سمیرا ایمنی، مدیر نشر کارنامک به روزنامه دریایی اقتصاد سرآمد نوشت: حوزه‌ی خلیج‌پارس که رابطی تنگاتنگ با بنادر خلیج‌پارس داشت در نتیجه خود آبرفت‌های حاصل از رودخانه‌های کارون، دجله و فرات و وجود شبکه‌ی منظم آبیاری، سرزمینی حاصل‌خیز بود که این سرمنشا تجمع و سکونت در دوران باستان است. مردمان بین‌النهرین، عیلامی‌ها و ساکنان سواحل خلیج‌پارس، کوشش‌های فزاینده‌ای در شناخت هرچه بیش‌تر جزایر و بنادر خلیج‌پارس و چگونگی بهره‌وری از آن داشتند. شناورها نیز از دلایل گسترش و تکاملِ جوامعِ پیچیده‌ی شهری محسوب می‌شدند.
پیشینه‌ی دریانوردی در خلیج‌پارس به هزاره‌های پیش برمی‌گردد، به زمانی که اقوامی چون سومریان، اکدیان و عیلامیان برای پیمودن مسیر خود بین میان‌رودان، موهن‌جو‌دارو دره‌ی سند از آن سود می‌بردند. بومیان با بهره‌گیری از نی، زفت، الوار و... با آگاهی و آشنایی به شناورها، لنگرگاه‌ها، موقعیت و مکان بارگیری و جانمایی و نقشه‌های دریایی به تبادلات تجاری این آب‌راه افزودند. با توسعه‌ی فن کشتی‌سازی، دریانوردان و بازرگانان خلیج‌پارس باستان توان پیمودن مسافت‌های طولانی، گاه تا بیش از سیصد مایل را داشتند و  نیاز جامعه‌ی بین‌النهرین و مردمان حوزه‌ی خلیج‌پارس به واردات و صادرات انواع و اقسام کالاها  سبب افزایش اعتبار و اهمیت صنف تاجران و بازرگانان شد.
اما جای بسی شگفتی است که در منابع یونانی هیچ اشاره‌ای به خلیج‌پارس نشده و تنها در کتیبه‌ها و دیوارنگاره‌های میان‌رودان، از آن با عنوان دریای پایین یا دریای شور یاد شده است.
کتاب «خلیج‌پارس بررسی سیر مطالعه‌ی دریانوردی از هزاره‌ی سوم پیش از میلاد تا پایان امپراتوری هخامنشی» به قلم محمد خزایی؛ به پیشینه‌ی تاریخی و باستان‌شناسی یکی از ویژه‌ترین آب‌راه‌های جهان با گستردگی و نگرشی همه سویه، پرداخته است. در این کتاب نه‌تنها به جغرافیای تاریخی و سیاسی، بل پیشینه‌ی تجارت دریایی، تکنیک ساخت کشتی‌ها، پیوندهای تجاری میان بنادر و اسکله‌های دوروبر و... اشاره شده است.
یکی از بخش‌های ویژه، ارتباط تجاری بنادر و اسکله‌های قایق‌سازی است که با توجه به متون و اسناد باستان‌شناسی در دوره‌های گوناگون چون عبید، اروک، جمدت‌نصر و ... آگاهی‌های مستدلی در اختیار خواننده قرار می‌د‌هد و تبادلات رودخانه‌ای در حوضه‌ی خلیج‌پارس را بررسی می‌نماید. بر همین اساس، نویسنده پا فراتر گذاشته و در جست‌وجوی راز و رمز حیات‌یخش این دماغه‌ی طلایی تا دوره‌ی هخامنشی پیش می‌رود تا این کتاب را به یکی از ویژه‌ترین و پربارترین نوشتارهای تاریخی- باستان‌شناسی بدل نماید.