عملیات ۴۸ ساعته هند؛ آزادی ۲۰ خدمه شناور «آزینی»


 گروه گزارش - امید اسماعیلی - آزادی لنج صیادی جاسک و عملیات نیروی دریایی هند برای نجات خدمه شناور ایرانی «آزینی»، بار دیگر پرونده ربایش صیادان ایرانی در آب‌های سومالی را به صدر اخبار بازگرداند؛ این خبر بار دیگر توجه افکار عمومی را به یکی از پرهزینه‌ترین و کم‌صداترین مخاطرات حرفه صیادی در آب‌های دوردست جلب کرد. برای خانواده‌های صیادان جاسکی، خبر آزادی لنج و خدمه آن پایان دو روز اضطراب بود.
 معیشت صیادان آب‌های دور در کنار خطر
صیادی در آب‌های دوردست برای بخشی از شناورهای جنوب کشور، راهی برای دستیابی به صید بیشتر و تأمین درآمد است. با این حال، دور شدن از سواحل ایران، به‌ویژه در مناطق ناامن، خطرهایی فراتر از مخاطرات معمول دریانوردی ایجاد می کند. در برخی موارد، خرابی شناور، کمبود سوخت، اختلال در ارتباطات یا دوری از مسیرهای امن می‌تواند وضعیت خدمه را دشوارتر کند. البته علت دقیق هر ربایش باید جداگانه بررسی شود و نمی‌توان یک عامل واحد را به همه پرونده‌ها تعمیم داد. مسئله مهم این است که صیادان در بسیاری از موارد، نیروی انسانی و سرمایه‌ای هستند که در فاصله‌ای دور از دسترس نهادهای امدادی و حفاظتی کشور فعالیت می‌کنند در چنین شرایطی، پیشگیری، اطلاع‌رسانی و سازوکارهای واکنش سریع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. ربایش صیادان ایرانی به دست دزدان دریایی سومالی پدیده‌ای تازه نیست در سال‌های گذشته، صیادانی از استان سیستان‌وبلوچستان، به‌ویژه چابهار و کنارک، در آب‌های دوردست گرفتار دزدان دریایی یا گروه‌های مسلح فعال در سومالی شده‌اند. در خرداد ۱۳۹۸، رئیس وقت سازمان شیلات ایران اعلام کرده بود که ۱۸ صیاد ایرانی از استان سیستان‌وبلوچستان در سومالی گرفتار شده‌اند؛ چهار نفر در اختیار دزدان دریایی و ۱۴ نفر در اسارت گروه الشباب بودند. یکی از پرونده‌های مهم این دوره، بازگشت ۱۴ صیاد چابهاری در آذرماه ۱۴۰۱ بود. این افراد پس از حدود هشت سال اسارت در اختیار گروه الشباب، به ایران بازگشتند آزادی آنان حاصل پیگیری‌ها و مذاکراتی بود که با مشارکت مقام‌های ایرانی، طرف‌های سومالیایی و میانجی‌های محلی انجام شد. در پرونده‌ای دیگر، گزارش‌هایی از ربوده شدن خدمه یک شناور صیادی متعلق به کنارک در سال ۲۰۱۵ منتشر شد. در آن زمان، رسانه‌ها از گرفتار شدن حدود ۲۱ صیاد ایرانی خبر داده بودند. با گذشت سال‌ها، روایت‌های منتشرشده درباره شمار افراد، فرار برخی خدمه، کشته‌شدن احتمالی تعدادی از آنان و وضعیت باقی‌ماندگان یکسان نیست. خبر خوب این است: آزادی شناور ماهیگیری ایرانی «آزینی» که نیروی دریایی هند از نجات ۲۰ خدمه آن در عملیاتی ۴۸ ساعته خبر داد.
 «جاسک» دو روز اسارت در آب‌های سومالی
 علی اسلامی رمچاهی، مدیرعامل اتحادیه شرکت‌های تعاونی صیادان هرمزگان، در گفت‌وگو با اقتصادسرآمد از ربایش یک لنج صیادی متعلق به صیادان بندر جاسک خبر داده بود به گفته او، این شناور روز ۹ آبان ۱۴۰۵ با خدمه‌های صیادی و محموله‌ای حدود ۷۰ تن ماهی، در آب‌های نزدیک سواحل سومالی به دست دزدان دریایی افتاد. اسلامی رمچاهی پس از اعلام خبر آزادی شناور و خدمه آن گفت تمامی صیادان در سلامت کامل هستند و قرار است پس از طی مراحل لازم، طی ۱۰ روز آینده به سمت ایران حرکت کنند. بر اساس این اظهارات، لنج پس از ورود به بندر جاسک محموله صید خود را تخلیه خواهد کرد.
