پیچیدگی های مسیر توسعه آینده

ادامه از صفحه اول
راه حل ها هم مبتکرانه و براساس امکانات و مقدورات متفاوت بوده و از نظر اجرایی از جنس آزمون و خطا می باشند . تفاوت راه حل کشورهای مختلف در مقابله با اشاعه این بیماری از همین موضوع نشات می گیرد. یعنی در دنیای پیش رو هر روزه بیش از گذشته شاهد مشکلاتی خواهیم بود که راه حل های از پیش تعیین شده ندارند و فرآیندهای نامعین Stochastic Process  را در خود دارند که نمی توان برای آنها از قبل رویه اجرایی و اداری مشخص تدوین و تبیین کرد . دنیای پیش رو دنیایی خواهد بود که عرصه های تصمیم گیری به سمت پیچیدگی بیشتر و غیرقابل پیش بینی بودن سوق می یابند . در چنین شرایطی، میزان آمادگی سازمان ها و سیستم ها برای شنا در آب های پرتلاطم  و تاب آوری آنهاست که قابلیت عبور سالم از بحران ها را مشخص می کند. 
یکی از مهمترین روندهایی که  برای سال ها و بلکه ده های آینده همچنان کلان پاردایم حاکم بر زندگی بشری خواهد بود بحث شکل گیری و توسعه جهانی اقتصاد و جامعه شبکه ای است. به نظر می رسد ظهور آنچه مانوئل کاستلز  تحت عنوان جامعه شبکه ای  پیش بینی کرده بود، در قالب های مختلف همچنان خود را در جای جای زندگی بشری نشان خواهد داد و کلان پارادایم حاکم بر سایر پدیده های نوظهور خواهد بود. این کلان پارادایم همچنین خود را در عرصه توسعه سیاسی - اقتصادی ، فرهنگی - اجتماعی کشورها نیز نشان خواهد داد و در مقابل برخی مقاومت ها ، الزامات و پروتکل های خود را برجوامع تحمیل خواهد کرد. 
اما نکته آموزنده این بحث آن است که در هر دو سر طیف مدل های اقتصادی حاکم ، اقتصاد شبکه ای و پلتفرمی به عنوان پارادایم غالب غیر قابل اجتناب و بستر تعاملات حاکم  از سوی این دو قطب با هدف توسعه مدل اقتصادی خود در سراسر جهان به کار گرفته شده است . طبیعی است که برای توسعه کشور در عرصه های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و.... می بایست مدل داشت و اینکه یک کشور در کجای طیف کلان پارادایم های حاکم قرار داشته باشد نیازمند سیاست گذاری ملی و بومی است ؛ اما به هر شکل هر مدل توسعه ای می بایست کلان پارادایم های حاکم در سال ها و ده های آینده را مد نظر داشته باشد و الزامات اولیه ای که امکان مانور را می دهد فراهم آورد . برای مثال چنانچه هدف توسعه اقتصادی فروش ماده خام نباشد و ، موضوع حضور در شبکه های اقتصادی و پلتفرم های جهانی تولید ، فروش ، توزیع و ... لازمه اولیه جهش تولید و صادرات تلقی می شود. 
نکته دیگر اینکه سازمان ها، بنگاه ها و کشورها در دنیای پیش رو و پیچیدگی هایی که در عرصه تصمیم گیری شاهد خواهیم بود به توسعه قابلیت پویا  و تاب آوری نیازمند خواهند بود. در دنیای آینده تنها سازمان هایی توان بقاء خواهند داشت که انعطاف لازم را در سازو کار  و ساختار خود داشته باشند و قابلیت نهادی را برای تطبیق با شرایط و پارادایم های  در حال تغییر کسب کنند. توسعه منابع انسانی و بهره گیری از افراد خلاق ، توسعه سیالیت سازمانی برای پیگیری اهداف در قالب های جدید، افزایش توجه به رصد تحولات محیطی و محاطی و تاثیرات پارادایم های نوین بر معیشت و نوع کار ، تبیین سناریوهای مختلف برای آمادگی سازمانی بیشتر در تعامل با تحولات و تاثیرات آن، افزایش توان بخش های سیاست گذاری، قانون گذاری و تدوین آیین نامه برای مهم از جمله پیش نیازهای سازمانی آماده شدن برای دنیای پیش روست. 
جدای از این نکات آگاه سازی مدیریت سازمان ها و نهادها، آموزش مدیران و کارشناسان در مورد مدل های تصمیم گیری در بحران و بهره گیری از فناوری های نوین مثل شبیه سازی و هوش مصنوعی برای تدوین و تبیین سناریو ها و راهکارهای فراروی تصمیم گیران از دیگر نکته هایی است که سازمان ها می بایست به سرعت در برنامه ریزی های خود تمهید کنند. جدای از توانمند سازی و مقاوم سازی سازمانی، آموزش مدیران برای تصمیم گیری در شرایطی که شدت تواتر رخداد بحران های جهانی افزایش می یابد و آماده سازی آنها برای بهره گیری از فرصت ها و مقابله با تهدید ها، از دیگر الزامات اولیه عبور از مسیر پرتلاطم آینده است.
* کارشناس روابط بین الملل