کند و کاو«اقتصادسرآمد» از اقدام جدید بانک مرکزی برای کنترل ترازنامههای بانکی
اولتیماتوم بانک مرکزی با سیاست ضد تورمی
گروه بانک، بیمه و بازار سرمایه- کنترل تورم با جمعآوری نقدینگی ممکن میشود و برای انجام این مهم هم راههای مختلفی وجود دارد که یکی از آنها بالا بردن سود بانکی است که این روزها برخی بر این نکته تاکید دارند، اما عبدالناصرهمتی، رییس کل بانک مرکزی بارها مطرح کرده زیر بار افزایش سود بانکی نخواهد رفت، اما نظارت بر ترازنامههای بانکی را تشدید خواهد کرد.
به گزارش اقتصادسرآمد، رییس کل بانک مرکزی ایران، چند ماه پیش با اشاره به تغییر رویکرد بانک مرکزی برای اصلاح ساختار پولی کشور گفته بود: «ما سیاستهای ارزی را اصلاح کردهایم و به سمت مدیریت علمی ارز و تامین کالاهای اساسی دارو و مواد اولیه رفتهایم و سیاستهای اعتباری را در جهت تامین منابع برای تولید و مولد کردن تسهیلات بانکی اصلاح کردهایم تا مستقیم به تولید برسد و در سیاستهای نظارتی، کنترل بر بانکها و کاهش ناترازی آنها را هدف قرار دادیم و انشاءالله سیاستهای احتیاطی را ترمیم میکنیم و در سیستمهای فناوری، کنترلهای بسیار جدی را بر روی تراکنشها گذاشتهایم و با پولشویی به طور جدی مبارزه میکنیم».حالا با گذشت دو ماه از این سخنان، اقدامات زیادی از سوی بانک مرکزی برای کنترل تورم صورت گرفته است. با این حال، نرخ تورم علاوه بر سیاستهای بانک مرکزی از شاخصهای دیگری نیز تاثیر میپذیرد. که بخشی از آن متوجه اتفاقات بینالمللی و بخشی نیز متوجه وزارتخانهها است که وظیفه مدیریت و ریلگذاری مسیر حرکت نقدینگی شرکتها و کارآفرینان در جهت تولید را به عهده دارند.بسیاری از کارشناسان اقتصادی با ابراز امیدواری به سیاستهای بانک مرکزی، به دولت و وزارتخانهها توصیه میکنند همزمان با این سیاستها، با کاهش هزینهها و مدیریت تخصیص منابع، نقدینگی را به سمت تولید واقعی هدایت کنند که عامل مهمی در کاهش تورم روانی کالاها و خدمات است.یک تحلیلگر اقتصادی گفت: بانک مرکزی به تازگی اعلام کرده که میخواهد ترازنامه بانکها را کنترل کند. این مسیر بسیار سیاست درست و خوبی است و مطمئناً هم اگر شروع شود نتایج خوبی از آن حاصل میشود.فرید ضیاءالملکی، تورم وابسته به نرخ ارز را تنها تا مقدار معینی منطقی دانست و گفت: همانطور که در قانون برنامه ششم توسعه ما به آن اشاره شده است، افزایش نرخ ارز تفاوت تورم ایران با تورم کشورهای آمریکایی و اروپایی است که ارز آنها مورد استفاده ما در واردات و صادرات قرار میگیرد. یعنی این تفاوت نرخ ارز درصدی نرخ تورم را تغییر میدهد که طبیعی است، اما افزایش نرخ تورم بعد از آن دیگر منطقی نیست.وی برای ایجاد تعادل در نرخ ارز، اقدامات هماهنگ و ریشهای را کارساز عنوان کرد و افزود: یکی از کارهای ضروری که باید دولت در پیش بگیرد کاهش هزینهها است و باید تا حد ممکن نقدینگی بازار کنترل شود.
در این خصوص، رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق ایران هم با اشاره به اینکه کنترل ترازنامه بانکها، نتایج درستی را به همراه خواهد داشت، افزود: برای ساماندهی اقتصاد باید جهات مختلف را دید.رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه سال هاست بر لزوم نظارت بر ترازنامه بانک ها تاکید داشته و داریم، اظهار کرد: حتی در زمان ریاست قبلی بانک مرکزی، درخواست کردیم ما در مجامع بانک ها برای تصویب ترازنامه ها حضور داشته باشیم که متاسفانه محقق نشد.
محسن حاجی بابا با اشاره به اینکه کار درست نتایج درستی هم به همراه خواهد داشت، تصریح کرد: به طور قطع کنترل ترازنامه بانک ها از جهات مختلف اعم از شناخت وضعیت بانک ها، منابع، ضرر و زیان و کفایت سرمایه تاثیر مثبتی خواهد داشت که باید به سرعت اجرایی شود. وی گفت: در سال ۹۴ در دو ماده قانون رفع موانع تولید مقرر شد که بانک ها، شرکت ها یا اموال غیربانکی خود را باید بفروشند که تحقق نیافت. اگر مواد قانونی رعایت می شد قطعا میزان کفایت سرمایه و نقدینگی در دست بانک ها افزایش خواهد یافت، اما فروش املاک و دارایی ها در تورم نقشی ندارد، بلکه نقش آن فقط افزایش سرمایه نقدی بانک ها برای تسهیلات است تا اضافه برداشت از بانک مرکزی نداشته باشند چرا که باعث ایجاد تورم و رشد نقدینگی خواهد شد.وی تاکید کرد: افزایش نرخ سود بانکی هم مانند کنترل ترازنامه بانک ها به تنهایی نمی تواند در کاهش نقدینگی یا کنترل تورم تاثیری داشته باشد، بلکه برای ساماندهی اقتصاد باید جهات مختلف را دید. در این میان بانک مرکزی هم نه خداست و نه غیبگو! باید در حد ظرفیت کشور از بانک مرکزی انتظار داشت. به عنوان نمونه وقتی ارز کافی وجود ندارد نمی توان از بانک مرکزی انتظار داشت برای همه بخش ها ارز اختصاص دهد، بلکه باید منابع ارزی را مدیریت کند.
