به گزارش اقتصادسرآمد، نمایشگاه‌ها همیشه برای علاقه‌مندان و بازدیدکنندگان جذاب و دوست داشتنی بوده است. از طرف دیگر باتوجه به رسالت نمایشگاه‌ها مبنی بر ایجاد زمینه آشنایی و شناخت بیشتر از صنایع شرکت کننده، اکنون این رسالت به شکل دیگری نمود یافته و محلی برای آشنایی فعالان صنعت، به روز رسانی اطلاعات و آمارها و آشنایی با اخرین دستاوردها و محلی برای گسترش همکاری و تعامل و همچنین ارائه اطلاعات و گزارشها در حوزه های مربوطه با موضوع برگزاری نمایشگاه نیز مبدل شده است.
بر همین اساس در ادامه این گزارش به بررسی اتفاقات نخستین روز از بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی صنعت آب و تاسیسات آب و فاضلاب ایران، رویدادی که به اذعان غلامحسین مقیمی اسفندآبادی رئیس ستاد برگزاری نمایشگاه‌های صنعت آب و برق وزارت نیرو تهران را به میزبان بزرگ‌ترین رویداد آب کشور تبدیل کرده است. پرداخته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.
به گفته وی؛ با توجه به اقتضائات کنونی حوزه آب، این نمایشگاه نسبت به دوره‌های پیشین از اهمیت دوچندان برخوردار است. وزارت نیرو و ستاد برگزاری تلاش کرده‌اند تا این دوره هرچه منسجم‌تر و پربارتر برگزار شود و از شرکت‌کنندگان دعوت شده تا آخرین دستاوردهای علمی و فناوری خود را عرضه کنند.

لزوم جذابیت آفرینی در صنعت آب و فاضلاب کشور
بیست و یکمین نمایشگاه صنعت آب و تاسیسات آب و فاضلاب ایران، صبح چهارشنبه 12 آذر 1404، با حضور وزیر نیرو و مدیران و مسئولان ارشد صنعت آب ایران افتتاح شد. عباس علی‌آبادی وزیر نیرو ضمن تاکید بر لزوم جذابیت آفرینی در صنعت آب و فاضلاب کشور و اصلاح اقتصاد این صنعت بر اهمیت مدیریت مصرف و تولید اشاره کرد و گفت: از دانش و فناوری متخصصان و دانشمندان در افزایش ریزش باران‌ کشور بهره‌مند خواهیم شد.
وی با اشاره به لزوم اصلاح اقتصاد صنعت آب و فاضلاب کشور اظهار کرد: به منظور افزایش پذیرش جذب سرمایه به صنعت آب و فاضلاب باید اقدامات لازم برای افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری در این صنعت انجام شود.
علی‌آبادی با تاکید بر لزوم و اهمیت بعد فناوری در صنعت آب، افزود: این نمایشگاه فرصتی است که تولیدکنندگان و فناوران و سرمایه‌داران ضمن آشنایی و همکاری با یکدیگر، با مرور پیشرفت‌ها آنها را در اختیار هموطنان عزیز کشور قرار دهند.
وزیر نیرو در پایان خاطرنشان ساخت: وزارت نیرو آمادگی همکاری و تعامل با همه صنعتگران حوزه آب و فاضلاب در زمینه کاهش مصرف، بازچرخانی آب، افزایش ظرفیت آبی کشور را دارد. وی در ادامه از غرفه‌های حاضر در این نمایشگاه بازدید کرد.
نشست تخصصی «آب یا سراب»
نشست تخصصی «آب یا سراب» از اولین نشستهای تخصصی وزارت نیرو و شبکه آب و فاضلاب کشور در اولین روز از این نمایشگاه اولین نشستی بود که در طی این چهار روز برگزار خواهد شد. در این نشست که روز چهارشنبه ۱۲ آذر ۱۴۰۴ در حاشیه بیست‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت آب و تاسیسات آب و فاضلاب ایران برگزار شد، مسائلی مانند وضعیت اقلیم، چالش‌های منابع آب، مدیریت تقاضا، مسأله فرونشست، بارورسازی ابرها و سیاست‌های توسعه شهری مورد بررسی قرار گرفت.
 
