سناریوهای فروش نفت ایران در۱۴۰۰
کمیسیون تلفیق مجلس در ابتدای هفته جاری تصمیم گرفت میزان سقف صادرات نفت ایران در لایحه بودجه ۱۴۰۰ را به میزان ۸۰۰ هزار بشکه در روز کاهش دهد.به گزارش اقتصادسرآمد، تصمیمی که ساکنان ساختمان پاستور چندان از آن راضی به نظر نمیرسند و بر «واقعبینانه» بودن فروش ۳/ ۲ میلیون بشکه نفت و میعانات گازی در سال آتی تاکید دارند. در همین حال اما نمایندگان مجلس در بهارستان معتقدند این ارقام «غیر واقعی» هستند و «امکان تحقق» ندارند.
ایمان ناصری، مدیر بخش خاورمیانه شرکت مشاوره نفت و گازFGE مستقر در لندن معتقد است میزان فروش ۵/ ۱ میلیون بشکهای نفت و میعانات گازی ایران از نظر بازار، توان صادراتی و مسائل مرتبط با دیپلماسی نفتی و مذاکرات بر سر توافق مجدد بین ایران و قدرتهای غربی واقعبینانهتر است. این تحلیلگر نفتی صادرات ۳/ ۲ میلیون بشکه در روز را تا حدی خوشبینانه و بسیار دشوار میداند.
مالک شریعتینیاسر، رئیس کمیته انرژی کمیسیون تلفیق بودجه مجلس از تغییر آمار و ارقام نفتی تعیین شده در بودجه سال ۱۴۰۰ رونمایی کرد. با توجه به اظهارات نمایندگان و اعضای کمیسیون تلفیق مجلس به نظر میرسد این کمیسیون میزان فروش ۳/ ۲ میلیون بشکهای نفت خام و میعانات گازی در سال آتی را غیرواقعی و بدون امکان تحقق میداند و دولت باید برای سال آینده به دنبال صادرات طلای سیاه تا سقف ۵/ ۱ میلیون بشکه نفت در روز باشد. این تصمیم کمیسیون تلفیق، فارغ از مسائل مرتبط با منابع حاصل از فروش مازاد بر یک میلیون بشکه در روز که به دولت اعلام کرده است و بحثهای بودجهای، جنبههای مهم دیگری از نظر دیپلماسی نفتی کشور و مسائل فنی مرتبط و توان بازار جهانی نیز دارد.
در واقع شاید بتوان گفت از ابتدا تصور صادرات روزانه ۳/ ۲ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی امری بسیار دشوار بود و تحلیلگران حوزه نفت با توجه به شرایط کنونی و چشمانداز حصول توافق با بدبینی به امکان تحقق این میزان نگاه کردند. این روزنامه نیز پیشتر در گزارشی با عنوان «فروش طلایسیاه به امید رفع تحریمها؟» در گفتوگو با محمدعلی خطیبی، نماینده سابق ایران در اوپک امکان تحقق این اعداد نفتی بودجه را دشوار و تا حد زیادی خوشبینانه قلمداد کرده بود. ایمان ناصری، تحلیلگر بازار و مدیر بخش خاورمیانه شرکت مشاوره نفت و گازFGE مستقر در لندن نیز در این باره میگوید: «فروش میانگین ۳/ ۲ میلیون بشکه در روز برای کل سال آتی، با توجه به مسائل داخلی، مارکتینگ، وضعیت بازار جهانی و تحریمها کاملا خوشبینانه و تا حد زیادی ناممکن بود. در خوشبینانهترین حالت میتوان متصور شد که با تغییر دولت در ایالات متحده و طی سه ماه ابتدایی دولت بایدن توافقاتی به عمل میآمد و باز هم در خوشبینانهترین حالت تمام تحریمهای نفتی، مالی و بانکی ایران نیز لغو میشد؛ باز هم فروش ۳/ ۲ میلیون بشکه از روز اول دور از تصور به نظر میرسید.» ناصری دلیل عدم امکان تحقق این مساله را کشش بازار جهانی عنوان میکند و معتقد است ایران برای انجام این کار احتمالا باید یکجانبه عمل میکرد و از اوپک پلاس یا حتی اوپک خارج میشد. هر چند میزان جدید تعیین شده چندان به مذاق دولت خوش نیامده است و روحانی در واکنش به این تصمیم مجلس عنوان کرد: «میزان درآمدهای مالیاتی یا درآمدهای حاصل از صدور نفت و فرآوردهها، در بودجه پیشنهادی بر مبنای پیشبینی روند اقتصادی کشور در سال آینده بهصورت واقعبینانه و با تاکید بر توان اقتصادی و استیفای حقوق کشور تنظیم شده است.» اما به نظر میرسد کارشناسان و تحلیلگران بیشتر روی واقعبینانهتر بودن عدد ۵/ ۱ میلیون بشکه صادرات روزانه نفت و میعانات تاکید دارند.