 عملیات ۴۸ ساعته هند؛ آزادی ۲۰ خدمه شناور «آزینی»
 در این پرونده‌، وزارت دفاع هند از عملیات نیروی دریایی این کشور برای آزادسازی شناور ماهیگیری ایرانی «Azini» خبر داد. بر اساس بیانیه وزارت دفاع هند، عملیات در دوم نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۱ آبان ۱۴۰۵، در دریای عرب و بیش از سه هزار کیلومتر دورتر از بمبئی انجام شد. راجنات سینگ، وزیر دفاع هند، در شبکه اجتماعی ایکس از نیروی دریایی این کشور برای اجرای عملیات هماهنگ ۴۸ ساعته و نجات ۲۰ خدمه شناور ایرانی تقدیر کرد. او مکان‌یابی و رهگیری شناور، آزادسازی خدمه و مقابله با دزدان دریایی مجهز به تسلیحات را نشانه آمادگی عملیاتی نیروی دریایی
 هند دانست. بر اساس اعلام وزارت دفاع هند، عملیات با مشارکت یک ناو جنگی، هواپیمای شناسایی دریایی و نیروهای ویژه انجام شد. نیروهای ویژه دریایی هند نیز با پشتیبانی هواپیمای ترابری C-17 نیروی هوایی این کشور به محل عملیات منتقل شدند. مقام‌های هندی اعلام کردند تمامی ۲۰ خدمه آزاد شدند و در این عملیات تلفات یا جراحتی گزارش نشده است.
 بیانیه سفارت هند در تهران
 سفارت هند در تهران نیز در بیانیه‌ای مورخ ۱۲ آبان ۱۴۰۵، این عملیات را نمونه‌ای از توان نیروی دریایی هند برای مقابله با تهدیدهای دریایی و حفاظت از جان انسان‌ها در منطقه اقیانوس هند توصیف کرد. در این بیانیه، بر نقش هند در مقابله با دزدی دریایی و تأمین امنیت مسیرهای دریایی تأکید شده است. این عملیات در شرایطی انجام شد که نگرانی‌ها درباره افزایش دوباره حملات دزدان دریایی سومالی در آب‌های غرب اقیانوس هند بالا 
گرفته است.
 پرونده‌هایی که نباید با آزادی یک شناور بسته شوند
 آزادی صیادان جاسکی و نجات خدمه شناور«آزینی» خبری امیدوارکننده است؛ اما پایان یک عملیات نجات، به معنای پایان همه پرونده‌های اسارت و ربایش صیادان ایرانی نیست.
 پیام تقدیر اقتصادسرآمد خطاب به نیروی دریایی ارتش هند
 روزنامه اقتصادسرآمد، به‌عنوان رسانه تخصصی حوزه حمل‌ونقل ترکیبی، اقتصاددریا و کشتیرانی ایران، مراتب تقدیر و سپاس خود را از فرماندهی، افسران، کارکنان و نیروهای عملیاتی نیروی دریایی ارتش هند که در عملیات نجات خدمه شناور صیادی ایرانی «آزینی» مشارکت داشتند، اعلام می‌کند. اقتصادسرآمد انتظار دارد سفارت جمهوری هند در تهران، این پیام قدردانی را به‌صورت رسمی به دولت هند و فرماندهی نیروی دریایی این کشور منتقل کند تا تلاش و اقدام انسان‌دوستانه نیروهای دریایی هند در نجات جان دریانوردان ایرانی، مورد توجه و قدردانی جامعه رسانه‌ای و دریایی ایران قرار گیرد. روزنامه اقتصادسرآمد معتقد است اقدام نیروی دریایی هند در نجات خدمه شناور ایرانی، حرکتی امیدبخش، مسرت‌آفرین و انسان‌دوستانه بود؛ اقدامی که هند در شکل‌گیری و تحقق آن نقشی تعیین‌کننده داشت و نشان داد مسئولیت‌پذیری دریایی می‌تواند فراتر از مرزهای جغرافیایی و ملی، در خدمت حفظ جان انسان‌ها قرار گیرد. از نگاه اقتصادسرآمد، ارزش این عملیات تنها در آزادسازی یک شناور یا پایان دادن به یک گروگان‌گیری خلاصه نمی‌شود؛ اهمیت آن در این پیام روشن است که جان دریانوردان، فارغ از تابعیت و موقعیت جغرافیایی، شایسته حفاظت و حمایت است.  این روزنامه امیدوار است اقدام اخیر، نقطه اتکایی برای گسترش همکاری‌های دریایی ایران و هند، تقویت هماهنگی در مقابله با دزدی دریایی و حمایت از صیادان و دریانوردانی باشد که در آب‌های دوردست فعالیت می‌کنند. روزنامه «اقتصادسرآمد» بار دیگر از نیروی دریایی ارتش هند بابت این اقدام ارزشمند قدردانی می‌کند و امیدوار است پیام سپاس این رسانه از طریق سفارت هند در تهران به فرماندهی و نیروهای عملیاتی آن کشور منتقل شود.