در این نشست، روند پنجاه‌ساله کاهش متوسط بارش کشور نیز بررسی شد؛ روندی که سالانه حدود یک میلی‌متر از میانگین بارش ایران کاسته است. کارشناسان هشدار دادند که با ادامه گرمایش جهانی، مناطق خشک جهان – از جمله ایران – آسیب بیشتری از بحران‌های آبی خواهند دید و آثار گرمایش در این مناطق شدیدتر از میانگین جهانی است.
موضوع بارورسازی ابرها نیز بخش مهمی از جلسه را به خود اختصاص داد و تأکید شد که این روش راه‌حل قطعی و معجزه‌گر نیست و نتایج جهانی آن در آمریکا، استرالیا و چند کشور دیگر در بسیاری از موارد از حد خطای اندازه‌گیری فراتر نرفته است.
بررسی وضعیت آب شرب تهران و کلان‌شهرها در این نشست از موضوعات دیگری بود که براساس آن کارشناسان اعلام کردند که ظرفیت اسکان آبی تهران بسیار کمتر از جمعیت فعلی است و این شهر در حال مصرف‌سازی مداوم است؛ انتقال آب از طالقان یا حتی جنوب کشور نمی‌تواند پاسخگوی شکاف بزرگ میان منابع و مصرف تهران باشد و هزینه تولید و انتقال آب‌شیرین‌کن‌ها نیز بسیار بالا است.
 
شهر اسفنجی؛ رویکرد جهانی و وضعیت معکوس تهران
رضا حاجی‌کریم، رئیس فدراسیون صنعت آب نیز با اشاره به مفهوم «شهر اسفنجی» توضیح داد: این رویکرد در دنیا بر جذب و نگه‌داشت آب در سفره‌های زیرزمینی استوار است؛ رویکردی که در تهران و بسیاری از کلان‌شهرهای کشور دقیقاً برعکس آن عمل شده است. تهران، فاضلاب بخش‌های شمالی شهر را جمع‌آوری می‌کند و ده‌ها کیلومتر دورتر، در مناطق جنوبی یا تصفیه‌خانه‌های بزرگ، تخلیه می‌کند. این روند موجب تخلیه سفره‌های زیرزمینی شمال تهران و در نتیجه تشدید پدیده فرونشست شده است.
 
تعرفه و جریمه، مرز اختیارات دولت و قانون‌گذار
عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب نیز در ادامه این جلسه پیرامون افزایش تعرفه و یا جریمه افراد پرمصرف، مطرح کرد: تعیین جریمه بر عهده قانون‌گذار است.کارگزار دولت اجازه ندارد خودش برای شهروند جریمه تعیین کند.تعرفه را می‌توانیم براساس قوانینی که اجازه می‌دهد تغییر دهیم،اما جریمه زمانی قابل اجراست که نمایندگان مردم در مجلس تصویب کنندکه به چه دلیل و با چه سازوکاری شهروند جریمه شودیا اختیار این کار را به دولت بدهند.
ضرورت گذار از «تأمین‌محوری» به «مدیریت تقاضا»، کاهش مصرف، اصلاح شیوه‌های توسعه شهری، تقویت سازوکارهای بازچرخانی و ارتقای اعتماد عمومی به علم و سیاست‌گذاری از موضوعاتی بود که در پایان این نشست توسط کارشناسان و حاضران در نشست مطرح شد.
 
