بررسی برنامه های مقابله با بحران آب در گزارش «قتصادسرآمد»
استرس آب
گروه انرژی- «ایران»؛ کشوری که خشک و نیمهخشک است و تنشهای آبی دارد باید دولت آبمحور نیز داشته باشد و تمامی تصمیمگیران و تصمیمسازان باید به مسائل آبی کشور محوریت دهند و بهعبارتی، رفع تنشهای آبی و حل مشکلات آبی کشور نیازمند عزمی ملی است. یران در میان کشورهایی قرار دارد که سالانه نزدیک به ۸۰ درصد ذخیره آب در دسترس خود را مصرف میکنند. این یعنی ما با وضعیت «خیلی بحرانی» مواجهیم. صنعت آب و فاضلاب همواره با تنشهای متعددی مواجه بوده و هست که یکی از این تنشها تنش آبی است که با وجود بارشهای خوب سال آبی جاری، 233 شهر ایران همچنان در تنش آبی بهسر میبرند.
به گزارش اقتصادسرآمد، «مؤسسه منابع جهان» نشان میدهد یکی از دلایل بروز بحران خشکسالی، برداشت بیش از اندازه آب در جهان از دهه ۱۹۶۰ است که دلیل آن هم دو برابر شدن تقاضای مصرف است.
دادههای آماری جدید این موسسه نشان میدهد که ۱۷ کشور جهان که دارای یک چهارم از جمعیت جهان هستند، با داشتن وضعیت «خیلی بحرانی» کمبود آب روبهرو هستند و سالانه نزدیک به ۸۰ درصد ذخیره آب در دسترس خود را در کشاورزی، صنایع و مصارف شهری استفاده میکنند. در این میان، ۴۴ کشور که یک سوم جمعیت جهان را تشکیل میدهند و با وضعیت «بحرانی» کمبود آب مواجه هستند، بهطور متوسط بیش از ۴۰ درصد ذخیره آبی در دسترس خود را استفاده میکنند. چنین شکافی بین عرضه و تقاضای کشورها باعث شده آنها در معرض خشکسالی یا افزایش برداشت آب قرار گیرند.
استرس تمام شدن آب، تهدیدهای جدی برای انسان، معیشت او و تجارت ایجاد میکند. پیشبینیها نشان میدهد که اوضاع در حال وخیم شدن است مگر این که کشورها دست به کار شوند و مواردی مثل رشد جمعیت، توسعه اقتصادی و شهرنشینی را که باعث افزایش تقاضای آب میشود را مدیریت کنند. البته تغییرات آب و هوایی میتواند باعث افزایش بارندگی و تغییر تقاضا شود.
تنش آبی 16 سال است که در ایران نهادینه شده و دولت طی سالهای اخیر، رویکرد مقابلهای برای حل این مساله داشته است. اکنون نیز وزیر نیرو صراحتا اعلام کرد که تا سال ۱۴۰۰، شهر دارای تنش آبی در ایران نخواهیم داشت.
۳۳۴ شهر در حال حاضر با جمعیت ۳۴.۵ میلیون نفر تحت تاثیر تنش آبی هستند که این مساله نیز چالشهای زیادی را به وجود آورده است، البته در این بین، وزارت نیرو بیکار ننشسته و اقداماتی را انجام داده است تاجایی که هفته گذشته و در شورای عالی آب، طرحی با عنوان "دولت دوازدهم بدون تنش آب شرب" تدوین و ارائه شد که بر اساس آن تا سال ۱۴۰۰، شهر تحت تنش نخواهیم داشت.
این طرح در قالب نقشه راه و برنامه مشخص به موضوعات متنوعی از جمله تامین، ارتقای کیفیت، کاهش هدررفت آب و تامین منابع مالی پرداخته است. علاوهبر این نیز، بر اساس گفتههای رضا اردکانیان - وزیر نیرو - در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸، چارچوبهای اصلی این برنامه دیده شده و امیدواریم فرآیند تصویب آن در مجلس هم به خوبی پیش گرفته شود.
حمیدرضا جانباز،مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور می گوید: اعتباری که برای رفع تنشهای آبی سال آینده در نظر گرفته شده ۵۰ میلیون یورو است که البته در کمیسیون عمران مجلس پیشنهادی مطرح شده که این رقم دو برابر شود، اما هنوز منتظر تصویب این ردیف اعتبار برای سال ۹۹ هستیم.
برنامه مدیریت تنش آب شرب، با فرض بارندگی مشابه سال آبی گذشته و کمبود آب در تابستان سال ۱۴۰۰، در وزارت نیرو پیشبینی شده و برای مدیریت تنش آبی شهرها و روستاهای کشور راهکارهایی در قالب افزایش تأمین و تولید آب، ارتقای کیفی آب، افزایش توان ذخیرهسازی آب، ارتقای مدیریت و بهرهوری منابع تأمین، تاسیسات، شبکهها و نیز مدیریت مصرف در نظر گرفته شده است.
