گزارش «اقتصادسرآمد» از فرجام پرونده ادغام بانک های نظامی در بانک سپه
راند آخر ادغام
گروه بانک، بیمه و بازار سرمایه- عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در یادداشتی در فضای مجازی، در خصوص پروژه ادغام بانکهای وابسته به نیروهای مسلح نوشت: پروژه بزرگ و مهم ادغام بانکهای وابسته به نیروهای مسلح، امروز به پایان رسید و همانطور که پیش تر هم اعلام شده بود، تا پایان آذرماه پروژه عظیم ادغام بانکهای انصار -مهر اقتصاد-حکمت-قوامین و مؤسسه اعتباری کوثر در بانک سپه نهایی خواهد شد.رئیس کل بانک مرکزی از اتمام پروژه ادغام ۶ بانک و موسسه نظامی در بانک سپه خبر داد و گفت: امروز با برگزاری مجامع یکی از بانکها، پرونده بزرگترین برنامه اصلاح نظام بانکی بسته شد.
به گزارش اقتصادسرآمد، وی افزود: با برگزاری مجمع بانک انصار، آخرین بانک نیز در بانک سپه ادغام شد؛ ضمن اینکه پروژه ادغام این ۶ بانک، کاری بسیار پیچیده و عظیمی بود که باپشتکار و مدیریت دقیق همکارانم در حوزه نظارت بانک مرکزی، همراهی صمیمانه و خوب بانکهای ادغامی، ستاد محترم کل نیروهای مسلح، وزارت امور اقتصادی و دارایی و مدیران تلاشگر بانک سپه در طول ۲.۵ سال به سر انجام رسید.به گفته همتی، انجام این پروژه، یکی از مهمترین برنامههای اصلاح نظام بانکی بود، که با تدابیر مقام معظم رهبری و تأکیدات ریاست محترم جمهور با جدیت آغاز و با یک کار فشرده، به یاری خداوند به نتیجه رسید. از تمام عزیزانی که در به ثمر رسیدن این کار بزرگ همراهی کردند، قدردانی میکنم.
حدود ۲ سال از پروژه ادغام بانکها میگذرد. یکی از اقدامات بانک مرکزی جهت اصلاح نظام بانکی ادغام بانکها و موسسات اعتباری است.تجمیع و یا ادغام چندین بانک در بانک سپه اولین قدمی بود که بانک مرکزی با مدیریت عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی برای تشکیل بانکهای قدرتمند برداشت. وی طی آخرین مصاحبه خود با رسانه از نهایی شدن مسیر ادغام دو بانک و مراحل باقی برای دو بانک دیگر خبر داده بود.
معمولا زمانی تصمیم به ادغام گرفته می شود که بانکها در تامین هزینههای خود با مشکل مواجه باشند، یا از تواناییهای مدیریتی کمتری بهرمند هستند. در چنین وضعیتی بانکها تصمیم به ادغام با بانکهایی میگیرندکه بتوانند این نواقص را برای آنها پوشش دهند.یکی از دلایل اصلی ادغام بانک ها در کشور ما به خصوص بانک های نظامی با بانک سپه, سهولت در روند خدمات رسانی، بهبود در تنوع ریسک، کاهش هزینهها، نجات از ورشکستگی، جذب اعتماد عمومی مردم و کاهش تعداد شعب بانکها در سطح کشور بیان شده است.
طبق بررسی های پژوهشکده پولیبانکی اصلی ترین دلیل ادغام بانک ها جلوگیری از ورشکستگی آن هاست. برای مثال در کشور آمریکا در دوره بحران مالی، ۱۶ ادغام بانکی صورت گرفته است. لازم به ذکر است در تاریخ ۳ شهریور ۹۹ پروژه ادغام بانکهای وابسته به نیروهای مسلح به ایستگاه پایانی رسید و تاکنون بانکهای قوامین، انصار و موسسه اعتباری کوثر، مهر اقتصاد و حکمت ایرانیان در بانک سپه ادغام شدند.
بر اساس ماده ۹۸ قانون برنامه سوم بعد از ۲۲ سال ملی شدن بانکها در سال ۱۳۸۰، به بانکهای خصوصی در ایران اجازه فعالیت داده شد، متعاقب آن ۵ بانک و موسسه اجازه تأسیس دریافت و دو بانک نیز در سال ۱۳۸۴ فعالیت خود را آغاز کردند. فعالیت مابقی بانکها و موسسات اعتباری در سالهای پایانی دهه ۸۰ و سالهای ابتدائی دهه ۹۰ بوده است.تجربه ادغام و تملک بانکها و موسسات اعتباری در ایران به بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و ادغام (تملک) شرکت های تعاونی اعتبار و موسسات اعتباری دربانک ها موسسات اعتباری دانست.
پس از پیروزی انقلاب اسلامیایران درسال ۱۳۵۸ براساس لایحه شورای انقلاب ۲۸ بانک، ۱۶ شرکت پس انداز و وام مسکن و ۲ شرکت سرمایه گذاری, ملی اعلام شد، سپس نسبت به ادغام آنان اقدام شد. تعداد بانکها، صندوق ها و موسسات اعتباری موجود در آن زمان با عنایت به تحولات اجتماعی واقتصادی صورت گرفته، بامشخصات اقتصادی بعدازانقلاب همخوانی نداشت، بنابرین مسئولان اقتصادی کشور تصمیم به ادغام بانک ها، موسسات و صندوق های پس انداز تخصصی گرفتند، از این جهت بانک های تجاری و تخصصی موجود در کشور ایجاد و ابقا شدند.
چند بانک دولتی دیگر از جمله، پست بانک، بانک توسعه تعاون و توسعه صادرات و ایران ونزوئلا بعد از سال ۱۳۵۸ و طی دوره فعالیت های بعدی ایجاد شدند.
کنون با ادغام بانکهای نظامی، ساماندهی جریان پول در کشور نظم بیشتری یافته است و به نظر من، این ادغام موفقیت آمیز انجام شده است. پنج بانک بزرگ و موسسه در یک بانک دیگر بدون هیچ تنش و مشکلات در عملیات بانکی سپرده گذاران و مشتریان ادغام شده است و هم چنین ساماندهی و مدیریت موسسات و بانکها به خوبی انجام میشود. به نظر من، ادغام بانکهای نظامی در بانک سپه یک الگو برای ساماندهی به نظام بانکی کشور است تا با حذف شعب اضافه، داراییهای مازاد، رقابتهای غیرمنطقی از فضای پولی و مالی کشور از بین برود و با فعالیت بانکهای کارآمد، در نهایت تامین مالی که اصلیترین وظیفه نظام بانکی است، به بهترین شکل انجام شود.