تاریخ انتشار:1404/10/14
پروژه‌هایی که ترافیک تهران را حل نکردند

کالبدشکافی یک بحران بی‌پایان

پروژه‌هایی که ترافیک تهران را حل نکردند

اقتصادسرآمد- محسن پورسیدآقایی ، معاون اسبق حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران ، در دوره شهرداد ، با رویکرد «سیستم داینامیک» (پویایی‌شناسی سیستم‌ها) به واکاوی معضل ترافیک پرداخت .

به گزارش اقتصادسرآمد، او با رد راهکارهای خطی و ساده‌انگارانه‌ ، تأکید کرد که ترافیک حاصل تعامل پیچیده ده‌ها حلقه علت و معلولی است و صرفاً با ساختن پل ، بزرگراه یا حتی مترو حل نخواهد شد .

​تله‌ی «آستانه تحمل» و تقاضای القایی

پورسیدآقایی با تشریح مفهوم «حلقه‌های بازخورد» ، استدلال کرد که ترافیک همواره به یک سطح تعادل می‌رسد که همان «آستانه تحمل مردم» است .
وی توضیح داد : اگر آستانه تحمل مردم برای ترافیک ۹۰ دقیقه باشد ، هر اقدامی که زمان سفر را به ۶۰ دقیقه کاهش دهد (مانند تعریض خیابان یا ساخت بزرگراه) ، بلافاصله با هجوم خودروهای جدید خنثی می‌شود تا زمانی که ترافیک دوباره به همان ۹۰ دقیقه بازگردد . بنابراین ، ساخت بزرگراه در بلندمدت ترافیک را کم نمی‌کند ، بلکه صرفاً تعداد خودروهای موجود در ترافیک را افزایش می‌دهد .

​مترو ؛ دوای درد یا مسکن گران‌قیمت ؟

معاون اسبق شهرداری تهران با بیان اینکه مترو «گران‌ترین» روش حل ترافیک است ، گفت : هزینه ساخت هر کیلومتر مترو حدود ۵۰ میلیون دلار است . با بودجه فعلی و قیمت ارز ، تکمیل شبکه مترو در شهرهای مختلف ایران ده‌ها سال طول می‌کشد . ایران تنها کشوری است که همزمان در چندین شهر در حال متروسازی است ، در حالی که بسیاری از شهرهای بزرگ دنیا به جای متروهای سنگین ، بر روی مدهای دیگر تمرکز کرده‌اند .
او افزود : تهران اکنون ۷ خط مترو دارد اما ترافیک آن از زمان قبل از مترو سنگین‌تر است . چرا ؟ چون مترو به تنهایی فقط یک مد جایگزین ایجاد می‌کند ، اما فضای خالی خیابان بلافاصله توسط خودروهای شخصی پر می‌شود .



راهکار واقعی : هزینه استفاده از خودرو را بالا ببرید

پورسیدآقایی راهکار اصلی و البته دشوار کاهش ترافیک را «افزایش هزینه استفاده از خودروی شخصی» دانست .

او با اشاره به سیاست‌های جهانی گفت : تا زمانی که استفاده از خودرو ارزان است ، ترافیک حل نمی‌شود . راهکار مؤثر، سیاست‌های محدودکننده مانند دریافت عوارض ورود به بزرگراه‌ها ، حذف پارکینگ‌ها و گران کردن سوخت (یا هزینه‌های جانبی) است .
وی با ذکر مثالی از دوران مسئولیت خود گفت : در نمایشگاه کتاب مصلی ، شرط من برای عدم ایجاد ترافیک ، بستن تمام پارکینگ‌های تا شعاع یک کیلومتری بود . وقتی پارکینگ نباشد (هزینه و سختی زیاد شود) ، مردم با خودرو نمی‌آیند . پارکینگ‌سازی و تعریض معابر ، در واقع دعوتنامه فرستادن برای خودروهای بیشتر است .

​بحران خودروهای حومه‌ای و ریشه در بیکاری

بخش دیگری از سخنان پورسیدآقایی به معضل حاشیه‌نشینی و مهاجرت اختصاص داشت . طبق آمار وی ، روزانه حدود ۷۰۰ هزار خودرو از شهرهای اقماری وارد تهران می‌شوند .
او تصریح کرد : بیکاری در لرستان و خوزستان ، تبدیل به ترافیک در تهران می‌شود . مهاجرت به دلیل نبود شغل باعث شکل‌گیری شهرهای خوابگاهی در اطراف تهران شده و ساکنان این شهرها ناچارند هر روز با خودرو به تهران بیایند . توسعه ریلی حومه‌ای و دریافت عوارض از خودروهای غیربومی ، راهکارهای مسکن در این بخش هستند .

​توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل (TOD) ؛ راه نجات شهرسازی

پورسیدآقایی در پایان ، کلید طلایی حل ترافیک را در تغییر مدل شهرسازی و اجرای TOD (توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل همگانی) دانست .
وی گفت : باید اجازه دهیم در شعاع ۸۰۰ متری ایستگاه‌های مترو ، تراکم ساختمانی بالا و برج‌سازی (بدون پارکینگ) انجام شود . اگر مردم در کنار ایستگاه مترو زندگی کنند و خدمات دریافت کنند ، نیاز پایه به سفر کاهش می‌یابد . ترکیب “شهر هوشمند”، “توسعه حمل‌ونقل پاک” و “سیاست‌های هزینه‌ای برای خودرو”، تنها ترکیبی است که می‌تواند نمودار ترافیک تهران را نزولی کند ، اما اجرای آن نیازمند یک حکمرانی مقتدر و یکپارچه است که پلیس ، شهرداری و دولت را همسو کند .

برچسب ها : ترافیک تهران اقتصادسرآمد کاهش ترافیک

اخبار روز
ضمیمه