البته این موضوع بهمعنای وضعیت مناسب منابع آبی در حال حاضر نیست، چراکه بر اساس آخرین آمار از وضعیت منابع آبی، سال گذشته حجم آبهای سطحی کشور ۳۲ میلیارد مترمکعب بود اما امسال حجم این آبها به ۲۵ میلیارد مترمکعب رسیده، یعنی حجم آبهای سطحی کشور حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است و این در شرایطی است که این عدد در دهه ۷۰، حدود ۸۰ میلیارد مترمکعب بوده است و این موضوع بیانگر اوضاع نابهسامان کشور در این حوزه است چراکه از یک سو با کاهش آبهای سطحی و از سوی دیگر کاهش آبهای زیر زمینی مواجه هستیم.
به گزارش اقتصادسرآمد، «مؤسسه منابع جهان» نشان میدهد یکی از دلایل بروز بحران خشکسالی، برداشت بیش از اندازه آب در جهان از دهه ۱۹۶۰ است که دلیل آن هم دو برابر شدن تقاضای مصرف است.
دادههای آماری جدید این موسسه نشان میدهد که ۱۷ کشور جهان که دارای یک چهارم از جمعیت جهان هستند، با داشتن وضعیت «خیلی بحرانی» کمبود آب روبهرو هستند و سالانه نزدیک به ۸۰ درصد ذخیره آب در دسترس خود را در کشاورزی، صنایع و مصارف شهری استفاده میکنند. در این میان، ۴۴ کشور که یک سوم جمعیت جهان را تشکیل میدهند و با وضعیت «بحرانی» کمبود آب مواجه هستند، بهطور متوسط بیش از ۴۰ درصد ذخیره آبی در دسترس خود را استفاده میکنند. چنین شکافی بین عرضه و تقاضای کشورها باعث شده آنها در معرض خشکسالی یا افزایش برداشت آب قرار گیرند.
استرس تمام شدن آب، تهدیدهای جدی برای انسان، معیشت او و تجارت ایجاد میکند. پیشبینیها نشان میدهد که اوضاع در حال وخیم شدن است مگر این که کشورها دست به کار شوند و مواردی مثل رشد جمعیت، توسعه اقتصادی و شهرنشینی را که باعث افزایش تقاضای آب میشود را مدیریت کنند. البته تغییرات آب و هوایی میتواند باعث افزایش بارندگی و تغییر تقاضا شود.
تنش آبی 16 سال است که در ایران نهادینه شده و دولت طی سالهای اخیر، رویکرد مقابلهای برای حل این مساله داشته است. اکنون نیز وزیر نیرو صراحتا اعلام کرد که تا سال ۱۴۰۰، شهر دارای تنش آبی در ایران نخواهیم داشت.
۳۳۴ شهر در حال حاضر با جمعیت ۳۴.۵ میلیون نفر تحت تاثیر تنش آبی هستند که این مساله نیز چالشهای زیادی را به وجود آورده است، البته در این بین، وزارت نیرو بیکار ننشسته و اقداماتی را انجام داده است تاجایی که هفته گذشته و در شورای عالی آب، طرحی با عنوان "دولت دوازدهم بدون تنش آب شرب" تدوین و ارائه شد که بر اساس آن تا سال ۱۴۰۰، شهر تحت تنش نخواهیم داشت.
این طرح در قالب نقشه راه و برنامه مشخص به موضوعات متنوعی از جمله تامین، ارتقای کیفیت، کاهش هدررفت آب و تامین منابع مالی پرداخته است. علاوهبر این نیز، بر اساس گفتههای رضا اردکانیان - وزیر نیرو - در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸، چارچوبهای اصلی این برنامه دیده شده و امیدواریم فرآیند تصویب آن در مجلس هم به خوبی پیش گرفته شود.
حمیدرضا جانباز،مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور می گوید: اعتباری که برای رفع تنشهای آبی سال آینده در نظر گرفته شده ۵۰ میلیون یورو است که البته در کمیسیون عمران مجلس پیشنهادی مطرح شده که این رقم دو برابر شود، اما هنوز منتظر تصویب این ردیف اعتبار برای سال ۹۹ هستیم.
برنامه مدیریت تنش آب شرب، با فرض بارندگی مشابه سال آبی گذشته و کمبود آب در تابستان سال ۱۴۰۰، در وزارت نیرو پیشبینی شده و برای مدیریت تنش آبی شهرها و روستاهای کشور راهکارهایی در قالب افزایش تأمین و تولید آب، ارتقای کیفی آب، افزایش توان ذخیرهسازی آب، ارتقای مدیریت و بهرهوری منابع تأمین، تاسیسات، شبکهها و نیز مدیریت مصرف در نظر گرفته شده است.
البته این موضوع بهمعنای وضعیت مناسب منابع آبی در حال حاضر نیست، چراکه بر اساس آخرین آمار از وضعیت منابع آبی، سال گذشته حجم آبهای سطحی کشور ۳۲ میلیارد مترمکعب بود اما امسال حجم این آبها به ۲۵ میلیارد مترمکعب رسیده، یعنی حجم آبهای سطحی کشور حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است و این در شرایطی است که این عدد در دهه ۷۰، حدود ۸۰ میلیارد مترمکعب بوده است و این موضوع بیانگر اوضاع نابهسامان کشور در این حوزه است چراکه از یک سو با کاهش آبهای سطحی و از سوی دیگر کاهش آبهای زیر زمینی مواجه هستیم.