کند و کاو «اقتصادسرآمد» از روند اجرای برجام در دوسالگی خروج آمریکا
خروج از NPT تیرخلاص به برجام
گروه سیاسی- ایالات متحده آمریکا ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ رسماً از برجام خارج شد. دونالد ترامپ با گذشت دو سال از این اقدام غیرقانونی و خلاف قواعد بینالملل همچنان تلاش میکند تا ایران را تحت فشارهای بیشتری قرار دهد. این در حالی است که سیاست تحریم علیه ایران به آخر خط رسیده و آمریکا گزینههای زیادی برای اعمال تحریمهای بیشتر ندارد. دو سال از خروج آمریکا از برجام گذشت و تهدیدهای آمریکا همچنان برقرار است، اروپاییها نیز علی رغم تعهدات ۱۸ گانه هیچ اقدام موثری در راستای حفظ برجام و تامین منافع جمهوری اسلامی ایران انجام ندادند.
به گزارش اقتصادسرآمدفطرح جامع اقدام مشترک (برجام) در ژوئیه ۲۰۱۵ بین ایران، گروه ۵+۱ و اتحادیه اروپا به تصویب رسید. بر اساس برجام قرار بود اقدامات مشترکی از سوی ایران و 5+1 انجام شود. ایران متعهد به کاهش و چشم چوشی از برخی حقوق به حق در ارتباط با غنی سازی هسته ای شد لذا 20 درصد غنی سازی را به 3.67 دهم درصد کاهش و تغییراتی در کاربری فردو و نطنز ایجاد کرد. تمام مقامات 5+1 از جمله آمریکا و اتحادیه اروپا نیز تاکید داشتند که ایران به همه تعهدات خود عمل کرده اما طرف مقابل و در رأس آنها امریکاییها حتی در زمان ریاست جمهوری اوباما، بلافاصله بعد از امضای برجام اشخاص و سازمانهای مختلف و نهادهای ایرانی و خارجی را به بهانههای مختلف تحریم کردند.»
برجام یک توافق بین 5+1 و ایران بود که مورد استقبال جامعه جهانی قرار گرفت و شورای امنیت سازمان ملل آن را تایید کرد اما آمریکایی ها از روز دوم اجرای برجام با تحریم 11 نفر از شخصیتهای ایران آن را نقض کردند.
از زمان تصویب برجام تا تاریخ خروج آمریکا، 26 بار نقض برجام از سوی آمریکاییها صورت گرفت و این نشان میدهد آمریکاییها موافق برجام نبودند و بنایی برای اجرای آن نداشتند.
بعد از خروج آمریکا از برجام ایران همواره با پایبندی کامل به همه مفاد این پیمان درصدد حفظ آن برامد اما به نظر می رسد، دست های پنهان و آشکار برای از بین بردن آن در فعال هستند. سکوت اروپا در خصوص کارشکنی های آمریکا در خصوص اجرای برجام در این میان جمهوری اسلامی را برآن داشت تا گام های برجامی را برای تذکر و هشدار بردارد. هنوز تهران گام های دیگری نیز در نظر دارد؛ این به میزان پایبندی طرف غربی بر برجام دارد. خروج از برجام و ان پی تی آخرین گام های ایران در صورت عدم پایبندی طرف غربی به برجام خواهد بود.
در اوایل سال جدید میلادی، محمد جواد ظریف در خصوص گام های برجامی ایران گفته بود: در صورتی که اروپاییها به تعهدات خود برگردند، ایران هم کاهش تعهدات را متوقف میکند، اما اگر اروپاییها به رویه خود بر اساس بازیهای سیاسی ادامه دهند ـ زیرا هیچ محمل قانونی ندارد ـ ما امکانات متعددی داریم. در نامه رئیس جمهور آمده اگر این موضوع به شورای امنیت ارجاع شود، خروج ایران از NPT مطرح خواهد بود، اما پیش از آن برنامههای دیگر را میتوان در دستور کار قرار داد.
در عین حال عباس عراقچی معاون وزیرامور خارجه ایران هم در روزهای پایانی سال گذشته میلادی اعلام کرده بود که در ماههای آینده، اگر آمریکا راهحلی برای بحران مرتبط با معامله هستهای پیشنهاد نکند، ایران میتواند از برجام خارج شود.
عراقچی این سخنان را در روز 9 ماه اکتبر در چهارمین کنفرانس عدم گسترش در مسکو گفته وافزود:«به عقیده من، ما حدود یکسال دیگر تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا فرصت داریم. اگر آمریکایی ها راه حلی در رابطه با بحران برجام پیدا نکنند، درماه های آینده به نظر من، ایران از برجام خارج خواهد شد».
