چرایی عدم کنترل نقدینگی توسط دولت در بررسی «اقتصادسرآمد»
همچنان می تازد
گروه بانک و بیمه- تلاش نظام بانکی برای کنترل نقدینگی به نظر می رسد تاکنون زیاد با اقبال هماره نبوده است. اجرای عملیات بازار باز، کاهش دستوری نرخ سود بانکی و در نهایت بورس روش هایی بود که دولت برای کنترل اسب افسار گسیخته تقدینگی آزمود اما به نظر می رسد اقتصاد هنوز از تب رشد نقدینگی رنج می برد.
به گزارش اقتصادسرآمد، عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی در اوایل سال گذشته در یادداشت اینستاگرامی اعلام کرد: در بحث هدایت نقدینگی دو نکته مهم وجود دارد.نکته اول مفهوم نقدینگی است که بخش مهمی از حجم نقدینگی هم اکنون تبدیل به تسهیلات اعم از تولیدی یا غیر آن شده و یا توسط خود بانکها تبدیل به انواع دیگری از داراییها شده است که بخش عمدهای از آنها هم راستا با تامین هدف بهینه اجتماعی نبوده و اصلاح آنها ضرورت دارد.نکته دوم اینکه نقدینگی در بخشهایی متمرکز میشود که بیشترین بازدهی خالص از ریسک را داشته باشد. لذا برای هدایت نقدینگی به سمت تولید باید بازدهی بخش تولید از طریق بهبود فضای کسب و کار، کاهش هزینههای تولید، بالا رفتن قدرت خرید مردم برای تقاضا و رشد صادرات، افزایش یابد تا انگیزه لازم برای سرمایهگذاری منتج به رونق تولید، ایجاد شود. امسال نیز در حالیکه گفته میشود رشد بورس میتواند نقدینگی را به این بازار هدایت کند و مانع حرکت به بازارهایی چون طلا و ارز شود، افزایش قیمت روزهای اخیر این بازارها نشان میدهد که این ایده عملی نشده و یک کارشناس اقتصادی نیز معتقد است که باید نقدینگی و رشد آن کنترل شود و نه تنها بورس بلکه بازارهای دیگر هم نمیتوانند آن را هدایت کنند زیرا، مردم براساس سوددهی سرمایه خود را حرکت میدهند.پس از عرضه سهام اموال دولتی در بورس و آزادسازی سهام عدالت که در آینده امکان مدیریت این سهام را از سوی دارندگان آن فراهم خواهد کرد، گفته میشد که بر اثر این تحولات در این بازار و رشد شاخص آن نقدینگی به سمت بورس حرکت خواهد کرد و مانع از هدایت آن به سمت بازارهایی همچون طلا، ارز، سکه و... خواهد شد؛ به گونهای که یک کارشناس اقتصادی_لطفعلی بخشی یکی از تاثیرات مثبت عرضه سهام دولت در بورس را این میداند که در پی رشد بورس کسانی که میخواهند پول و سرمایه خود را سرمایه گذاری کنند سراغ ارز، طلا و مسکن نمیروند و این موضوع برای اقتصاد ما مفید است. در حالیکه اکنون که در روزهای اخیر بورس با مقداری افت مواجه شده، بازار طلا و ارز تحت تاثیر آن افزایش قیمت پیدا کردهاند و با این حساب، این قضیه که رشد بورس مانع از حرکت نقدینگی به سمت بازارهای دیگر میشود در محل تردید قرار میگیرد زیرا این بازار هم همانند سایر بازارها دچار تحولات و نوسانات میشود. حسین عبده تبریزی، عضو شورایعالی بورس با بیان اینکه بانک مرکزی نمیتواند نقدینگی را که از سمت سود موهوم نقد کرده به سمت تولید ببرد،می گوید: سیاست انبساطی نباید در مسیری باشد که پول تولید شود بنابراین باید مجموعهای از اقدامات در کنترل رشد نقدینگی صورت گیرد. طهماسب مظاهری، کارشناس مسائل اقتصادی هم معقتد است: پرداخت سودهای موهوم بانکها به سپرده گذاران، یکی از عوامل رشد نقدینگی است.وی تصریح کرد: پرداخت سود موهوم بانکها باعث افزایش نقدینگی مسموم شده و حتما باید کنترل شود. سرکوب تورمی و نگه داشتن تورم در سطح پایین با هر ابزاری جوابگو و چاره کار نیست. نتیجه چنین عملی سرکوب تورم در بازه یک یا دوساله شد اما بعد از این مدت تورم بهطورناگهانی جهش پیدا کرد و همین وضعی که هم اکنون شاهدش هستیم به وجود آمد. برای مهار نقدینگی باید جلوی سود موهومی بانکها که به سپرده گذاران میدهد، گرفته شود.کامران ندری، کراشناس اقتصادی درباره نقش عملیات بازار باز بانکی در کنترل نقدینگی، می گوید: اولین الزام برای اجرایی شدن عملیات بازار باز بانکی استقلال بانک مرکزی از تصمیات سیاسی که در کشور گرفته میشود و توجه به اینکه با استفاده از قدرت خلق پول و اعتبار نمیشود اهداف سیاسی - اقتصادی به ویژه رشد و توسعه را تامین کرد.وی با بیان اینکه گرچه چارچوب سیاستگذاری بازار باز بانکی یک قدم مثبت است اما در کوتاه مدت با توجه به مشکلات ساختاری که وجود دارد، نمیشود خیلی روی این عملیات حساب کرد، تاکید کرد: کارکرد این عملیات در کوتاه مدت و میان مدت تا زمانی که اصلاحات ساختاری در نظام پولی و بانکی اتفاق نیفتد بسیار محدود است.