به گزارش اقتصادسرآمد، رییس کل بانک مرکزی ایران، چند ماه پیش با اشاره به تغییر رویکرد بانک مرکزی برای اصلاح ساختار پولی کشور گفته بود: «ما سیاستهای ارزی را اصلاح کردهایم و به سمت مدیریت علمی ارز و تامین کالاهای اساسی دارو و مواد اولیه رفتهایم و سیاستهای اعتباری را در جهت تامین منابع برای تولید و مولد کردن تسهیلات بانکی اصلاح کردهایم تا مستقیم به تولید برسد و در سیاستهای نظارتی، کنترل بر بانکها و کاهش ناترازی آنها را هدف قرار دادیم و انشاءالله سیاستهای احتیاطی را ترمیم میکنیم و در سیستمهای فناوری، کنترلهای بسیار جدی را بر روی تراکنشها گذاشتهایم و با پولشویی به طور جدی مبارزه میکنیم».حالا با گذشت دو ماه از این سخنان، اقدامات زیادی از سوی بانک مرکزی برای کنترل تورم صورت گرفته است. با این حال، نرخ تورم علاوه بر سیاستهای بانک مرکزی از شاخصهای دیگری نیز تاثیر میپذیرد. که بخشی از آن متوجه اتفاقات بینالمللی و بخشی نیز متوجه وزارتخانهها است که وظیفه مدیریت و ریلگذاری مسیر حرکت نقدینگی شرکتها و کارآفرینان در جهت تولید را به عهده دارند.بسیاری از کارشناسان اقتصادی با ابراز امیدواری به سیاستهای بانک مرکزی، به دولت و وزارتخانهها توصیه میکنند همزمان با این سیاستها، با کاهش هزینهها و مدیریت تخصیص منابع، نقدینگی را به سمت تولید واقعی هدایت کنند که عامل مهمی در کاهش تورم روانی کالاها و خدمات است.یک تحلیلگر اقتصادی گفت: بانک مرکزی به تازگی اعلام کرده که میخواهد ترازنامه بانکها را کنترل کند. این مسیر بسیار سیاست درست و خوبی است و مطمئناً هم اگر شروع شود نتایج خوبی از آن حاصل میشود.فرید ضیاءالملکی، تورم وابسته به نرخ ارز را تنها تا مقدار معینی منطقی دانست و گفت: همانطور که در قانون برنامه ششم توسعه ما به آن اشاره شده است، افزایش نرخ ارز تفاوت تورم ایران با تورم کشورهای آمریکایی و اروپایی است که ارز آنها مورد استفاده ما در واردات و صادرات قرار میگیرد. یعنی این تفاوت نرخ ارز درصدی نرخ تورم را تغییر میدهد که طبیعی است، اما افزایش نرخ تورم بعد از آن دیگر منطقی نیست.وی برای ایجاد تعادل در نرخ ارز، اقدامات هماهنگ و ریشهای را کارساز عنوان کرد و افزود: یکی از کارهای ضروری که باید دولت در پیش بگیرد کاهش هزینهها است و باید تا حد ممکن نقدینگی بازار کنترل شود.
در این خصوص، رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق ایران هم با اشاره به اینکه کنترل ترازنامه بانکها، نتایج درستی را به همراه خواهد داشت، افزود: برای ساماندهی اقتصاد باید جهات مختلف را دید.رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه سال هاست بر لزوم نظارت بر ترازنامه بانک ها تاکید داشته و داریم، اظهار کرد: حتی در زمان ریاست قبلی بانک مرکزی، درخواست کردیم ما در مجامع بانک ها برای تصویب ترازنامه ها حضور داشته باشیم که متاسفانه محقق نشد.
محسن حاجی بابا با اشاره به اینکه کار درست نتایج درستی هم به همراه خواهد داشت، تصریح کرد: به طور قطع کنترل ترازنامه بانک ها از جهات مختلف اعم از شناخت وضعیت بانک ها، منابع، ضرر و زیان و کفایت سرمایه تاثیر مثبتی خواهد داشت که باید به سرعت اجرایی شود. وی گفت: در سال ۹۴ در دو ماده قانون رفع موانع تولید مقرر شد که بانک ها، شرکت ها یا اموال غیربانکی خود را باید بفروشند که تحقق نیافت. اگر مواد قانونی رعایت می شد قطعا میزان کفایت سرمایه و نقدینگی در دست بانک ها افزایش خواهد یافت، اما فروش املاک و دارایی ها در تورم نقشی ندارد، بلکه نقش آن فقط افزایش سرمایه نقدی بانک ها برای تسهیلات است تا اضافه برداشت از بانک مرکزی نداشته باشند چرا که باعث ایجاد تورم و رشد نقدینگی خواهد شد.وی تاکید کرد: افزایش نرخ سود بانکی هم مانند کنترل ترازنامه بانک ها به تنهایی نمی تواند در کاهش نقدینگی یا کنترل تورم تاثیری داشته باشد، بلکه برای ساماندهی اقتصاد باید جهات مختلف را دید. در این میان بانک مرکزی هم نه خداست و نه غیبگو! باید در حد ظرفیت کشور از بانک مرکزی انتظار داشت. به عنوان نمونه وقتی ارز کافی وجود ندارد نمی توان از بانک مرکزی انتظار داشت برای همه بخش ها ارز اختصاص دهد، بلکه باید منابع ارزی را مدیریت کند.