«اقتصادسرآمد» روند تغییر سب مصرف سوخت را بررسی می کند
بنزین از سبد سوخت حذف می شود؟
گروه انرژی- از سال ۱۳۹۱ که مصرف سی ان جی به بلوغ خود رسید تا سال ۱۳۹۸ که پایان واردات بنزین کشور بود، این صنعت توانست روزانه به طور متوسط از واردات ۲۰ میلیون لیتر بنزین به کشور جلوگیری کند. این در حالیست که طبق گفته کارشناسان برای تولید این حجم از بنزین میبایست یک پالایشگاه با حداقل ظرفیت ۳۰۰ هزار بشکه در روز احداث میشد.
به گزارش اقتصادسرآمد، یکی از مصوبات شورای اقتصاد در جلسه فوقالعاده روز دوشنبه ١١ آذرماه ۱۳۹۸ بنا بر پیشنهاد مشترک وزارت نفت و سازمان برنامه و بودجه به استناد ماده ١٢ قانون رفع موانع تولید، گامی در این زمینه برداشته شد. بر اساس مصوبه «حمایت از تولید و تبدیل کارخانه ای و کارگاهی یک میلیون و ۴۶۰ هزار دستگاه خودروی تاکسی، ون (تاکسی)، وانت و مسافربر شخصی بنزینی به سی ان جی سوز» با اعتباری ۶۵۰۰ میلیارد تومانی قرار است که بخش عظیمی از خودروهای خدماتی که تا کنون دوگانهسور نشدهاند به صورت رایگان دوگانهسوز شوند.
با اجرای کامل این طرح، حجمی معادل ۱۸ میلیون لیتر در روز در مصرف بنزین صرفهجویی خواهد شد. که برای تولید این مقدار بنزین لازم است تا یک پالایشگاه ۳۰۰ هزار بشکهای احداث شود که به طور متوسط ۶ میلیارد دلار معادل ۱۲۰ هزار میلیارد تومان هزینه دارد. این در حالیست که گره همیشگی تنظیم عرضه و تقاضای سوخت در کشور یعنی تأمین بنزین، با یک طرح ۵۶۴ میلیون دلاری باز خواهد شد و ۱۰۹ هزار میلیارد تومان صرفهجویی در هزینهها به ویژه در شرایط کنونی به صورت گرفته است.
ایران با توجه به انرژیهای در دسترس جامعه ایرانی، موقعیت جغرافیایی، فناوریهای متعارف، سرمایه، و شرایط همسایگان خود، میباید در مورد سیاستگذاری انرژی، بیشتر از گذشته و هماهنگتر عمل نماید. علاوه بر برنامهریزی برای ازدیاد تولید حاملهای انرژی، باید به صرفهجویی و بهینهسازی مصرف نیز توجه کافی کرد.از سوی دیگر، بررسی ها نشان می دهد که برای کشور ایران، مصرف LPG به عنوان اتوگاز، حتی اقتصادی تر از صادرات آن است.
سالانه ۲۷ میلیون تن LPG ( گاز مایع) در دنیا به عنوان سوخت خودروها با عنوان اتوگاز مصرف میشود. عمده مصرف این سوخت در کشورهایی همچون ترکیه، روسیه، کره جنوبی، ایتالیا، لهستان و .... است. به طوری که برای مثال در ترکیه سالانه ۴.۵ میلیون خودرو از اتوگاز استفاده میکنند. که ۳.۳ میلیون تن LPG میسوزانند؛ یا در کشوری مانند کره جنوبی تعداد ۲ میلیون خودرو ۳.۱ میلیون تن اتوگاز مصرف میکنند.با توجه به آمار کشورهای استفاده کننده از اتوگاز میتوان فهمید استفاده از اتوگاز تنها محدود به تولید LPG در داخل یک کشور نیست (شکل ۱) بلکه میتوان با واردات و اختصاص آن به سوخت خودروها، از مزایای جایگزینی این سوخت با بنزین و دیزل، از جمله کاهش آلودگی هوا، صادرات بنزین و گازوئیل آزاد شده معادل و اقتصادیتر بودن این سوخت بهره برد.
