گروه گزارش - خدانظر خواجه - مردم ایران خلیج فارس را به عنوان یکی از نمادها و سمبل‌های ملی و میهنی همراه با باورهای ژرف دینی و الهی در قلب خود پاس داشته و آن را چون پاره تنشان در مقابل بدخواهان حراست کرده‌اند تا این آبراه راهبردی گرانبها همچنان قلب ملت ایران در اعصار تاریخ پارسی بماند، گواه این مدعا سرنوشت پرتغالی‌ها در هرمزگان، هلندی‌ها در جزیره خارگ، انگلیسی‌ها در بوشهر و آمریکایی‌ها در تنگه هرمز است.
آبراه خلیچ فارس به خاطر اهمیت راهبردی در جغرافیای سیاسی اقتصادی و امنیتی جهان در طول تاریخ همواره مورد طمع و سوء‌ استفاده کشورهای سودجو و قدرت طلبی بوده‌است که بخاطر منافع خود دست به چپاولگری‌های فراوانی در کشورهای منطقه می‌زدند و همین اعمال استعمارطلبانه آنها باعث می‌شد تا قهرمانان بزرگی برای دفاع از سرزمین آبا و اجدادی و مردم از میان جوامع محلی سر بر آوردند در مقابل آنان علم کنند و ناچارشان کنند که دندان طمع خود را از این منطقه بکشند و با سرشکستگی به ممالک خود بازگردند.
پرتقالی ها اولین استعمار گرانی بودند که به خلیج فارس هجوم آوردند و بخش های عمده ای از جزایر و بنادر آن را تصرف و به پایگاه های نظامی و حکمرانی خود تبدیل کردند، آنان بویژه در جزایر جنوبی خلیج فارس از جمله هرمز بیشتر حضور داشتند و ظلم و آزار اذیت آنان بر مردم بومی این مناطق به حدی رسید که آنان به ناچار تاب نیاوردند دست به قیام‌های متعددی علیه این اشغالگران و استعمارگران زدند.
در نهایت حکومت مرکزی ایران در زمان شاه عباس صفوی امام قلی خان سردار مبارز خود را با سپاهش روانه مبارزه با استعمار گران در جزیره هرمز کرد و این فرمانده شجاع حکومت صفوی به کمک نیروهای مردمی پس از جنگ های متعدد و متمادی با تجاوزگران و استعمارگران پرتغالی موفق به شکست آنها و بیرون راندنشان از جزیره هرمز و خلیج فارس شد.
به همین مناسبت روز دهم اردیبهشت که سالروز بیرون راندن پرتقالی‌ها از جزیره هرمز است در تقویم ملی ایران به عنوان روز ملی خلیج فارس نام‌گذاری شده‌است.
پس از پرتغالی‌ها، هلندی‌ها و انگلیسی‌ها وارد خلیج فارس شدند که در این ارتباط دلاورمردان ایرانی بویژه سرداران و اسطوره‌های بزرگ و مطرحی همچون "میرمهنا" بندرریگی و شهید "رئیسعلی دلواری" ، شهید نادر مهدوی و دیگر شهدای خلیج فارس و دریابان شهید سردار علیرضا تنگسیری از استان بوشهر برای دفاع از خاک و آب کشور جانانه از خلیج نیلگون فارس به عنوان سند معتبر و ابدی سرزمین جاودان ایران در برابر بیگانگان مقابله کردند.
پرتقالی‌ها، هلندی‌ها و انگلیسی‌ها کشورهای قدرتمند آن زمان بویژه در بخش دریایی بودند که هرکدام به نوبه خود بر بخش هایی از جزایر و بنادر خلیج فارس مسلط شده و برخی بیش از یک تا دو قرن براین مناطق حکمرانی کردند.
پس از پرتقالی‌ها که توسط امام قلی‌خان از جزیره هرمز بیرون رانده شدند، هلندی‌ها نیز به قصد تسلط براقتصاد و تجارت منطقه خلیج فارس سعی کردند با ایجاد مراکزتجاری و حتی قلعه های نظامی(قلعه موسل استاین درخارگ) تا بنادر خلیج فارس به عنوان شاهرگ حیاتی و اقتصاد منطقه را قبضه کنند و بازار تجارت را دردست خود داشته باشند وهیچ گونه منافعی به صاحب اصلی آن سرزمین که مردم محروم باشند، نرسانند.
میرمهنا بندر ریگی که روحیه استعمار ستیزی داشت، حرکات آنها را زیر نظر گرفت و تحمل اعمال ستمگرانه آنان را نداشت، در زمان حکومت کریم خان زند علیه هلندی‌ها در جزیره خارگ علم قیام برافراشت و در سال های ۱۱۴۱ و ۱۱۴۵ خورشیدی میر مهنا به قشون هلندی در خارگ حمله کرد و به آنها ضربات سنگینی وارد کرد.
اقدام‌های جنگی میرمهنا آنقدر مقتدرانه بود که همه ناوگان‌های نظامی متعلق به دولت‌های استعمارگر هلند، انگلیس و پرتغال از حمله او در خلیج فارس دچار رعب و وحشت شده بودند و به همین دلیل مرتب از دولت‌های مرکزی خود طلب نیرو و کمک می‌کردند.مهمترین کار میرمهنا شکست و بیرون راندن هلندی‌ها از جزیره خارگ بود، او برای این کار به جمع‌آوری نفراتی می‌پرداخت و به مدت ۱۵ سال به عنوان قدرتی بلامنازع و قهرمانی شکست ناپذیر بر خلیج فارس حاکمیت کرد.
میرمهنا دوغابی (بندرریگی)، در سال ۱۱۱۴ خورشیدی در زمان پادشاهی کریم خان زند در بندر کوچکی از توابع بندر گناوه در استان بوشهر به نام بندر ریگ به دنیا آمد، پدر او میر ناصر بندرریگی نام داشت که در واپسین سال‌های فرمانروایی نادرشاه افشار، حاکم بندر ریگ و رود حله و جزیره خارک بود، او درسال ۱۱۸۲ هجری قمری به شهادت رسید.
اما استعمار گرانی که بیش از همه ساکنان بندرها و جزایر خلیج فارس را مورد ظلم و آزار قرار دادند و منابع آنها را به یغما بردند، انگلیسی‌ها بودند، آنها چهار بار به بوشهر تجاوز کردند و هر بار با مقاومت و مبارزه مردم رو برو شدند تا اینکه شهید رئیسعلی دلواری و همرزمان وی با پیروی از فتوای علما و مراجع زمان جنگ های متعدد و سختی را علیه آنها آغاز کردند و موفق شدند با وجود شهدای زیاد متجاوزان انگلیسی را از خاک بوشهر و خلیج فارس بیرون برانند.
با وقوع جنگ هرات و سپس تحولات جنگ جهانی اول، حضور نظامی انگلیس در جنوب ایران بیشتر شد، اما مقاومت مردم بوشهر و دلیرمردان تنگستان به رهبری شهید رئیسعلی دلواری مانع تثبیت سلطه آنان شدند، رویدادهایی که چکیده نتایج آن امروز در قبرستان انگلیسی‌ها در محله بهمنی بوشهر به جا مانده‌است تا امروز نیز فرهنگ مقاومت در آن، در قالب کنش‌های مردمی و حضور داوطلبانه برای دفاع از میهن، تداوم داشته باشد.