دولت از بانک مرکزی استقراض نمی کند
معاون رئیسجمهور درباره کسری بودجه گفت: آنچه درباره کسری بودجه نگران کننده است، استقراض از بانک مرکزی است اما در بودجه ارائه شده هیچ پولی از بانک مرکزی استقراض نمیکنیم.
محمدباقر نوبخت با موضوع جزئیات لایحه بودجه ۱۴۰۰ گفت: ساختار بودجه دو سال است که تغییر کرده است. بعد از مجلس یازدهم کل برنامه اصلاح ساختار را تقدیم مجلس کردیم اگر در جایی مجلس احساس میکند که جای کار دارد ما هم کمک خواهیم کرد.
وی با بیان اینکه مجلس فرصت دارد درباره بودجه ارائه شده اصلاحاتی انجام دهد، اما هر چی نیاز بود ما در بودجه در نظر گرفتیم، گفت: بودجه ۸۴۱ میلیاردی با ۱۷ جلد پیوست و کتاب به مجلس ارائه شده که کاملاً با سال گذشته متفاوت است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه افزود: همه اعداد ارقام بودجه شفاف است و این در اختیار رسانهها قرار خواهد گرفت. روز شنبه نیز خبرنگاران میتوانند در محل سازمان برنامه هر سوال یا نقد و پیشنهادی مطرح است بیان کنند.
نوبخت گفت: روز شنبه با رعایت پروتکلها نشست خبرنگاری داریم و همه میتوانند درباره بودجه سوال و جواب شفاف دریافت کنند.
معاون رئیسجمهور افزود: بودجه در قانون، یک ساله و هدف رسیدن به برنامه با برآورد کردن منابع مالی است. کل بودجه ۸۴۱ میلیارد تومان است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه افزود: ۲۳ درصد بودجه ما به نفت وابسته است. در بخش منابع عمومی دولت، آنچه مهم است درآمدهای نفتی و درآمدهای مالیاتی است. در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ درآمدهای نفتی که با عنوان منابع حاصل از نفت و فرآوردههای نفتی از آن یاد شده به ۱۹۹.۲ هزار میلیارد تومان رسیده است. در سالهای گذشته بیش از ۵۰ درصد بودجه به نفت متکی بود که امسال این به ۲۳ درصد رسیده است. ۱۵۰ هزار میلیارد تومان هم اوراق در نظر گرفته شده است.
معاون رئیسجمهور افزود: ۴۱۹ کیلومتر راه آهن خط دوم فقط افتتاح در نظر گرفته شده است. بزرگترین تونل همین امسال به بهره برداری میرسد. ۸۰ هزار واحد مسکونی محرومین امسال تحویل داده میشود. خطوط شهری حدود ۱۰۳ کیلومتر، ۱۱ طرح آبرسانی شهری داریم که همه آنها در بودجه لحاظ شده است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه با بیان اینکه ۱۶ هزار میلیارد برای رفع فقر در نظر گرفته شده است افزود: افزایش یارانه معیشتی در بودجه در نظر گرفته شده است. همه کارکنان دولت حقوقشان ۲۵ درصد اضافه میشود. افزایش ضریب حقوق گروههای مختلف حقوق بگیر در دستگاههای اجرایی و همچنین نیروهای مسلح به میزان ۲۵ درصد است؛ بنابراین میزان افزایش حقوق سال آینده ۲۵ درصد خواهد بود. برای کادر درمان بودجههایی در نظر گرفته شده است. حتی سربازان حقوقی که میگرفتند در این بودجه دو برابر شده است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: یارانه ۴۵ هزار تومانی در سال ۱۴۰۰ نیز پرداخت میشود. دلار ۴۲۰۰ تومانی برای تأمین کالاهای اساسی در نظر گرفته شده، اما چنانچه شرایط طوری باشد که این ارز حذف شود، یارانهها ۲ تا ۳ برابر میشود.
نوبخت گفت: دولت پیشنهاد دهنده بودجه است و مهر نهایی را مجلس بر بودجه میزند و نمایندگان هر جا که لازم باشد میتوانند تغییر دهند.
معاون رئیسجمهور درباره کسری بودجه هم افزود: آنچه درباره کسری بودجه نگران کننده است؛ استقراض از بانک مرکزی است و در بودجه ارائه شده هیچ پولی از بانک مرکزی استقراض نمیکنیم.
وی درباره برخی حواشی درباره بودجه و ارائه آن گفت: نباید حواشیها ما را گرفتار خود کند و ما مجبور باشیم در رسانه جواب آن را بدهیم که این خوشایند نیست.
