کند و کاو اقتصادسرآمد از انحصار در بازار تولید محصولات نساجی
«چادر مشکی» زندانی انحصار
گروه صنعت و تجارت- قائم مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت در امور بازرگانی می گوید:: حضور ۱۲ واردکننده چادر مشکی نشان میدهد که در این بخش انحصار وجود ندارد. حسین مدرس خیابانی اظهار کرد: تعبیر مافیا را قبول ندارم اما باید بگویم وزارت صمت به دقت مراقبت میکند که واردات بیش از اندازه و غیرضروری صورت نگیرد.
به گزارش اقتصادسرآمد، اما به گفته بسیاری از تولید کنندگان این مافیا وجود دارد.
ایران با بالاترین سرانه مصرف پارچه چادر مشکی، یکی از بزرگترین مصرفکنندگان این محصول در جهان به شمار میرود. مصرف چادر مشکی در ایران از تمامی کشورهای مسلمان منطقه همچون عربستان نیز و قارههای دیگر بیشتر است. با این رویکرد، تولید پارچه چادر مشکی همواره یکی از اولویتهای صنعتی در بخش صنایع نساجی و پوشاک کشور بوده است. با وجود این تولید پارچه چادر مشکی در ایران نیاز مصرفی کشور را تامین نمیکند. در سالهای نهچندان دور کشورهایی مانند سوئیس، ژاپن و کره عمده تولیدکنندگان بازار داخلی ایران بودند اما طی سالهای اخیر، تولیدات کشورهای چین، تایلند، اندونزی و ویتنام نیز پا به بازار پارچه چادر مشکی ایران گذاشته اند. نبود انگیزه سرمایهگذاری در صنعت تولید پارچه چادر مشکی توسط بخش خصوصی واقعی، قیمت تمام شده بالای تولید داخل و عدم رقابتپذیری با پارچههای وارداتی، قاچاق سازمانیافته، نبود دانش و فناوریهای لازم برای تولیداتی که بتواند با پارچههای وارداتی رقابت کند و عدم حمایت دولت از تولیدکنندگان داخلی، مهمترین چالشهایی است که موجب شده تولید چادر مصرفی زنان ایرانی در دست تولیدکنندگان خارجی باشد.
فعالان صنعت نساجی میگویند در حال حاضر دولت تلاشی برای سرپا نگه داشتن کارخانههای تولید چادر مشکی نمیکند. از سوی دیگر، مافیای قدرتمند موجود در این بخش موجب شده تولیدکنندگان توان مقابله با آن را نداشته باشند. براساس آماری که مدیرعامل یکی از شرکتهای تولیدکننده پارچه چادر مشکی ارائه داده است ارزانترین پارچهای که وارد کشور شده 1.2 دلار و گرانترین آن 9.5 دلار قیمت داشته است. متوسط قیمت واردات پارچه چادر مشکی نیز3.2دلار بوده است. این در حالی است که مقایسه این آمار با قیمت پارچههای چادری که در بازار به فروش میرسد نشان میدهد واسطهها، چادرها را با سودهای بسیار کلان در بازار عرضه میکنند.در این شرایط، قائم وزیر صمت می گوید: برای داخلیسازی تولید چادر مشکی باید موقعیت ایجاد شود و با توجه به ممنوعیتی که در راستای مراقبت از منابع ارزی ایجاد شده، فرصت خوبی برای تولید داخلی چادر مشکی فراهم شده است.
مدرس خیابانی همچنین با اشاره به طرحهای دفتر صنایع نساجی و پوشاک وزارت صمت و انتقال فناوریهای نوین تولید چادر مشکی از سوی واحدهای صنعتی، گفت: در حال حاضر شکاف عمیق بین میزان تقاضای چادر مشکی در داخل کشور و توان تولید این محصول وجود دارد؛ بنابراین باید از راه افزایش ظرفیت کارخانههای تولیدی و ایجاد واحدهای جدید، پاسخگوی نیاز داخلی کشور باشیم.
وی با بیان اینکه باید به جای واردات از کشورهای غیرمسلمان به صادرکننده چادر مشکی تبدیل شویم، تاکید کرد که در حال حاضر موقعیت خوبی برای ارتقاء تولید و صادرات چادرمشکی وجود دارد.
این مقام مسئول در ادامه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه "آیا مافیایی در زمینه واردات چادر مشکی وجود دارد یا خیر"، گفت: وقتی ۱۲ واردکننده در زمینه واردات چادر مشکی وجود دارد، یعنی انحصاری وجود ندارد و این ۱۲ شرکت میتوانند با هم رقابت کنند و انحصار را بشکنند.
وی افزود: تعدد بیش از حد در واردات - صادرات اتفاق خوبی نیست و باید مرزی بین تکثر و یکپارچگی قائل باشیم.
پارچه چادر مشکی تحت زیر فصلهای تعرفه 5407 و تحت عنوان پارچههای تار و پودباف از نخ رشتههای سنتیک و پارچههای تار و پودباف که از مواد شماره 5404 به دست میآید، وارد و صادر میشود. بر این اساس، آمار گمرک نشان میدهد که در سال 97 با این کد تعرفه، معادل 14 هزار و 205 تن پارچه چادر مشکی به ارزش 86 میلیون و 538 هزار دلار از کشورهای چین، امارات متحده عربی و ترکیه وارد کشور شده است. این در حالی است که در سال 97 معادل چهار هزارو 640 تن پارچه چادر مشکی(طبق کد تعرفه 5407) به ارزش 16 میلیون و 752 هزار دلار از ایران به کشورهای عراق، افغانستان، کانادا، آلمان، آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان و ژاپن صادر شده است.طبق آمارهای انجمن صنایع نساجی کشور، در حاضر میزان مصرف پارچه چادر مشکی در کشور بیش از 50 میلیون مترمربع است. اگر 15 میلیون نفر از جمعیت کشور به صورت مستمرو غیرمستمر از چادر مشکی استفاده کنند و اگر هر بانوی ایرانی سالانه به صورت میانگین دو قواره چادر مشکی (جمعا 10 مترمربع) نیاز داشته باشد، در نتیجه نیاز مصرفی کشور به چادر مشکی در سال معادل 75 تا 150 میلیون مترمربع خواهد بود. این در حالی است که تنها 10 میلیون متر مربع یعنی حدود یکدرصد از پارچه مورد نیاز برای دوخت چادر مشکی، در کشور تولید میشود.