آیا بارش های پاییزی عطش کم آبی کشور را جبران می کند؟
به گزارش اقتصاد سرآمد - بر اساس اعلام مسوولان وزارت نیرو، حدود ۴۸ سال پیش منابع آبی کشور نزدیک به ۱۳۰ میلیارد متر مکعب بود که در نتیجه تغییرهای اقلیمی حدود ۱۰ سال گذشته، این دخل آبی به حدود ۱۱۶ میلیارد متر مکعب و در ۶ سال گذشته این رقم به حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب کاهش پیدا کرده است.این روند نشان از آن دارد که در طول زمان، هرچه جلوتر آمده ایم منابع آبی کشور کمتر و در مقابل مصارف بیشتر شده که از نظر تعادل منابع آبی، این یک تهدید به شمار می آید.
ایران حدود ۱۱ سال است که با انواع خشکسالی ها مواجه است و بخش زیادی از منابع آبی چه سطحی و چه زیر زمینی را از دست داده؛اما بارش های اخیر امید را به دلها بازگرداند و موجب سرریز شدن برخی سدها از جمله سد ایلام شد.
به گفته احسان یارمحمدی معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای ایلام با ادامه بارندگی پائیزی طی روزهای اخیر مخزن آب سد «چم گردلان» ایلام تکمیل و سرریز شد.
بارش های اخیر جبران کمبودها را نمی کند
مسعود حقیقت مدیر کل پایش سازمان هواشناسی به خبرنگار علمی ایرنا گفت: میانگین بارش کشور از ابتدای مهر سالجاری تا ۲۶ آبان ماه ۴۳.۷ میلیمتر بوده ، مدت مشابه سال گذشته ۱۱.۳میلیمتر و در دوره بلند مدت ۳۰ ساله در همین بازه زمانی ۲۴.۴ میلیمتر بوده است.
وی افزود: بارش این دوره از اول مهر تا ۲۵ آبان ماه نسبت به بلند مدت ۷۹.۹ درصد افزایش داشته است ، در واقع به جز استان های سیستان و بلوچستان، اردبیل، آذربایجان شرقی و زنجان در بقیه استان ها بارش طی این مدت بالاتر از نرمال بوده است.
این آمار نشان می دهد که تاکنون وضعیت بارش ها در کشور خوب بوده اما حقیقت تاکید کرد که این میزان بارش به هیچ عنوان میزان کمبودهای منابع آبی را جبران نمی کند چون حدد ۱۱ سال است که در کشور با انواع خشکسالی ها روبرو هستیم و در این مدت دوره مرطوب وجود نداشته است لذا بارش های پاییزه که سهم کمی از بارش سالیانه را دارند به منزله برطرف شدن و جبران خشکسالی های گذشته نیست.
برداشت آب از سفره های زیر زمینی طی چند دهه منفی بوده است
محمد درویش عضو هیات علمی موسسه تحقیقات سازمان جنگل ها مراتع و آبخیزداری بارندگی ها بسیار موثر بوده و اگر تداوم داشته باشد می تواند بخشی از کمبودهای منابع آبی را جبران کند. وی در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا تاکید کرد: در واقع نزدیک به چند دهه است با تنش خشکسالی روبرو هستیم میزان برداشت از سفره های آب زیر زمینی ما از سال ۱۳۴۵ به این طرف منفی بوده بنابراین هموطنان نباید فکر کنند که یک دوره ترسالی کوتاه مدت می تواند نیم قرن رشد منفی تراز دشت های کشور را جبران کند. دبیر سیاست محیط زیست در مرکز بررسی های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری افزود: مطابق برآوردها حدود ۴۰۰ میلیارد متر مکعب کمبود آب داریم در واقع این میزان آب را از دست داده ایم، اگر فرض کنیم که امسال مثلا به جای ۸۸ میلیارد متر مکعب ۱۳۰ میلیارد متر مکعب آب داشته باشیم باز هم در مقایسه با مقدار آبی که از دست داده ایم، بسیار کم است.
حفظ پوشش های گیاهی با عملیات آبخیزداری
درویش گفت: باید تلاش کنیم پوشش های گیاهی دامنه های پر شیب را محفوظ بداریم که این کار با کمک عملیات آبخیزداری میسر می شود البته آنهم به شرطی که عملیات آبخیزداری خودش درگیر سندرم سازه سازی نشود و به بهانه گابیون سازی تخریب بیشتری انجام ندهد.
وی افزود: اصل عملیات آبخیزداری این است که با معرفی و استقرار گونه های مناسب در منطقه پوشش طبیعی ایجاد، پوشش خاک را حفظ و از فرسایش جلوگیری کند و اجازه دهد آب در خاک نفوذ کند.
درویش ادامه داد: متاسفانه برخی موارد شاهد هستیم تیمی که قرار است عملیات آبخیزداری انجام دهد اقدام به ساخت سدهای کوچک می کند این سدها هم سطح تبخیر را بالا می برند و هم آسبب پذیری مناطق پایین دست را نسبت به سیل افزایش می دهند همچنین در نظام هیدرولیک دشت ها و سفره های آب زیر زمینی خلل ایجاد می کنند.