اما و اگرهای انقلاب چهارم در گزارش «اقتصادسرآمد»
انقلاب صنعتی، فرصت ها و تهدیدها
گروه صنعت و تجارت- در چند سال اخیر اینترنت و وسایل هوشمند زندگی ما را دچار تغییر و دگرگونی کرده و اکنون بسیاری از اشیا مانند لوازمخانگی، ماشینآلات سنگین، محصولات و حتی حیوانات نیز به اینترنت متصل هستند.
به گزارش اقتصادسرآمد، انقلاب چهارم صنعتی حوزههایی مانند خدمات و مدلهای کسبوکار، زنجیره ارزش صنایع، مفهوم بهرهوری، مهارت و تحصیلات کارکنان و امنیت فناوری اطلاعات را تحت تاثیر قرار داده است.
با تغییرات انقلاب چهارم صنعتی، بسیاری از مشاغل در سالهای آینده متحول خواهند شد یا وجود نخواهد داشت، بر این اساس مشاغلی که امروز داریم و فعالیتهایی که امروز انجام میدهیم دیگر توسط فرزندان ما انجام نخواهد شد و حرفههای آینده ارتباط چندانی با حرفههای امروزی نخواهند داشت.
ایران همانند سایر کشورها باید برای این تغییرات بزرگ آمادگی کسب کرده و با استفاده از فناوریهای نوینی مانند اینترنت اشیا، بلاکچین و غیره که پایه و اساس انقلاب صنعتی چهارم هستند به ایجاد اشتغال، تسهیل تجارت و افزایش بهرهوری در صنایع و کسبوکارهای مختلف بپردازد.
یکی از ویژگیهای انقلاب صنعتی تولید اطلاعات در حجم بالا است که این اطلاعات منبع درآمد و ارزش بسیاری از شرکتها و استارتاپهای نوظهور بوده و موید این دیدگاه نوین است که دادهها و نهفقط ارزش داراییها، بیشترین ارزش را برای مشاغل ارائه میدهند.
انقلاب صنعتی اول از آب و انرژی بخار به منظور مکانیزه کردن تولیدات استفاده نمود. انقلاب صنعتی دوم از قدرت الکتریسیته به منظور تولید انبوه بهره برد. سومین انقلاب صنعتی از علم الکترونیک و فنآوری اطلاعات به منظور تولید خودکار استفاده نمود. انقلاب چهارم صنعتی بر پایه های انقلاب سوم بنا نهاده شده است و شامل همجوشی فن آوری های مختلف است که مرزهای زیستی، دیجیتال و فیزیکی را در مینوردد.
دلایلی وجود دارد که نشان میدهد تحولات امروزی دیگر همان انقلاب صنعتی سوم نیستند، بلکه نوید ظهور چهارمین انقلاب صنعتی را میدهد. سرعت تحولات جدید هیچگونه سبقه تاریخی ندارد. در مقایسه با انقلاب صنعتی سوم که پیشرفتی خطی داشت، انقلاب صنعتی چهارم سرعت نمایی دارد. در ضمن این تحول تقریبا همه صنایع را در بر می گیرد. وسعت و عمق این تغییرات، نویدبخش تحول در کل نظام های تولید، مدیریت و کنترل میباشد.
علیرضا ملکی، مدیرعامل مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران (ایران کد) در خصوص انقلاب چهارم صنعتی می گوید: فروش حاصل از چندین استارتاپ فناوری در سالهای اخیر بهطور مستقیم با میزان دادههای مربوط به افراد و تراکنشهایی که این شرکتهای جوان قادر به ذخیره بودند ارتباط داشته است، یعنی برخلاف چند سال گذشته ارزش شرکتها فقط بر اساس صورتحساب یا نتایج مالی و داراییهای فیزیکی آنها محاسبه نمیشود.این حجم بالای اطلاعات از محصولات در مبادلات بین شرکای تجاری بهویژه در مبادلات بینالمللی نیاز به اعتبارسنجی و صحهگذاری دارند و با استفاده از استانداردها و کدهای شناسایی بینالمللی جی. اس ۱ ( GS۱ ) میتوان صحهگذاری، مدیریت پایگاه اطلاعات، تجزیهوتحلیل اطلاعات را انجام داد.
پیشرفت دانش و ظهور تکنولوژی و
فناوری های جدید، همزمان فرصت ها و تهدیدهای بی شماری را پیش روی کشورها قرار می دهد و همانطور که تجربه انقلاب های صنعتی اول تا سوم نشان می دهد، قدرت رهبری و جایگاه کشورها در حوزه های مختلف تقسیم بندی جهانی متأثر از توانایی و ظرفیت کشورها در استفاده از این دانش و فناوری است. متأسفانه کشور ما در انقلاب های صنعتی پیشین نتوانست از فرصت های پیش آمده به واسطه این انقلاب در رشد و توسعه خود و همچنین اثرگذاری در اقتصاد جهانی بهره ببرد و تنها تبدیل به یک مصرف کننده نهایی دانش و تکنولوژی شد؛ این بار نیز، این اتفاق با ظهور انقلاب صنعتی چهارم مجدداً در حال تکرار شدن است و با وجود آنکه بسیاری از اقتصادهای پیشرفته و یا در حال توسعه در مسیر انقلاب صنعتی چهارم گام های جدی و عملی اثرگذار برداشته اند، اما کشور ما همچنان در غفلت از فرصت های و ظرفیت های پیش آمده به واسطه این انقلاب به سر میبرد. حال اگر، بر اساس اهداف بلندمدتی که برای کشور در نظر گرفته ایم و به دنبال نقش و اثرگذاری جهانی در حوزه های مختلف هستیم، ناگزیر باید از مسیر انقلاب صنعتی چهارم عبور کنیم که این امر با ارائه یک پاسخ سیاستی مناسب با استفاده از تجارب کشورهای پیشرو در این زمینه امکانپذیر است.
در غیر این صورت، اگر غفلت از این فرصت ادامه یابد، با توجه به دامنه وسعت و سرعتی که این انقلاب دارد، نمی توانیم اهداف جهانی و منطقه ای خود با توجه به تقسیم بندی کار جهانی محقق سازیم. بنابراین، در وهله اول دولت و در مرحله بعد جامعه باید نسبت به فرصت ها، تهدیدها و ظرفیت های این انقلاب آگاهی یابند و این موضوع به عنوان ترکیبی از یک سیاست اقتصادی، فرهنگی، بازرگانی، آموزشی و ... در سیاستگذاری کلان کشور مورد توجه قرار گیرد. در این میان، نخبگان و رسانه ها در تعامل با یکدیگر بیشترین نقش و تأثیر را در آگاهی بخشی و فراهم کردن بستر و شرایط استفاده از ظرفیت ها و فرصت های این انقلاب در بطن جامعه و در نهاد دولت و مسئولان سیاستگذار دارند.