گفتنی است، ستقراض دولت از بانک مرکزی امری است که در ادبیات اقتصادی و در دورههای مختلف مدافعان و مخالفان زیادی داشته است. در این نوشته با مطرح کردن سناریوهای مختلف برای مسیرِ پولهای چاپ شده توسط بانک مرکزی به این نتیجه میرسیم که پولهای چاپ شده بانک مرکزی همواره و تحت هر سناریویی توسط دولت خرج میشود و استقراض دولت از بانک مرکزی امری غیرقابل اجتناب است و به همین دلیل دفاع یا مخالفت با این فرآیند موضوعیت ندارد.
بانک مرکزی پول چاپ میکند و به دولت قرض میدهد و سپس دولت، دیر یا زود، آن را در بودجه وارد و خرج میکند. این مخارج میتواند بهصورت کاهش مالیات و جایگزینی مالیات کاهش یافته یا بهصورت افزایش پرداختهای انتقالی مانند یارانههای نقدی باشد. استقراض دولت از بانک مرکزی، آنطور که در فرآیند مذکور شرح داده شد، از دیدگاهی فرآیندی بد و مخرب است و باید ممنوع شود (دیدگاه سنتی) و از نقطهنظری دیگر سازنده است و باید برای همه دولتها اجباری باشد.
استقراض دولت از بانک مرکزی فرآیندی بسیار سنتی است و همواره انجام میشده است و حتی بانک مرکزی کانادا (بانک کانادا) هماکنون نیز به دولت کانادا از این طریق قرض میدهد. در هر صورتی بانک کانادا مقداری از اوراق قرضه دولت کانادا را خریداری میکند. آیا اهمیتی دارد که این اوراق را از دولت بهصورت مستقیم خریداری کند یا بهطور غیرمستقیم از شخص ثالثی بخرد؟ در واقع خریدن اوراق قرضه دولتی توسط بانک مرکزی به هر شکلی که باشد معادل وام به دولت خواهد بود.
از زاویه دیگر، فرض کنیم بانک کانادا در تصاحب دولت کانادا باشد (که در واقعیت نیز چنین است) و بانک کانادا تمام سود حاصل از فعالیتهای خود را به دولت پرداخت کند (که در واقعیت نیز چنین میکند) بنابراین هیچ اهمیتی ندارد که تحت چه نرخ بهرهای بانک کانادا به دولت کانادا قرض میدهد. فرض کنیم با افزایش نرخ بهره قرضدهی به دولت، بانک کانادا بتواند مقداری سود کسب کند، چون در انتهای دوره باید این سود را به دولت بدهد، پس یک حلقه شکل میگیرد و بنابراین نرخ بهره وامدهی بانک مرکزی به دولت کاملا بیاهمیت خواهد بود.
محمدباقر نوبخت با موضوع جزئیات لایحه بودجه ۱۴۰۰ گفت: ساختار بودجه دو سال است که تغییر کرده است. بعد از مجلس یازدهم کل برنامه اصلاح ساختار را تقدیم مجلس کردیم اگر در جایی مجلس احساس میکند که جای کار دارد ما هم کمک خواهیم کرد.
وی با بیان اینکه مجلس فرصت دارد درباره بودجه ارائه شده اصلاحاتی انجام دهد، اما هر چی نیاز بود ما در بودجه در نظر گرفتیم، گفت: بودجه ۸۴۱ میلیاردی با ۱۷ جلد پیوست و کتاب به مجلس ارائه شده که کاملاً با سال گذشته متفاوت است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه افزود: همه اعداد ارقام بودجه شفاف است و این در اختیار رسانهها قرار خواهد گرفت. روز شنبه نیز خبرنگاران میتوانند در محل سازمان برنامه هر سوال یا نقد و پیشنهادی مطرح است بیان کنند.
نوبخت گفت: روز شنبه با رعایت پروتکلها نشست خبرنگاری داریم و همه میتوانند درباره بودجه سوال و جواب شفاف دریافت کنند.
معاون رئیسجمهور افزود: بودجه در قانون، یک ساله و هدف رسیدن به برنامه با برآورد کردن منابع مالی است. کل بودجه ۸۴۱ میلیارد تومان است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه افزود: ۲۳ درصد بودجه ما به نفت وابسته است. در بخش منابع عمومی دولت، آنچه مهم است درآمدهای نفتی و درآمدهای مالیاتی است. در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ درآمدهای نفتی که با عنوان منابع حاصل از نفت و فرآوردههای نفتی از آن یاد شده به ۱۹۹.۲ هزار میلیارد تومان رسیده است. در سالهای گذشته بیش از ۵۰ درصد بودجه به نفت متکی بود که امسال این به ۲۳ درصد رسیده است. ۱۵۰ هزار میلیارد تومان هم اوراق در نظر گرفته شده است.
