بررسی نقش خاص بانک ها در نظام اقتصادی کشور در گزارش «اقتصادسرآمد»
توسعه،هدف اصلی بانک ها
گروه بانک و بیمه-نظام بانکداری کشور در سالهای گذشته فشارهای بسیار زیادی را متحمل شد. توجه به این نکته از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است که هرگونه مشکل و بحران در سیستم بانکی به طور فراگیر و سریع به کل نظام اقتصادی منتقل میشود. بنابراین سیاستگذاران و سیاستمداران در تنظیم سیاستهای پولی و مرتبط با نظام بانکی باید بیش از پیش جوانب احتیاط و حزم را به کار گیرند. هرگونه سیاست نادرست و یا برنامه اشتباه که عدم اعتماد در نظام بانکی را افزایش دهد در این شرایط میتواند ایجاد فاجعه کند.
به گزارش اقتصادسرآمد، بانک مرکزی و دولت باید اعتماد به سیستم بانکی را به جامعه باز گردانند (مواردی نظیر برداشت از حساب بانکهایی که در مقابل سهامدار و سپردهگذار مسئولیت دارند بدون حکم قضایی و صرفاً با نظر شخصی، عواقب جبرانناپذیری در پی خواهد داشت) در این نوشتار، تعدادی از پژوهشهای انجام شده در سایرکشورهای دنیا و برخی از وظایف و چالشهای سیستم بانکی در شرایط کنونی کشور مورد بررسی قرار میگیرد که جا دارد در راستای رفع این چالشها و معضلات و انجام صحیح وظایف، برنامهریزی اصولی و منطقی صورت گیرد.
به طور کل نقش بانکها در اقتصاد کشور در تامین نیازهای مالی برای واحدهای تولیدی و بازرگانی است. بانکها باید بتوانند از یک طرف سرمایههای خرد را جذب کنند و بعد از طرف دیگر در قالب تسهیلات به واحدهای تولیدی و صنعتی خدمات بدهند تا باعث تقویت آنها شده و در نتیجه واحدهای تولیدی بتوانند نقش خود را در اقتصاد ملی به درستی ایفا کنند.هر چند تامین سرمایه با بازار بورس مراحلی دارد اما این مهم با بازار پولی هم مراحل دیگری دارد. د راین روند بانکها به طور کل نقش بازار پولی را باید بازی کنند و دست به نگهداری ارزش پول، تامین نقدینگی برای واحدهای تولیدی و صنعتی، رفع نیازهای خرد مردم از طریق تسهیلات خردی که به آنها میدهند، بزنند.
البته برای انجام این کار ابزارهایی وجود دارد که میتوان از اوراق قرضه، سپرده، بهادار، مدت دار نام برد.متاسفانه به دلیل آنکه ما در شرایط مناسبی نیستیم یعنی بازده تولید در بهترین شرایط حداکثر ۱۰درصد است و نرخ تورم در سالهای قبل هم خیلی بیشتر از ۱۰درصد بوده بنابراین طبیعی است که پولهای مردم سمت و سوی دیگری میرود که غیراز جریان تولید میباشد. بانکها با پرداخت بهرههایی تا حدود ۳۰درصد پولها را به بازارهای غیرتعریف شده بردهاند، نتیجه این شده که مسیر مسکن، سکه و دلار گران میشود.
در این خصوص، عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) می گوید: هدف اصلی بانک مرکزی باید تأمین توسعه باشد و قید آن باید کنترل تورم و حفظ ثبات شبکه بانکی باشد.
شریف زاده گفت: تا وقتی بانکها قوی نباشند اقتصاد کشور قوی نخواهد شد. در طول سالهای اخیر نظام بانکی ضعیف شده و ما هیچ اقدامی برای قویتر شدن آن انجام نداده ایم.
این استاد دانشگاه ادامه داد: مشکل اصلی نظام بانکی ما توسعه و تأمین مالی توسعه است. در شرایط کنونی برای توسعه نمیتوان به سرمایه خارجی امیداور بود و به همین دلیل باید به منابع داخلی امیدوار بود که عبارتند از نظام بانکی و بازار سرمایه؛ و در شرایط اقتصاد کنونی بازار سرمایه عملاً سهمی ندارد.
وی افزود: هدف اصلی بانک مرکزی باید تأمین توسعه باشد و قید آن باید کنترل تورم و حفظ ثبات شبکه بانکی باشد.
این استاد دانشگاه گفت: برخی اقتصاددانان معتقدند پول ابزار توسعه است و برخی معتقدند پول نقشی در توسعه ندارد. البته من معتقدم افرادی که پول را ابزار توسعه نمیدانند اصلاً اقتصاددان نیستند.
وی ادامه داد: هیچ کشوری بدون نظام بانکی قوی برای تأمین مالی توسعه امکان حرکت در مسیر پیشرفت نداشته است. هدف اصلی بانک مرکزی باید تأمین توسعه باشد و قید آن باید کنترل تورم و حفظ ثبات شبکه بانکی باشد.شریف زاده گفت: مدل بهینه بنگاه داری بانکها اساساً به شرایط زمان و مکان بستگی دارد که در دوران فعلی نباید به کلی آن را منع کنیم.