مهدی سنایی در آخرین مصاحبه خود به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در مسکو، ضمن تشریح روابط عمیق ایران و روسیه، گفت در صورتی که تحریمهای آمریکا و بیعملی اروپا ادامه یابد، ایران پس از مدتی اجرای برجام را متوقف میکند. در ارتباط با اقدامات ایالات متحده و بیعملی اتحادیه اروپا، شورای امنیت ملی ایران تصمیم گرفت که ایران به مرور و در بازههای ۶۰ روزه تعهد خود به برجام را کاهش دهد. این احتمال وجود دارد که بعد از چند دوره کاهشی دیگر، عملا هیچ تعهدی برای آنکه ایران به آن پایبند باشد، باقی نماند.»
به گزارش اقتصادسرآمدفطرح جامع اقدام مشترک (برجام) در ژوئیه ۲۰۱۵ بین ایران، گروه ۵+۱ و اتحادیه اروپا به تصویب رسید. بر اساس برجام قرار بود اقدامات مشترکی از سوی ایران و 5+1 انجام شود. ایران متعهد به کاهش و چشم چوشی از برخی حقوق به حق در ارتباط با غنی سازی هسته ای شد لذا 20 درصد غنی سازی را به 3.67 دهم درصد کاهش و تغییراتی در کاربری فردو و نطنز ایجاد کرد. تمام مقامات 5+1 از جمله آمریکا و اتحادیه اروپا نیز تاکید داشتند که ایران به همه تعهدات خود عمل کرده اما طرف مقابل و در رأس آنها امریکاییها حتی در زمان ریاست جمهوری اوباما، بلافاصله بعد از امضای برجام اشخاص و سازمانهای مختلف و نهادهای ایرانی و خارجی را به بهانههای مختلف تحریم کردند.»
برجام یک توافق بین 5+1 و ایران بود که مورد استقبال جامعه جهانی قرار گرفت و شورای امنیت سازمان ملل آن را تایید کرد اما آمریکایی ها از روز دوم اجرای برجام با تحریم 11 نفر از شخصیتهای ایران آن را نقض کردند.
از زمان تصویب برجام تا تاریخ خروج آمریکا، 26 بار نقض برجام از سوی آمریکاییها صورت گرفت و این نشان میدهد آمریکاییها موافق برجام نبودند و بنایی برای اجرای آن نداشتند.
بعد از خروج آمریکا از برجام ایران همواره با پایبندی کامل به همه مفاد این پیمان درصدد حفظ آن برامد اما به نظر می رسد، دست های پنهان و آشکار برای از بین بردن آن در فعال هستند. سکوت اروپا در خصوص کارشکنی های آمریکا در خصوص اجرای برجام در این میان جمهوری اسلامی را برآن داشت تا گام های برجامی را برای تذکر و هشدار بردارد. هنوز تهران گام های دیگری نیز در نظر دارد؛ این به میزان پایبندی طرف غربی بر برجام دارد. خروج از برجام و ان پی تی آخرین گام های ایران در صورت عدم پایبندی طرف غربی به برجام خواهد بود.
در اوایل سال جدید میلادی، محمد جواد ظریف در خصوص گام های برجامی ایران گفته بود: در صورتی که اروپاییها به تعهدات خود برگردند، ایران هم کاهش تعهدات را متوقف میکند، اما اگر اروپاییها به رویه خود بر اساس بازیهای سیاسی ادامه دهند ـ زیرا هیچ محمل قانونی ندارد ـ ما امکانات متعددی داریم. در نامه رئیس جمهور آمده اگر این موضوع به شورای امنیت ارجاع شود، خروج ایران از NPT مطرح خواهد بود، اما پیش از آن برنامههای دیگر را میتوان در دستور کار قرار داد.
در عین حال عباس عراقچی معاون وزیرامور خارجه ایران هم در روزهای پایانی سال گذشته میلادی اعلام کرده بود که در ماههای آینده، اگر آمریکا راهحلی برای بحران مرتبط با معامله هستهای پیشنهاد نکند، ایران میتواند از برجام خارج شود.
عراقچی این سخنان را در روز 9 ماه اکتبر در چهارمین کنفرانس عدم گسترش در مسکو گفته وافزود:«به عقیده من، ما حدود یکسال دیگر تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا فرصت داریم. اگر آمریکایی ها راه حلی در رابطه با بحران برجام پیدا نکنند، درماه های آینده به نظر من، ایران از برجام خارج خواهد شد».
مهدی سنایی در آخرین مصاحبه خود به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در مسکو، ضمن تشریح روابط عمیق ایران و روسیه، گفت در صورتی که تحریمهای آمریکا و بیعملی اروپا ادامه یابد، ایران پس از مدتی اجرای برجام را متوقف میکند. در ارتباط با اقدامات ایالات متحده و بیعملی اتحادیه اروپا، شورای امنیت ملی ایران تصمیم گرفت که ایران به مرور و در بازههای ۶۰ روزه تعهد خود به برجام را کاهش دهد. این احتمال وجود دارد که بعد از چند دوره کاهشی دیگر، عملا هیچ تعهدی برای آنکه ایران به آن پایبند باشد، باقی نماند.»