معاون رئیسجمهور افزود: ۴۱۹ کیلومتر راه آهن خط دوم فقط افتتاح در نظر گرفته شده است. بزرگترین تونل همین امسال به بهره برداری میرسد. ۸۰ هزار واحد مسکونی محرومین امسال تحویل داده میشود. خطوط شهری حدود ۱۰۳ کیلومتر، ۱۱ طرح آبرسانی شهری داریم که همه آنها در بودجه لحاظ شده است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه با بیان اینکه ۱۶ هزار میلیارد برای رفع فقر در نظر گرفته شده است افزود: افزایش یارانه معیشتی در بودجه در نظر گرفته شده است. همه کارکنان دولت حقوقشان ۲۵ درصد اضافه میشود. افزایش ضریب حقوق گروههای مختلف حقوق بگیر در دستگاههای اجرایی و همچنین نیروهای مسلح به میزان ۲۵ درصد است؛ بنابراین میزان افزایش حقوق سال آینده ۲۵ درصد خواهد بود. برای کادر درمان بودجههایی در نظر گرفته شده است. حتی سربازان حقوقی که میگرفتند در این بودجه دو برابر شده است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: یارانه ۴۵ هزار تومانی در سال ۱۴۰۰ نیز پرداخت میشود. دلار ۴۲۰۰ تومانی برای تأمین کالاهای اساسی در نظر گرفته شده، اما چنانچه شرایط طوری باشد که این ارز حذف شود، یارانهها ۲ تا ۳ برابر میشود.
نوبخت گفت: دولت پیشنهاد دهنده بودجه است و مهر نهایی را مجلس بر بودجه میزند و نمایندگان هر جا که لازم باشد میتوانند تغییر دهند.
معاون رئیسجمهور درباره کسری بودجه هم افزود: آنچه درباره کسری بودجه نگران کننده است؛ استقراض از بانک مرکزی است و در بودجه ارائه شده هیچ پولی از بانک مرکزی استقراض نمیکنیم.
وی درباره برخی حواشی درباره بودجه و ارائه آن گفت: نباید حواشیها ما را گرفتار خود کند و ما مجبور باشیم در رسانه جواب آن را بدهیم که این خوشایند نیست.
گفتنی است، ستقراض دولت از بانک مرکزی امری است که در ادبیات اقتصادی و در دورههای مختلف مدافعان و مخالفان زیادی داشته است. در این نوشته با مطرح کردن سناریوهای مختلف برای مسیرِ پولهای چاپ شده توسط بانک مرکزی به این نتیجه میرسیم که پولهای چاپ شده بانک مرکزی همواره و تحت هر سناریویی توسط دولت خرج میشود و استقراض دولت از بانک مرکزی امری غیرقابل اجتناب است و به همین دلیل دفاع یا مخالفت با این فرآیند موضوعیت ندارد.
بانک مرکزی پول چاپ میکند و به دولت قرض میدهد و سپس دولت، دیر یا زود، آن را در بودجه وارد و خرج میکند. این مخارج میتواند بهصورت کاهش مالیات و جایگزینی مالیات کاهش یافته یا بهصورت افزایش پرداختهای انتقالی مانند یارانههای نقدی باشد. استقراض دولت از بانک مرکزی، آنطور که در فرآیند مذکور شرح داده شد، از دیدگاهی فرآیندی بد و مخرب است و باید ممنوع شود (دیدگاه سنتی) و از نقطهنظری دیگر سازنده است و باید برای همه دولتها اجباری باشد.
استقراض دولت از بانک مرکزی فرآیندی بسیار سنتی است و همواره انجام میشده است و حتی بانک مرکزی کانادا (بانک کانادا) هماکنون نیز به دولت کانادا از این طریق قرض میدهد. در هر صورتی بانک کانادا مقداری از اوراق قرضه دولت کانادا را خریداری میکند. آیا اهمیتی دارد که این اوراق را از دولت بهصورت مستقیم خریداری کند یا بهطور غیرمستقیم از شخص ثالثی بخرد؟ در واقع خریدن اوراق قرضه دولتی توسط بانک مرکزی به هر شکلی که باشد معادل وام به دولت خواهد بود.
از زاویه دیگر، فرض کنیم بانک کانادا در تصاحب دولت کانادا باشد (که در واقعیت نیز چنین است) و بانک کانادا تمام سود حاصل از فعالیتهای خود را به دولت پرداخت کند (که در واقعیت نیز چنین میکند) بنابراین هیچ اهمیتی ندارد که تحت چه نرخ بهرهای بانک کانادا به دولت کانادا قرض میدهد. فرض کنیم با افزایش نرخ بهره قرضدهی به دولت، بانک کانادا بتواند مقداری سود کسب کند، چون در انتهای دوره باید این سود را به دولت بدهد، پس یک حلقه شکل میگیرد و بنابراین نرخ بهره وامدهی بانک مرکزی به دولت کاملا بیاهمیت خواهد بود.