در شرایط فعلی کشور، به دلیل تحریمها، حتی در صادرات LPG با مشکل مواجه هستیم و امکان صادرات تمام LPG تولیدی مازاد بر مصرف داخل فراهم نیست. زیرا عمده صادرات LPG از طریق دریا و با کشتیهای دارای مخازن مخصوص امکان پذیر است. با اعمال تحریمها صادرات دریایی این محصول تا حد زیادی افت کرده است. در نتیجه اکنون سالانه مقدار حدود ۸ میلیون تن LPG در فلرها می سوزد یا در خطوط لوله گاز طبیعی تزریق میشود. از طرفی صادرات بنزین از راه زمینی و با سهولت بیشتری انجام میشود. بنابر این استفاده از این سوخت در خودروها و صادرات بنزین معادل آزاد شده راه حل اقتصادی و زود بازده جلوگیری از هدر رفت این سوخت محسوب میشود.
لهستان نیز که بزرگترین مصرف کننده اتوگاز در اروپاست و ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار خودرو LPG سوز دارد. این کشور که ۷۶ درصد از کل مصرف LPG خود را در خودروها مصرف میکند، بیشتر LPG خود را عمدتاً از طریق واردات از روسیه، قزاقستان و لیتوانی و بلاروس تأمین میکند. با توجه به تجربه سایر کشورها استفاده از اتوگاز حتی با واردات LPG از نظر اقتصادی و زیست محیطی نسبت به سایر سوختها ارجحیت دارد.با انجام محاسبات، به وضوح پیدا است که برای کشور ایران، مصرف LPG به عنوان اتوگاز، حتی اقتصادیتر از صادرات آن است. با صادرات هر یک میلیون تن LPG، تنها ۴۰۰ دلار عاید کشور میشود، در حالیکه اگر این یک میلیون تن LPG به عنوان سوخت خودروها مصرف شود، ۱.۲۶ میلیون تن بنزین آزاد شده و میتواند با قیمت بالاتری (حدود ۵۵۰ دلار برای هر یک میلیون تن) نسبت به LPG صادر شود. بنابراین با این کار، حدود ۷۰۰ میلیون دلار عاید کشور میشود.
به گزارش اقتصادسرآمد، یکی از مصوبات شورای اقتصاد در جلسه فوقالعاده روز دوشنبه ١١ آذرماه ۱۳۹۸ بنا بر پیشنهاد مشترک وزارت نفت و سازمان برنامه و بودجه به استناد ماده ١٢ قانون رفع موانع تولید، گامی در این زمینه برداشته شد. بر اساس مصوبه «حمایت از تولید و تبدیل کارخانه ای و کارگاهی یک میلیون و ۴۶۰ هزار دستگاه خودروی تاکسی، ون (تاکسی)، وانت و مسافربر شخصی بنزینی به سی ان جی سوز» با اعتباری ۶۵۰۰ میلیارد تومانی قرار است که بخش عظیمی از خودروهای خدماتی که تا کنون دوگانهسور نشدهاند به صورت رایگان دوگانهسوز شوند.
با اجرای کامل این طرح، حجمی معادل ۱۸ میلیون لیتر در روز در مصرف بنزین صرفهجویی خواهد شد. که برای تولید این مقدار بنزین لازم است تا یک پالایشگاه ۳۰۰ هزار بشکهای احداث شود که به طور متوسط ۶ میلیارد دلار معادل ۱۲۰ هزار میلیارد تومان هزینه دارد. این در حالیست که گره همیشگی تنظیم عرضه و تقاضای سوخت در کشور یعنی تأمین بنزین، با یک طرح ۵۶۴ میلیون دلاری باز خواهد شد و ۱۰۹ هزار میلیارد تومان صرفهجویی در هزینهها به ویژه در شرایط کنونی به صورت گرفته است.
