سواحل مکُران مقصد جدید گردشگران داخلی و خارجی
استان سیستان و بلوچستان تنها استان ایران است که با دارا بودن بخش زیادی از سواحل مشترک با دریای عمان، از طریق اقیانوس هند به آبهای آزاد راه داشته و این امتیاز بسیار ویژهای برای توریسم این منطقه محسوب میشود. سواحل مکران ایران را با ۱۹ کشورِ حاشیه اقیانوس هند و یک سوم جمعیت دنیا هممرز میکند که این امر در نوع خود در میان سایر استانهای ساحلی کشور و از نظر توریسم دریایی بسیار منحصر به فرد کرده اما تاکنون آنچنان که شایسته باشد از این موهبت بهرهبرداری نشده است.
نقش دولت عمان در همکاریهای مشترک جهت توریسم دریایی منطقه چیست؟
طی سالهای اخیر ملاقاتهای متعددی بین مسئولین گردشگری دو کشور عمان و ایران برگزار شده که یکی از مهمترین مباحث مطرح شده در این جلسات به توسعه سواحل مکران و توریسم دریایی منطقه اختصاص داشته است. قرار است به زودی کارگروه ویژهای در زمینه توسعه توریسم دریایی با همکاری مشترک دولتهای ایران و عمان تشکیل شود. از سوی دیگر راه اندازی این خط دریایی تاثیر بسیار زیادی در همکاریهای مشترک دو کشور د راستای توسعه توریسم در دریای عمان خواهد داشت. از مهمترین روشهای دیگری که میتواند در ورود توریستهای عمانی به ایران از طریق راه دریایی موثر واقع شود، توجه به مبحث توریسم سلامت است. پتانسیل بالای ایران در زمینه پزشکی فرصت مناسبی برای جذب توریست از عمان به ایران از طریق سفرهای دریایی محسوب میشود. یکی از ضرورتهای لازم برای ایجاد خط مسافربری دریایی پررونق حضور اسپانسرهای قوی در کنار سرمایه گذاران بخش خصوصی و نیز بخش دولتی است.همچنین علاوه بر توسعه سفرهای دریایی به عمان، برنامه ریزیها برای توسعه سفرهای هوایی در مسیر مسقط- چابهار صورت گرفته است. مدت پرواز در مسیر بندر چابهار تا مسقط تنها ۳۰ دقیقه است که این فاصله نزدیک نیز پتانسیل دیگر جهت توسعه تلاشهای برای توسعه توریسم بین دو کشور ایران و عمان تلقی میشود. نگاه مثبت وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در زمینه توسعه گردشگری بین ایران وعمان یکی از مهمترین زمینههای توسعه سواحل مکران محسوب میشود.
چه برنامه ریزیهایی جهت هدایت گردشگران داخلی به سواحل مکران صورت گرفته است؟
با توجه به اینکه استان سیستان و بلوچستان به عنوان مقصد جدید گردشگری کشور معرفی شده است، برنامه ریزیهای بسیار جامعی در سطح استانی و ملی به منظور افزایش ورود گردشگران به استان انجام شده است. به همین منظور تقویم گردشگری ویژه برای استان به منظور افزایش ورود گردشگران در زمانهای مختلف سال به بهانه برگزاری جشنوارههای مختلف تدارک دیده شده است. همچنین مسیرهای گردشگری جدیدی در طول نوار ساحلی تعریف شده که این مسیرهای گردشگری در قالب کتابچه و بورشور به زودی چاپ و جهت استفاده گردشگران نوروزی در اختیار آنها قرار داده خواهد شد.
از سوی دیگر برنامه ریزیها جهت برگزاری همایش گردشگری ساحل نشینان در شهرستان چابهار طی سال جاری با هدف تبلیغات و معرفی بیش از پیش جاذبههای توریستی سواحل مکران برای جذب گردشگران سایر استانهای کشور در حال انجام است. با موافقت به عمل آمده از سوی مسئولان وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، همایش گردشگری ساحلنشینان کشور با حضور نمایندگان گردشگری هفت استان ساحلی کشور در چابهار برگزار خواهد شد. با برگزاری این همایش این امکان فراهم خواهد شد که تمام استانهای ساحلی کشور بتوانند بابرپایی غرفهها، به مدت یک هفته جاذبههای گردشگری خود را به عموم مردم معرفی کنند. این جشنواره با محوریت هفت استان ساحلی کشور از جمله بوشهر، هرمزگان، گلستان، گیلان، مازندران و خوزستان برگزار میشود و قرار است در این جشنواره هر شب یکی از این استانها ظرفیتهای خود را به نمایش بگذارند. این رویداد در تقویم رویدادهای سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور تعریف و مقرر شده تا هر سال در یک استان ساحلنشین برگزار شود. جشنواره گردشگری ساحلنشینان کشور بهانهای برای مطرح کردن اهمیت سواحل مکران جهت رشد اقتصادی با تکیه بر توسعه دریا محور است که امیدواریم شاهد تبعات مثبت آن در استان باشیم. یکی از دلایلی که اولین دوره جشنواره ساحلنشینان کشور در چابهار برگزار میشود ارجحیت و اهمیت سواحل مکران به لحاظ تجارت، ترانزیت و ظرفیتهای گردشگری نسبت به سواحل دیگر کشور است.برگزاری این جشنواره ملی در چابهار میتواند باعث معرفی ظرفیتهای منطقه، فراهم نمودن زمینه برای سرمایه گذاری، افزایش شهرت استان و افزایش خودباوری در میان مردمان این خطه جهت مشارکت در توسعه شود.توجه به برنامه ریزیهای کلان صورت گرفته در برنامه ششم توسعه در راستای توسعه سواحل مکران و جذب گردشگران، استان سیستان و بلوچستان نیازمند تأمین زیرساختهای لازم جهت سرویسدهی مناسب به گردشگران است که یکی از مهمترین این زیرساختها، توسعه شناورهای مسافربری و شناورهای تفریحی در آبهای استان محسوب میشود.
