپنی ها نیز اثرگذار باشد. به هرحال تبادل زندانیان بین ایران و ایالات متحده آمریکا که اخیرا صورت گرفته اکنون این امید را در بین کشورهای میانجیگر، خصوصا ژاپن ایجاد کرده است که با تداوم و پیگیری این تلاش ها می توان به کاهش تنش در روابط ایران و ایالات متحده آمریکا کمک کرد.
به ویژه که مواضع دونالد ترامپ بعد از انجام این تبادل با محوریت این مسئله که این تبادل زندانیان نشان داد میتوان در سایه مذاکره به توافق با ایران رسید، به عنوان کاتالیروز تلاش های میناجی گرایانه این کشورها عمل کرده است. البته من در این میان معتقدم که این دست مواضع دونالد ترامپ صرفاً پاسخی به برخی جریانات و افراد تندروی آمریکایی است که مخالف هرگونه تلاش سیاسی و دیپلماتیک و مذاکره با جمهوری اسلامی ایران هستند. از طرف دیگر ایران نیز واکنش منفی به این دست مواضع مقامات کاخ سفید داشته است. چون آمریکایی ها تا به اکنون نشان داده اند که به دنبال بازی برد - برد و مذاکرهای که در آن هر دو طرف به اهداف و منافع خود دست پیدا کنند نیستند. لذا تا زمانی که دونالد ترامپ و دیگر مقامات کاخ سفید این منش و نگاه را داشته باشند، یقیناً جمهوری اسلامی ایران نیز به دنبال گفت وگو و مذاکره با آمریکاییها نخواهد بود. این مسئله هم می تواند در تعیین میزان موفقیت تلاش های دیپلماتیک ژاپن و دیگر کشورهای میانجیگر نقش آفرین باشد.