گزارش «اقتصادسرآمد»از تحول در بزرگترین میدان گازی جهان
پایکوبی ایران در پارس جنوبی
گروه انرژی- میدان گازی پارس جنوبی، بزرگ ترین منبع گازی جهان است که روی خط مرزی مشترک ایران قرار دارد؛ مساحت این میدان 9700 کیلومتر مربع است که سهم متعلق به ایران 3700 کیلومتر مربع وسعت دارد.ذخیره گاز این بخش از میدان 14 تریلیون مترمکعب گاز به همراه 18 میلیارد بشکه میعانات گازی است که هشت درصد کل گاز دنیا و نزدیک به نیمی از ذخایر گاز کشور را شامل می شود.
به گزارش اقتصادسرآمد، میدان گازی پارس جنوبی (که در قطر، گنبدشمالی نامیده می شود) در سال 1971 کشف و برداشت گاز از این میدان نخستین بار در سال 1991 توسط قطر آغاز شد؛ گاز تولیدی این میدان با تشکیل شرکت گاز مایع قطر به ال.ان.جی تبدیل و محموله های ال.ان.جی به خارج صادر می شود.
با توجه به این که به دلیل شرایط فیزیکی، امکان مهاجرت گاز این میدان مشترک به کشور قطر وجود دارد، کارشناسان همواره بر لزوم توسعه هرچه سریع تر بخش ایرانی این میدان تاکید دارند.با وجود سرمایه گذاری گسترده در پارس جنوبی در گذشته، به دلیل پراکندگی اقدام ها، در عمل این فازها به مرحله نهایی و بهره برداری نرسیدند اما دولت یازدهم تلاش کرد با اولویت بندی طرح ها این عقب ماندگی را جبران کند.
پارس جنوبی افزون بر اینکه بزرگ ترین میدان گازی جهان به شمار می رود، دارای لایه های نفتی نیز است که تا پیش از دولت یازدهم، از منابع نفتی این میدان برداشت نمی شد.
قطر در سال های گذشته از این لایه نفتی برداشت می کرد اما به علت غفلت و همچنین نبود امکانات فنی مانند شناور پالایشگاهی، به تولید نفت از این میدان توجهی نمی شد.
پس از استقرار دولت یازدهم تلاش شد با تهیه کشتی پالایشگاهی، برداشت نفت از این میدان آغاز شود.بر این اساس، نخستین شناور پالایشگاهی خاورمیانه در هفته های پایانی سال 1395، وارد خلیج فارس شد و تولید نفت از لایه نفتی پارس جنوبی در بیست و نهم اسفند 94 آغاز شد.
در گام بعدی نفت تولیدی پارس جنوبی به بازارهای جهانی نیز صادر می شود که بر پایه پیش بینی ها این موضوع در مدت زمانی حداکثر 45 روز پس از آغاز تولید، قابلیت تحقق دارد.حجم ذخایر در جای نفت خام لایه نفتی پارس جنوبی بیش از ١٤ میلیارد بشکه برآورد می شود.
رسیدن تولید روزانه گاز طبیعی به یک میلیارد متر مکعب یکی از سه استراتژی اصلی ایران در بخش منابع هیدروکربن بوده که از زمان آغاز توسعه میدان گازی عظیم پارس جنوبی در سال ۱۹۹۹ به همراه اهداف تولید ۵.۷ میلیون بشکه در روز نفت و ساخت بخش پتروشیمی در کلاس جهانی، با جدیت دنبال کرده است.
ایران در حال حاضر سرگرم اهداف تولید نفت و بخش پتروشیمی است و هفته گذشته اعلام کرد که تا پایان سال ۱۳۹۹ به هدف تولید گاز دست خواهد یافت. همزمان اعلام کرد که پالایشگاه ستاره خلیج فارس ظرفیت پالایش خود را افزایش داده است.
با توجه به اهمیت جهانی این منبع، میدان گازی پارس جنوبی تا زمان وضع مجدد تحریمهای آمریکا در سال ۲۰۱۸ به نقطه رقابت میان اعضای ناتو و روسیه تبدیل شده بود و هر دو طرف مشتاق بودند بهترین شرکتهایشان در یک یا چند فاز پارس جنوبی حضور داشته باشند. برای اروپا مشارکت در توسعه پارس جنوبی فرصتی برای کاهش قابل توجه وابستگی به واردات گاز روسیه بود. روسیه هم مشتاق بود که برتری گازی خود روی اروپا را حفظ کند و در عوض جریان گاز ایران را به سمت شرق روانه کند تا مناسبات گازی خود با آسیا و به خصوص با چین را تقویت کند. با خروج شرکت فرانسوی توتال از فاز ۱۱ پارس جنوبی پس از تحریمهای جدید آمریکا، روسیه به همراه چین موقعیت برتر را در ایران پیدا کرد و این همکاری در قالب کار پیمانکاری در جریان است.
بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران هفته گذشته اظهار کرد که با سرمایه گذاری روسیه و چین، تجهیزات، فناوری و تخصص لازم، پارس جنوبی تا پایان امسال از ظرفیت تولید روزانه ۷۵۰ میلیون متر مکعب فراتر خواهد رفت و مجموع ظرفیت تولید روزانه گاز طبیعی کشور را به یک میلیارد متر مکعب خواهد رساند. دو مرحله اول توسعه فراساحلی فاز ۱۱ به شرکت پتروپارس محول شده و تولید این فاز به پالایشگاههای عسلویه و کنگان در استان بوشهر منتقل می شود و جکت سکوی این فاز در جزیره قشم آماده نصب است.
به گزارش اقتصادسرآمد، میدان گازی پارس جنوبی (که در قطر، گنبدشمالی نامیده می شود) در سال 1971 کشف و برداشت گاز از این میدان نخستین بار در سال 1991 توسط قطر آغاز شد؛ گاز تولیدی این میدان با تشکیل شرکت گاز مایع قطر به ال.ان.جی تبدیل و محموله های ال.ان.جی به خارج صادر می شود.
با توجه به این که به دلیل شرایط فیزیکی، امکان مهاجرت گاز این میدان مشترک به کشور قطر وجود دارد، کارشناسان همواره بر لزوم توسعه هرچه سریع تر بخش ایرانی این میدان تاکید دارند.با وجود سرمایه گذاری گسترده در پارس جنوبی در گذشته، به دلیل پراکندگی اقدام ها، در عمل این فازها به مرحله نهایی و بهره برداری نرسیدند اما دولت یازدهم تلاش کرد با اولویت بندی طرح ها این عقب ماندگی را جبران کند.
پارس جنوبی افزون بر اینکه بزرگ ترین میدان گازی جهان به شمار می رود، دارای لایه های نفتی نیز است که تا پیش از دولت یازدهم، از منابع نفتی این میدان برداشت نمی شد.
قطر در سال های گذشته از این لایه نفتی برداشت می کرد اما به علت غفلت و همچنین نبود امکانات فنی مانند شناور پالایشگاهی، به تولید نفت از این میدان توجهی نمی شد.
پس از استقرار دولت یازدهم تلاش شد با تهیه کشتی پالایشگاهی، برداشت نفت از این میدان آغاز شود.بر این اساس، نخستین شناور پالایشگاهی خاورمیانه در هفته های پایانی سال 1395، وارد خلیج فارس شد و تولید نفت از لایه نفتی پارس جنوبی در بیست و نهم اسفند 94 آغاز شد.
در گام بعدی نفت تولیدی پارس جنوبی به بازارهای جهانی نیز صادر می شود که بر پایه پیش بینی ها این موضوع در مدت زمانی حداکثر 45 روز پس از آغاز تولید، قابلیت تحقق دارد.حجم ذخایر در جای نفت خام لایه نفتی پارس جنوبی بیش از ١٤ میلیارد بشکه برآورد می شود.
رسیدن تولید روزانه گاز طبیعی به یک میلیارد متر مکعب یکی از سه استراتژی اصلی ایران در بخش منابع هیدروکربن بوده که از زمان آغاز توسعه میدان گازی عظیم پارس جنوبی در سال ۱۹۹۹ به همراه اهداف تولید ۵.۷ میلیون بشکه در روز نفت و ساخت بخش پتروشیمی در کلاس جهانی، با جدیت دنبال کرده است.
ایران در حال حاضر سرگرم اهداف تولید نفت و بخش پتروشیمی است و هفته گذشته اعلام کرد که تا پایان سال ۱۳۹۹ به هدف تولید گاز دست خواهد یافت. همزمان اعلام کرد که پالایشگاه ستاره خلیج فارس ظرفیت پالایش خود را افزایش داده است.
با توجه به اهمیت جهانی این منبع، میدان گازی پارس جنوبی تا زمان وضع مجدد تحریمهای آمریکا در سال ۲۰۱۸ به نقطه رقابت میان اعضای ناتو و روسیه تبدیل شده بود و هر دو طرف مشتاق بودند بهترین شرکتهایشان در یک یا چند فاز پارس جنوبی حضور داشته باشند. برای اروپا مشارکت در توسعه پارس جنوبی فرصتی برای کاهش قابل توجه وابستگی به واردات گاز روسیه بود. روسیه هم مشتاق بود که برتری گازی خود روی اروپا را حفظ کند و در عوض جریان گاز ایران را به سمت شرق روانه کند تا مناسبات گازی خود با آسیا و به خصوص با چین را تقویت کند. با خروج شرکت فرانسوی توتال از فاز ۱۱ پارس جنوبی پس از تحریمهای جدید آمریکا، روسیه به همراه چین موقعیت برتر را در ایران پیدا کرد و این همکاری در قالب کار پیمانکاری در جریان است.
بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران هفته گذشته اظهار کرد که با سرمایه گذاری روسیه و چین، تجهیزات، فناوری و تخصص لازم، پارس جنوبی تا پایان امسال از ظرفیت تولید روزانه ۷۵۰ میلیون متر مکعب فراتر خواهد رفت و مجموع ظرفیت تولید روزانه گاز طبیعی کشور را به یک میلیارد متر مکعب خواهد رساند. دو مرحله اول توسعه فراساحلی فاز ۱۱ به شرکت پتروپارس محول شده و تولید این فاز به پالایشگاههای عسلویه و کنگان در استان بوشهر منتقل می شود و جکت سکوی این فاز در جزیره قشم آماده نصب است.