مهمترین معضل پیشِ روی توسعه گردشگری در سواحل مکران چیست؟
مکان اقامتی جهت اسکان گردشگران ورودی به استان به عنوان یکی از زیرساختهای اولیه صنعت گردشگری از مهمترین مشکلات فعلی این صنعت در استان سیستان و بلوچستان است. امیدواریم با رونق دائمی گردشگری در استان سیستان و بلوچستان و جذب سرمایه گذاران بخش خصوصی شاهد افزایش ساخت هتلها و انواع مختلف مکانهای اقامتی در استان باشیم. هم اکنون ۱۰ هتل در سواحل دریای عمان مشغول به فعالیت هستند؛ علاوه بر این هتل ها، خانههای بوم گردی در تمام روستاهای واقع در ساحل دریای عمان از جمله بریس، پسابندر، درک، گواتر، تنگ، جوید و کنارک به گردشگران خدمات اقامتی و پذیرایی ارائه میدهند. در ایام نوروز با توجه به تکمیل شدن مکانهای اقامتی در نظر گرفته شده برای گردشگران از ظرفیت اقامت در مدارس استان نیز بهره خواهیم گرفت. هر ساله در ایام نوروز شاهد برپایی کمپهای گردشگری در نوار ساحلی و نقاط مختلف استان توسط گردشگران نیز هستیم.
چه قابلیتی باعث شده تا امکان سفر به سواحل چابهار در تمام طول سال برای گردشگران لذت بخش باشد؟
وزش بادهای مونسون در فصل تابستان باعث شده تا سیستان و بلوچستان به عنوان استان چهارفصل در تابستان، خنکترین سواحل ایران را داشته باشد و هر ساله با برگزاری جشنواره مونسون در چابهار و نیز برگزاری مسابقات موج سواری شاهد حضور چشمگیر گردشگران در سواحل مکران با شرایط آب و هوایی مطبوع هستیم. راهاندازی سایت گردشگری استان سیستان و بلوچستان امکان بازدید مجازی از ۸۰ اثر طبیعی و تاریخی این استان را فراهم کرده است. در این سایت کتابچه مسیرهای گردشگری استان نیز برای معرفی شش مسیر گردشگری و آشنایی با ظرفیتهای استان در این مسیرها بار گذاری شده است. نقشه استان، کتابچه راهنمای گردشگری و معرفی استان به شش زبان از بخشهای دیگر سایت گردشگری سیستان و بلوچستان محسوب میشود.
مهمترین جاذبههای توریستی سواحل مکران را معرفی کنید.
شهرستانهای چابهار و کنارک در جنوبیترین نقطه سیستان و بلوچستان واقع شدهاند و به دلیل جاذبههای گردشگری، دریایی زیبا و آب و هوایی مطبوع میتوانند سالانه هزاران گردشگر و بیننده را به خود جذب کنند. چابهار تنها بندر اقیانوسی ایران اسلامی محسوب میشود که این امر در اولین گام آب و هوایی بینظیر را به این شهرستان داده است و در ایام نوروز و زمستان بهترین هوا را دارد.
در ناحیه ساحلی خلیج گواتر و در نزدیکی محلی که رودخانه باهوکلات به دریای عمان میریزد، جنگلی از گونههای حرا وجود دارد که از درختچههای حرا پوشیده شده است. رودخانه باهوکلات در ۹۰ کیلومتری شرق چابهار به خلیج گواتر دریای عمان سرازیر میشود، این رودخانه از لحاظ مختلف بویژه وجود تمساح نادر پوزه کوتاه ایرانی در آن از نظر گردشگری اهمیت ویژهای دارد. کوههای بدبوم یا مریخی که به آنها مینیاتوری نیز گفته میشود یکی از مناظری است که به موازات ساحل از منطقه کچو تا خلیج گواتر کشیده شدهاند و از پدیدههای منحصر به فرد این ناحیه هستند. خلیج چابهار جلوهای زیبا از طلوع و غروب خورشید در دریا ایجاد میکند، در کرانههای دریای عمان و در قسمت جنوبی شهرستان چابهار صخرههای بزرگی بر اثر پیشروی آب دریا و فرسایش سنگهای رسوبی بوجود آمده که چشمانداز زیبایی را خلق کرده است. بندر چابهار با بندر میامی در شبه جزیره فلوریدا آمریکا هم عرض و شرایط آب و هوایی آن نیز با بندر میامی کاملاً یکسان است.