به گزارش اقتصاد سرآمد، طرح کولی‌کالچر، که امسال در مرکز بازسازی ذخایر ماهیان استخوانی شهید انصاری رشت به مرحله اجرا رسیده، مبتنی بر پرورش یکی از گونه‌های بومی و ارزشمند خزری به نام «سیاه‌کولی» است. ماهی‌ای کوچک‌اندام، کم‌هزینه و پرطرفدار که تا چند دهه پیش، در سبد غذایی گیلانیان نقش پررنگی داشت.کورش خلیلی، مدیرکل شیلات گیلان خبر داده که با تأمین مناسب مولدین سیاه‌کولی، امسال اجرای طرح کولی‌کالچر در مرکز بازسازی ذخایر شهید انصاری آغاز شده است.به گفته وی، هدف‌گذاری شیلات گیلان، توسعه آبزی‌پروری بر پایه گونه‌های بومی با ارزش اقتصادی بالا، تقویت تولید روستایی و افزایش سرانه مصرف آبزیان در استان است.مدیرکل شیلات گیلان با اشاره به مغفول ماندن ظرفیت‌های بومی گفت که در برنامه هفتم توسعه، وظایف قانونی برای تنوع‌بخشی به تولید آبزیان و حمایت از گونه‌های بومی دیده شده و ما در شیلات گیلان، با اجرای این طرح، گامی عملی در جهت تحقق این اهداف برداشته‌ایم.
اقتصاد کوچک، اثر بزرگ؛ حوض‌های روستایی در مسیر درآمدزایی
برخلاف پروژه‌های عظیم و پرهزینه، کولی‌کالچر بر مقیاس‌های کوچک و خانوادگی متمرکز است؛ یعنی آنچه دقیقاً با ظرفیت‌های روستایی سازگار است. این طرح به خانواده‌های روستایی امکان می‌دهد با هزینه‌ای اندک و فضایی محدود، به پرورش ماهی بومی بپردازند.حسین رمضانی، بهره‌بردار جوان اهل جیرده صومعه‌سرا، که در کارگاه آموزشی مقدماتی طرح شرکت کرده، می‌گوید: تا حالا فقط ماهی سفید و کپور را می‌شناختیم. وقتی گفتند سیاه‌کولی هم میشود در حوض کوچک پرورش داد و بازار دارد، باورمان نمی‌شد. الان داریم یاد می‌گیریم، امیدواریم یه درآمد دائم با کمترین هزینه داشته باشیم.طرح‌هایی نظیر کولی‌کالچر، از جنس اقتصاد مقاومتی هستند. با کمترین منابع، بازده مناسبی فراهم می‌کنند و به‌ویژه در مناطق محروم، می‌توانند اشتغال پایدار ایجاد کنند. اما اهمیت این طرح تنها به اقتصاد محدود نمی‌شود.
پایداری اکولوژیک؛ وقتی اقتصاد با محیط زیست آشتی می‌کند
پرورش گونه‌های غیربومی در سال‌های اخیر مشکلات جدی زیست‌محیطی در پی داشته است؛ اما کولی‌کالچر یک مزیت راهبردی دارد: سیاه‌کولی بخشی از اکوسیستم طبیعی گیلان است.ساناز فرهمند، کارشناس محیط‌زیست گیلان نیز میگوید: برخلاف گونه‌های مهاجم یا وارداتی، سیاه‌کولی بومی تالاب‌ها و رودخانه‌های گیلان است. پرورش این ماهی نه‌تنها به اکوسیستم آسیب نمی‌زند بلکه نوعی حفاظت زیست‌محیطی هم محسوب می‌شود. این یعنی می‌توانیم توسعه اقتصادی را بدون تخریب زیست‌گاه‌ها دنبال کنیم.
دانش در کنار تولید؛ دانشگاه‌ها آماده ورود به میدان‌اند
کولی‌کالچر می‌تواند پلی میان علم و عمل باشد؛ زیرا پرورش موفق گونه‌های بومی، نیازمند پشتیبانی پژوهشی، اصلاح نژاد، طراحی نظام بازار و آموزش بهره‌برداران است.رضا ستوده، استاد دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر و از پژوهشگران گیلانی‌الاصل این حوزه نیز گفته است: اگر این طرح با پشتوانه علمی و با نظام‌مند کردن زنجیره ارزش همراه شود، می‌تواند به الگویی ملی تبدیل شود. ما در دانشگاه آمادگی داریم تا در بخش‌های تحقیقاتی، آموزش نیرو و پایش‌های اکولوژیک با شیلات گیلان همکاری کنیم.
راهی به سوی آینده‌ای بومی، سالم و پایدار
کولی‌کالچر، طرحی است که اگر جدی گرفته شود، می‌تواند چند گره بزرگ را همزمان باز کند؛ از فقر روستایی تا کمبود پروتئین در سبد غذایی مردم، از تهدید تنوع زیستی تا اشباع بازار از گونه‌های غیربومی و وابسته به واردات.این طرح، نمونه‌ای از مدیریت مشارکتی است که هم دستگاه‌های دولتی، هم نهادهای علمی، و هم مردم محلی می‌توانند در آن نقش‌آفرینی مؤثر داشته باشند. اگر این مدل توسعه ادامه یابد، گیلان می‌تواند به قطب پرورش آبزیان بومی در کشور تبدیل شود.