علم امروز امکان جابه‌جایی یا خلق سامانه‌های بارشی را تأیید نمی‌کند
محمدمهدی جوادیان‌زاده، رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی، نیز با تأکید بر اینکه علم امروز امکان جابه‌جایی یا خلق سامانه‌های بارشی را تأیید نمی‌کند، گفت: آنچه ما انجام می‌دهیم، تشدید بارش در سامانه‌های مساعد بارشی است؛ نه ایجاد یک سامانه مستقل.
وی تاریخچه بارورسازی ابرها در کشور را از سال ۱۳۷۶ و انتقال فناوری از یک مؤسسه روسی دانست و گفت: از آن زمان تاکنون دو فروند هواپیما تجهیز شده و پروژه‌های متعدد اجرا شده است.
جوادیان‌زاده با بیان اینکه کشور هنوز در حوزه آزمایشگاه‌ها و عقب‌تر است، افزود: نقشه راه آینده ما تقویت زیرساخت‌های پژوهشی مطابق با استانداردهای جهانی است و این موضوع هم‌اکنون با همکاری سازمان هواشناسی در حال پیگیری است. وی همچنین از اجرای عملیات بارورسازی در چهار منطقه کشور خبر داد.
 
نشست خصوصی فعالان بخش خصوصی صنعت آب و تأسیسات فاضلاب با وزیر نیرو
 
نشست فعالان بخش خصوصی صنعت آب و تأسیسات فاضلاب با وزیر نیرو از دیگر اتفاقاتی بود که در نهستین روز از این نمایشگاه رقم خورد.
 
 در این نشست، نمایندگان انجمن‌ها و شرکت‌های خصوصی دغدغه‌ها، هشدارها و خواسته‌های خود را درباره وضعیت فعلی صنعت آب و حکمرانی منابع آبی کشور مطرح کردند.
نمایندگان بخش خصوصی با انتقاد از نبود نقش مؤثر وزارت نیرو در فرآیندهای قانون‌گذاری اعلام کردند که حضور کارشناسان خبره وزارت نیرو در کارگروه‌های مجلس و دولت، بسیار کم‌رنگ است و این مسئله به تصمیم‌سازی‌های نادرست منجر می‌شود.
 
بخش مهمی از انتقادات فعالان خصوصی به نظام پرداخت و شیوه عقد قراردادها برمی‌گشت. در این زمینه فعالان بخش خصوصی بیان کردند که ۷۰ تا ۷۵ درصد مشکلات قراردادها مهندسی نیست، ساختاری است. بسیاری از پروژه‌های نیمه‌تمام نیازمند آزادسازی قراردادی هستند تا امکان ادامه آنها فراهم شود. پیمانکار نمی‌داند پول دریافتی نقد است، اوراق است، اسناد خزانه است یا شکل دیگری دارد. این بی‌ثباتی اقتصاد پروژه‌ها را فلج کرده است.
 
هشدار درباره وضعیت اقلیمی و ناترازی مصرف
فعالان صنعت آب در ادامه نشست، تصویری نگران‌کننده از آینده اقلیمی کشور ارائه و تأکید کردند که چالش اصلی فقط تغییرات اقلیمی نیست؛ ناترازی میان الگوی مصرف و ظرفیت سرزمین است. .
 
نمایندگان بخش خصوصی، یکی از موانع اصلی توسعه را «پراکندگی و تناقض قوانین» دانستند؛ قوانینی که میان حوزه‌های آب، محیط‌زیست، کشاورزی و صنعت همپوشانی و تعارض جدی دارند.
در بخش فنی نیز به چالش‌هایی همچون؛ نبود استانداردهای ملی برای فناوری‌های نوین آب، فقدان سازوکار تضمین کیفیت، نبود نظام کاهش ریسک پروژه‌ها و شرایط دشوار فعالیت مهندسان مشاور به دلیل تبدیل اعتبارات به اوراق، اشاره شد.
 
قیمت غیرواقعی آب و ضرورت اصلاح اقتصادی
در بخش دیگری از این نشست فعالان بخش خصوصی تأکید کردند که قیمت غیرواقعی آب، موجب هدررفت منابع، کاهش انگیزه سرمایه‌گذاری در فناوری‌های صرفه‌جویی و غیراقتصادی شدن بازچرخانی آب شده است.