اقتصادسرآمد- معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران از شناسایی نزدیک به ۸۰۰ صفحه اینستاگرامی فعال در حوزه گردشگری غیرمجاز خبر داد و گفت: با پیگیری‌های انجام‌شده و در راستای صیانت از حقوق عامه مردم، مسافران و دفاتر خدمات مسافرتی دارای مجوز، فهرست این صفحات به دادستانی ارسال شده و دستور لازم برای مسدودسازی آن‌ها صادر شده است.
به گزارش خبرنگار اقتصادسرآمد - رضا همتی در نشست خبری با اشاره به پیگیری فعالیت‌های غیرمجاز در حوزه گردشگری استان تهران اظهار کرد: موضوع فعالیت‌های غیرمجاز در حوزه دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری و همچنین اماکن اقامتی غیرمجاز، از حدود سال ۱۳۹۹ به‌صورت ویژه در دستور کار این اداره کل قرار گرفت.
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران با بیان اینکه طی سال‌های اخیر برخی افراد با سوءاستفاده از فضای مجازی وارد فعالیت‌های غیرمجاز گردشگری شده‌اند، افزود: تعدادی از این افراد، بلاگرها یا کسانی هستند که پیش‌تر در دفاتر خدمات مسافرتی فعالیت داشته‌اند و به دلایل مختلف، از جمله لغو مجوز آژانس یا قطع همکاری با دفاتر، فعالیت خود را به شکل غیرمجاز در فضای مجازی ادامه داده‌اند. برخی دیگر نیز بدون داشتن سابقه و صلاحیت حرفه‌ای لازم، با ایجاد صفحات اینستاگرامی به تبلیغ و اجرای تورهای گردشگری اقدام کرده‌اند.
همتی ادامه داد: این افراد در حوزه‌های مختلف گردشگری، از جمله گردشگری سلامت و برگزاری تورهای داخلی و خارجی، از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی و به‌ویژه اینستاگرام برای جذب مخاطب و اجرای برنامه‌های گردشگری استفاده می‌کنند؛ در حالی که فعالیت آن‌ها فاقد الزامات و مجوزهای قانونی لازم است.
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی استان تهران با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای برخورد با این فعالیت‌ها گفت: طی سال‌های گذشته مکاتبات متعددی با دستگاه‌های مختلف انجام شده و همکاری‌هایی نیز با دستگاه‌های امنیتی و انتظامی صورت گرفته است. حاصل این پیگیری‌ها، شناسایی نزدیک به ۸۰۰ صفحه اینستاگرامی بوده که به‌صورت غیرمجاز در حوزه گردشگری فعالیت می‌کردند.
وی افزود: در نهایت، فهرست این صفحات برای دادستانی ارسال شد و دادستانی نیز دستور داد ظرف یک هفته، دادسرای ناحیه ۳۸ اقدامات لازم را برای مسدودسازی این صفحات انجام دهد. بر اساس این دستور، قرار است اقدامات اجرایی مربوط به مسدودسازی صفحات شناسایی‌شده طی هفته جاری انجام شود.
همتی با تأکید بر ضرورت برخورد با فعالیت‌های غیرمجاز در حوزه گردشگری تصریح کرد: راه‌اندازی و فعالیت قانونی یک دفتر خدمات مسافرتی به‌سادگی ایجاد یک صفحه در اینستاگرام نیست. دفاتر دارای مجوز برای آغاز فعالیت باید الزامات مشخصی را رعایت کنند و از نیروی انسانی متخصص و آموزش‌دیده بهره ببرند.
وی توضیح داد: برای اجرای یک تور استاندارد، حضور راهنمای گردشگری آموزش‌دیده و دارای صلاحیت و همچنین مدیر فنی آشنا به ضوابط و مقررات این حوزه ضروری است. مدیران فنی نیز باید دوره‌های آموزشی مربوط را گذرانده باشند و از دانش و تخصص لازم برخوردار باشند تا اجرای تور با رعایت استانداردهای حرفه‌ای انجام شود.

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی استان تهران با انتقاد از فعالیت تورهای غیرمجاز بدون رعایت این الزامات گفت: متأسفانه برخی صفحات و افراد بدون توجه به ضوابط اولیه برگزاری تور، اقدام به اجرای برنامه‌های گردشگری می‌کنند و همین مسئله می‌تواند برای گردشگران و مناطق مقصد مخاطرات متعددی ایجاد کند.