ایران با توجه به انرژیهای در دسترس جامعه ایرانی، موقعیت جغرافیایی، فناوریهای متعارف، سرمایه، و شرایط همسایگان خود، میباید در مورد سیاستگذاری انرژی، بیشتر از گذشته و هماهنگتر عمل نماید. علاوه بر برنامهریزی برای ازدیاد تولید حاملهای انرژی، باید به صرفهجویی و بهینهسازی مصرف نیز توجه کافی کرد.از سوی دیگر، بررسی ها نشان می دهد که برای کشور ایران، مصرف LPG به عنوان اتوگاز، حتی اقتصادی تر از صادرات آن است.
سالانه ۲۷ میلیون تن LPG ( گاز مایع) در دنیا به عنوان سوخت خودروها با عنوان اتوگاز مصرف میشود. عمده مصرف این سوخت در کشورهایی همچون ترکیه، روسیه، کره جنوبی، ایتالیا، لهستان و .... است. به طوری که برای مثال در ترکیه سالانه ۴.۵ میلیون خودرو از اتوگاز استفاده میکنند. که ۳.۳ میلیون تن LPG میسوزانند؛ یا در کشوری مانند کره جنوبی تعداد ۲ میلیون خودرو ۳.۱ میلیون تن اتوگاز مصرف میکنند.با توجه به آمار کشورهای استفاده کننده از اتوگاز میتوان فهمید استفاده از اتوگاز تنها محدود به تولید LPG در داخل یک کشور نیست (شکل ۱) بلکه میتوان با واردات و اختصاص آن به سوخت خودروها، از مزایای جایگزینی این سوخت با بنزین و دیزل، از جمله کاهش آلودگی هوا، صادرات بنزین و گازوئیل آزاد شده معادل و اقتصادیتر بودن این سوخت بهره برد.
در شرایط فعلی کشور، به دلیل تحریمها، حتی در صادرات LPG با مشکل مواجه هستیم و امکان صادرات تمام LPG تولیدی مازاد بر مصرف داخل فراهم نیست. زیرا عمده صادرات LPG از طریق دریا و با کشتیهای دارای مخازن مخصوص امکان پذیر است. با اعمال تحریمها صادرات دریایی این محصول تا حد زیادی افت کرده است. در نتیجه اکنون سالانه مقدار حدود ۸ میلیون تن LPG در فلرها می سوزد یا در خطوط لوله گاز طبیعی تزریق میشود. از طرفی صادرات بنزین از راه زمینی و با سهولت بیشتری انجام میشود. بنابر این استفاده از این سوخت در خودروها و صادرات بنزین معادل آزاد شده راه حل اقتصادی و زود بازده جلوگیری از هدر رفت این سوخت محسوب میشود.
لهستان نیز که بزرگترین مصرف کننده اتوگاز در اروپاست و ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار خودرو LPG سوز دارد. این کشور که ۷۶ درصد از کل مصرف LPG خود را در خودروها مصرف میکند، بیشتر LPG خود را عمدتاً از طریق واردات از روسیه، قزاقستان و لیتوانی و بلاروس تأمین میکند. با توجه به تجربه سایر کشورها استفاده از اتوگاز حتی با واردات LPG از نظر اقتصادی و زیست محیطی نسبت به سایر سوختها ارجحیت دارد.با انجام محاسبات، به وضوح پیدا است که برای کشور ایران، مصرف LPG به عنوان اتوگاز، حتی اقتصادیتر از صادرات آن است. با صادرات هر یک میلیون تن LPG، تنها ۴۰۰ دلار عاید کشور میشود، در حالیکه اگر این یک میلیون تن LPG به عنوان سوخت خودروها مصرف شود، ۱.۲۶ میلیون تن بنزین آزاد شده و میتواند با قیمت بالاتری (حدود ۵۵۰ دلار برای هر یک میلیون تن) نسبت به LPG صادر شود. بنابراین با این کار، حدود ۷۰۰ میلیون دلار عاید کشور میشود.