اما و اگرهای گسترش حمل و نقل با ورود تراموا در گزارش «اقتصادسرآمد»
قطار برقی شمال در حد حرف
گروه راه و مسکن- قطارهای برقی امروزه از حوزههای در حال رشد در صنعت ریلی هستند که به واسطه مزایای چشمگیر، توجهات بسیاری را به خود جلب کردهاند. قطارهای برقی خلاف نمونههای دیزلی، سوخت مورد نیاز خود را حمل نمیکنند و بسته به نوع و موقعیت استفاده، انرژی مورد نیاز را در طول مسیر از سیمهای برق هوایی یا ریلهای برقدار تامین میکنند. براساس آمار در سال ۲۰۰۷ بیش از نیمی از خطوط موجود در دنیا برقی شده بود که گویای گرایش به احداث خطوط برقی و برقی کردن خطوط موجود است. افزایش سریع جمعیت جهان و تمایل رو به رشد برای خدمات حمل و نقلی سریعتر، افزایش شهرنشینی و مدرنیزاسیون واگنهای مسافری از عوامل عمده رشد شتابان تقاضا برای رفت و آمد مبتنی بر راهآهن برقی سریعالسیر هستند. همچنین امروزه به دلیل فرآیند توسعه در بسیاری کشورها، راهآهن روستایی به عاملی کلیدی در رشد این جوامع بدل شده است و در همین چارچوب، تراموا، مترو و سایر شبکههای پرسرعت در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، درحال برنامهریزی و پیادهسازی است. بر این اساس پیشبینی میشود در چند سال آینده سهم قابل ملاحظهای از بازار قطارهای برقی و سیستمهای کشش الکتریکی را شبکه بین شهری و روستایی به خود اختصاص دهد. همچنین نوآوریهای مداوم و سرمایهگذاریهای گسترده در این حوزه، شتاب ایجاد تقاضا و رشد را تقویت کرده است. به گزارش اقتصادسرآمد، ایران نیز پس از سالها برنامهریزی برای راهاندازی قطار برقی و سریعالسیر بالاخره مردادماه سال 97 موفق به تامین مالی این پروژه شد، تامین مالی که به نخستین پول برجام که از مسیر فاینانس به اقتصاد کشور تزریق شد، شهرت یافت. قطار سریعالسیر اما هنوز در انتظار عملیاتی شدن است. «السی» یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلاری پروژه برقیسازی راهآهن تهران-مشهد باامضای قرارداد با چینیها از سوی بانک تضمینکننده فاینانس گشایش یافت. و براساس آخرین اظهارات مدیرعامل راهآهن این پروژه قرار بود در بهار امسال عملیاتی شود. گفته میشود، با برقیسازی راهآهن تهران- مشهد که دوره اجرای آن ۴۸ماه پیشبینی شده، مدت زمان سفر به۴ تا ۶ ساعت کاهش مییابد. اصلاح مسیر، افزایش سرعت، همراه با ضریب ایمنی بالا، کاهش تلفات جادهای، کاهش آلودگی هوا، توسعه زیرساخت و افزایش جابهجایی بار از مزایای اجرای این پروژه است.گامهای جدی در برقیسازی قطار تهران – مشهد در سال ۱۳۸۲ آغاز شد با بررسی مجدد برنامه پیشبینی شده برای حمل ۱۳ میلیون مسافر در مسیر تهران -مشهد با روزانه ۶۶ قطار، مشخص شد که برقی کردن این مسیر میتواند منجر به کاهش سرمایهگذاری خرید لکوموتیو و واگن مسافری شود؛ چراکه لکوموتیوهای برقی مسافری دارای توان روی چرخ تا ۴ برابر نوع دیزلی خود هستند و برقی کردن یعنی تعداد کمتر لکوموتیو برای جابهجایی مسافران. از سوی دیگر با کاهش زمان سیر میتوان علاوه بر سیر بیشتر در هر روز مثلا رفت و برگشت روزانه و طی مسافت ۱۸۰۰ کیلومتر، از واگنهای با ظرفیت بیشتر استفاده کرد. با این مفروضات مطالعات برقی کردن این مسیر آغاز و مناقصه آن در سال ۸۶ برگزار و برنده آن در سال ۸۷ اعلام شد. گفته میشود برقی کردن راهآهن بهعنوان مقدمه مناسبی برای احداث راهآهن سریعالسیر محسوب میشود. سوت قطارهای برقی در پایان سال کاری دولت هم در خطوط ریلی شمال و ایستگاه معروف به سه خط طلا در ورسک شنیده نشد و اجرای این پروژه به رغم وعدههای وقت و بی وقت به باد سپرده شده است.سال هاست حاشیه نشینان خطوط ریلی و ایستگاههای قطار در مازندران منتظر شنیدن سوت و سیر قطارهای برقی هستند که دولت از اولین روز کاری خود وعده آن را به ساحل نشینان خزری داده بود.طبق مصوبه قرار بود ۳۷۰ کیلومتر از مسیر ریلی شمال کشور با اعتبار یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورویی و با مشارکت طرفهای روسی اجرایی شود که نه طرف قرارداد خبری هست و نه از پروژه.اجرای این پروژه مهم از آنجا دارای اهمیت به شمار میرود که هم اکنون ۱۰ درصد ترددهای جادهای کشور در راههای غیرایمن و غیراستاندارد مازندران انجام میشود و برقی شدن قطارها و خطوط هم پیک بار جادهای را کاهش میدهد و همه به ظرفیت ناوگان ریلی استان افزوده میکند.در حال حاضر سالانه بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن کالا از طریق خطوط ریلی شمال جابجا میشود که برقی شدن پروژه به افزایش تناژ حمل کمک شایانی خواهد کرد اما مازندران همچنان منتظر تحقق این وعده بزرگ است.در عین حال، خدایار طالبی مدیرکل راه آهن شمال درباره پروژه برقی کردن مسیر ریلی شمال با عنوان اینکه برای این پروژه با شرکت روسی قرارداد داریم، اظهار داشت: کارهای اولیه انجام شد و پیگیر قضایا هستیم تا آن را اجرایی کنیم.
وی با اظهار اینکه با برخی موانع در اجرای این طرح روبرو هستیم بدون اعلام این موانع یادآور شد: تحریمها و عدم انجام تعهدات از جمله مسائلی است که باید پیگیری کرد و راه آهن جمهوری اسلامی نیز این مسئله را در دستور کار دارد.
وی با اظهار اینکه با برخی موانع در اجرای این طرح روبرو هستیم بدون اعلام این موانع یادآور شد: تحریمها و عدم انجام تعهدات از جمله مسائلی است که باید پیگیری کرد و راه آهن جمهوری اسلامی نیز این مسئله را در دستور کار دارد.