وی با اشاره به پیامدهای منفی تورهای غیرمجاز طبیعت‌گردی اظهار کرد: برگزاری این تورها در مناطق طبیعی، گاهی با آسیب‌های زیست‌محیطی، ایجاد آلودگی صوتی، برهم زدن آرامش حیات‌وحش، تخریب طبیعت و بروز ناهنجاری‌های اجتماعی همراه است. در برخی موارد نیز نحوه نورپردازی و استفاده از تجهیزات و امکانات در طبیعت، آرامش محیط و زیستگاه‌های جانوری را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
همتی با بیان اینکه مقابله با این پدیده صرفاً بر عهده وزارت میراث فرهنگی و ادارات کل استانی نیست، تأکید کرد: برخورد مؤثر با فعالیت‌های غیرمجاز گردشگری نیازمند همکاری و مشارکت همه دستگاه‌های مسئول است و دستگاه‌هایی مانند نیروی انتظامی، منابع طبیعی و محیط زیست نیز باید در این زمینه پای کار باشند. چراکه بخشی از آسیب‌های ناشی از فعالیت این تورها مستقیماً متوجه طبیعت، حیات‌وحش و جوامع محلی است.
وی در ادامه با اشاره به استقبال مردم از برخورد با صفحات غیرمجاز گردشگری گفت: پس از انتشار خبر شناسایی و پیگیری مسدودسازی حدود ۸۰۰ صفحه غیرمجاز، واکنش‌ها و نظرات مردم در فضای مجازی قابل توجه بود. بسیاری از مخاطبان با این اقدام همراهی کردند که این موضوع نشان‌دهنده نگرانی مردم از آسیب‌های ناشی از فعالیت چنین تورهایی، از جمله تخریب طبیعت، آلودگی صوتی و ایجاد ناهنجاری‌های اجتماعی است.
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی استان تهران همچنین با اشاره به مخاطرات ناشی از برگزاری تورهای فاقد مجوز یادآور شد: در یکی از موارد که حدود سه تا چهار سال پیش در منطقه‌ای از گلستان اتفاق افتاد، یکی از شرکت‌کنندگان در یک تور غیرمجاز جان خود را از دست داد. در آن برنامه، محل مناسبی برای اسکان و برپایی چادر انتخاب نشده بود و متأسفانه یکی از شرکت‌کنندگان به دره سقوط کرد. پیدا کردن پیکر این فرد نیز چند روز به طول انجامید. چنین حوادثی نشان می‌دهد که نادیده گرفتن ضوابط ایمنی و انتخاب نادرست محل استقرار گردشگران می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد.
همتی با تأکید بر اینکه فعالیت صفحات غیرمجاز صرفاً به تورهای طبیعت‌گردی محدود نمی‌شود، گفت: این صفحات در حوزه‌های مختلف گردشگری فعالیت دارند و در حال حاضر برگزاری تورهای خارجی نیز از جمله زمینه‌های فعالیت برخی از آن‌هاست.
وی ادامه داد: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد برخی از افرادی که پیش‌تر به‌عنوان راهنمای گردشگری در دفاتر و آژانس‌های دارای مجوز فعالیت می‌کردند، پس از آشنایی با این بازار و مشاهده امکان فعالیت مستقیم در فضای مجازی، به برگزاری مستقل تورها روی آورده‌اند؛ بدون آنکه الزامات قانونی و حرفه‌ای مربوط به فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی را رعایت کنند.
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی استان تهران با اشاره به تنوع فعالیت این صفحات اظهار کرد: در یکی از بررسی‌های انجام‌شده توسط کارشناسان، مشخص شد این صفحات در حدود ۳۰ نوع و زیرشاخه مختلف گردشگری، با موضوعات و مقاصد متنوع، اقدام به تبلیغ و برگزاری تور می‌کنند.

وی با بیان اینکه فعالیت غیرمجاز این افراد، رقابت ناسالمی را در بازار گردشگری ایجاد کرده است، افزود: دفاتر خدمات مسافرتی دارای مجوز برای فعالیت قانونی، هزینه‌های مختلفی از جمله مالیات، بیمه، آموزش نیروی انسانی و سایر الزامات اداری و حرفه‌ای را پرداخت می‌کنند؛ اما فعالان غیرمجاز بدون پذیرش این هزینه‌ها و تعهدات، در همان بازار به جذب مسافر و برگزاری تور می‌پردازند.
همتی تصریح کرد: این وضعیت موجب شده است دفاتر مجاز خدمات مسافرتی در شرایط رقابتی نابرابر قرار بگیرند و بخشی از بازار گردشگری به سمت صفحات غیرمجاز در فضای مجازی سوق پیدا کند.
وی با اشاره به شیوه تبلیغات این صفحات برای جذب مخاطب گفت: بخش قابل توجهی از مخاطبان این صفحات را جوانان ۱۸ تا ۲۵ سال تشکیل می‌دهند. برخی از این فعالان با استفاده از تبلیغات فریبنده و محتوایی که گاهی با ناهنجاری‌های اجتماعی همراه است، تلاش می‌کنند مخاطبان بیشتری جذب کنند؛ موضوعی که علاوه بر پیامدهای فرهنگی و اجتماعی، فعالیت دفاتر مجاز را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران در پایان بر ضرورت برخورد هماهنگ دستگاه‌های مسئول با فعالیت‌های غیرمجاز گردشگری و ساماندهی این بازار تأکید کرد.