قدرت خرید دهک بالا کم شد درآمد دهک پایین زیاد!
در حالی گزارشهای رسمی از این حکایت داشت که هر چند محدود، ولی فاصله طبقاتی کاهش یافته است که مسئولان مرکز آمار دلیل آن را کاهش قدرت خرید دهکهای بالا و افزایش درآمد دهکهای پایین اعلام کردهاند.
به گزارش اقتصادسرآمد، اخیرا مرکز آمار ایران گزارشی از شاخص ضریب جینی در سال ۱۳۹۸ اعلام کرد که نشان داد نسبت به سال قبل با کاهش همراه بوده است؛ به طوری که در سال گذشته در کل کشور ضریب جینی ۰.۳۹۹۲ بوده است که در مقایسه با سال۱۳۹۷ که ۰.۴۰۹۳ گزارش شده بود، کاهش داشت. همچنین در خانوارهای شهری از ۰.۳۸۲۸ به ۰.۳۹۴۰ و در خانوارهای روستایی از حدود ۰.۳۵۹۵ به ۰.۳۵۳۹ کاهش یافته بود.
این در حالی است که ضریب جینی یکی از شاخصهای تحلیلی توسعه درآمد است که بین صفر تا یک قرار دارد و هر چقدر به عدد صفر نزدیکتر باشد، نشان دهنده توزیع مناسب ثروت و هر اندازه از صفر فاصله گرفته و به یک نزدیک شود، نشان دهنده افزایش فاصله طبقاتی بین مردم یک کشور است.
در شرایطی در اوضاع اقتصادی موجود، اعلام کاهش ضریب جینی و به نوعی کاهش اختلاف طبقاتی با خود ابهاماتی به همراه داشت که مرکز آمار دلیل آن را تغییرات رخ داده در پایان سال گذشته اعلام کرده است.
بر اساس توضیح حسین زاده- رئیس مرکز آمار ایران - از دلایل عمده بهبود ضریب جینی را میتوان بهبود در دهکهای پایین درآمدی به دلیل کمک سازمانها و نهادهای دولتی به آنها اشاره کرد. کمک سالانه این سازمانها به خانوارها در سه دهک پایین در سال 1398، در مناطق شهری ٢.٨ برابر و در مناطق روستایی ٣.٥ برابر این کمکها در سه دهک مشابه سال ١٣٩٥ بوده است.
گرچه توضیح مشخصی از سوی رئیس مرکز آمار درمورد نحوه کمک به دهکهای پایین مطرح نشده است، اما میتوان به پرداخت کمکهای معیشتی از آبانماه سال گذشته اشاره کرد که از بین ۷۸ میلیون یارانه بگیر حدود ۶۰ میلیون نفر گزینش تا به آنها مبلغی در هر ماه پرداخت شود که از محل افزایش قیمت بنزین برای دولت ایجاد شده بود. در این بین سه دهک بالای درآمدی از دریافت این کمک کنار گذاشته شدند.
در عین حال که در اواخر سال گذشته و با شیوع ویروس کرونا، بستههای حمایتی برای اقشار آسیبپذیر در نظر گرفته شد که در یک مورد بین ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان برای حدود سه میلیون فاقد درآمد بود که پرداخت آن از اسفندماه آغاز شده است که این کمک نیز دهکهای بالای درآمدی را در بر نمیگرفت. البته در جریان افزایش کمک به دهکهای پایین، شرایط تورمی و افزایش هزینهها به خصوص در ماههای پایانی سال گذشته عمدتا به دلیل شیوع ویروس کرونا نیز قابل توجه است.