رئیس بنیاد ایران‌شناسی شعبه بوشهر با بیان اینکه بوشهر در خط مقدم پاسداری از خلیج فارس قرار دارد گفت: این آبراه به دلیل موقعیت جغرافیایی، پیشینه تاریخی و جایگاه راهبردی خود همواره یکی از مهم‌ترین مناطق جهان بوده و در طول تاریخ نقشی تعیین‌کننده در تحولات سیاسی، اقتصادی و نظامی منطقه ایفا کرده است.
به گزارش اقتصادسرآمد، عبدالکریم مشایخی در آستانه بزرگداشت روز ملی خلیج فارس در این باره افزود: این آبراه مهم به دلیل ویژگی‌های جغرافیایی خود در مقایسه با بسیاری از مناطق سردسیر جهان همچون اسکاندیناوی، ایسلند و ایرلند، آبراهی گرم و آزاد محسوب می‌شود و همین موضوع در طول تاریخ بر اهمیت راهبردی آن افزوده است.
وی به ایرنا بیان کرد: ایران از هزاران سال پیش با این آبراه استراتژیک همجوار بوده و در منابع تاریخی نیز این موضوع به‌خوبی ثبت شده است.
رئیس بنیاد ایران شناسی شعبه بوشهر یادآور شد: در منابع یونانی و رومی همزمان با دوره اشکانی، نام این پهنه آبی با عنوان «سینوس پرسیکوس» ذکر شده که بیانگر پیوند تاریخی آن با سرزمین پارس است.
مشایخی ادامه داد: در دوره‌های متقدم اسلامی نیز در بسیاری از نقشه‌ها و متون جغرافیایی از این آبراه با عنوان «البحرالفارسی» یا خلیج فارس یاد شده است که نشان‌دهنده استمرار این نام تاریخی در منابع مختلف است.
رئیس بنیاد ایران‌ شناسی شعبه بوشهر با اشاره به جایگاه استان بوشهر در این پهنه آبی گفت: بوشهر بیشترین مرز مشترک را با خلیج فارس دارد و همین موضوع سبب شده در برخی نقشه‌های دوره قاجار از این پهنه آبی با عنوان «دریای بوشهر» یا «دریای بندر بوشهر» نیز یاد شود.
وی با بیان اینکه خلیج فارس در طول تاریخ در مرکز بسیاری از تحولات قرار داشته است افزود: از دوره پیش از اسلام و لشکرکشی‌های هخامنشیان به مناطق مدیترانه و دریای سیاه و نبردهای خشایارشاه با یونانی‌ها تا دوره‌های پس از اسلام، این منطقه همواره نقش مهمی در تحولات منطقه‌ای ایفا کرده است.
مشایخی اظهار کرد: از قرن هفدهم میلادی و با آغاز اکتشافات جغرافیایی، قدرت‌های اروپایی وارد منطقه خلیج فارس شدند. پرتغالی‌ها به فرماندهی آلبوکرک جزیره هرمز را تصرف کردند اما کمتر از ۱۱۰ سال بعد، در سال ۱۶۲۲ میلادی، نیروهای ایرانی به فرماندهی امام‌قلی‌خان با همکاری نیروهای بومی، پرتغالی‌ها را از منطقه اخراج کردند.وی افزود: پس از پرتغالی‌ها، هلندی‌ها و سپس انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها نیز به دلیل اهمیت این آبراه استراتژیک در منطقه حضور یافتند و نخستین نقطه‌ای که مورد توجه آنان قرار گرفت تنگه هرمز بود.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی شعبه بوشهر با اشاره به موقعیت تنگه هرمز گفت: این تنگه به دلیل همجواری با جزیره هرمز و قرار گرفتن جزایر مهمی همچون لارک، تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی در این محدوده، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در سوی دیگر این تنگه نیز کشور عمان قرار دارد که بر اساس قراردادهای سال ۱۳۵۳ روابط مشترک دریایی با ایران دارد.
مشایخی با بیان اینکه اهمیت جهانی خلیج فارس در تحولات معاصر نیز ادامه داشته است گفت: رخدادهایی مانند قیام ذهبار در دوره پهلوی دوم، جنگ هشت‌ساله ایران و عراق، جنگ اول و دوم خلیج فارس و دیگر تحولات منطقه‌ای نشان می‌دهد که این منطقه همچنان در کانون توجه جهانی قرار دارد.
وی اضافه کرد: همین اهمیت باعث شده پژوهش‌های گسترده‌ای در حوزه خلیج فارس انجام شود و امروز بخش قابل توجهی از تحقیقات، کتاب‌ها، مقالات و همایش‌های علمی به بررسی ابعاد تاریخی، سیاسی و اقتصادی این منطقه اختصاص داشته باشد.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی شعبه بوشهر با تأکید بر اهمیت این پهنه آبی گفت: خلیج فارس از نظر سیاسی، اقتصادی، ارتباطی و گردشگری یکی از مهم‌ترین مناطق جهان است و بسیاری از اخبار و تحولات مهم جهانی به این منطقه مربوط می‌شود.
مشایخی همچنین به نقش تاریخی بوشهر در دفاع از این منطقه اشاره کرد و افزود: به دلیل همجواری گسترده بوشهر با خلیج فارس، در دوره معاصر دست‌کم چهار تهاجم به این شهر صورت گرفته است؛ از جمله در سال ۱۲۵۴ قمری در زمان محمدشاه قاجار بر سر مسئله هرات با انگلیسی‌ها، در سال ۱۲۷۳ قمری (۱۸۵۶ میلادی) با حمله دوباره نیروهای انگلیسی، در دوره مشروطه و استبداد صغیر و نیز در جریان جنگ جهانی اول که بوشهر اشغال شد.
وی ادامه داد: در این دوره‌ها مبارزان و شهدایی همچون رئیس‌علی دلواری، زائر خضر حسین، خالو حسین دشتی و مظفرالسلطنه برازجانی و دیگر مجاهدان بوشهری برای دفاع از آب و خاک کشور ایستادگی کردند.
مشایخی گفت: مردم بوشهر به دلیل پیوند عمیق زندگی و معیشت خود با دریا همواره نگهبانان و پاسداران شایسته‌ای برای این آبراه مهم و استراتژیک بوده‌اند.