تاریخ انتشار:1404/10/15
شمارش معکوس برای رونق برنامه‌های توسعه فرهنگ دریا

«سرآمد» بررسی کرد

شمارش معکوس برای رونق برنامه‌های توسعه فرهنگ دریا

اقتصادسرآمد- فیروز اسماعیلی نژاد - در جریان برگزاری سومین نمایشگاه تخصصی صنایع دریایی و دریانوردی ایران در بوشهر، شاهد گفت‌وشنودهای مهمی درباره «ضرورت توسعه فرهنگ دریایی کشور» بودیم. به نظر می‌رسد پس از مدت‌ها، برای اولین‌بار است که مسئولان مرتبط با حوزه حکمرانی دریایی در کشور درباره موضوع «فرهنگ دریایی» به مثابه یک فرهنگ عمومی سخن به میان می‌آورند و این موضوعی است که موجب خرسندی اهالی فرهنگ و دریا شده است

به گزارش اقتصادسرآمد، شورای‌عالی صنایع دریایی، پیش از این به‌عنوان یک شورای محصور در صنایع شناخته می‌شد. دبیر و رئیس دبیرخانه این شورا، قبل از این هرگز درباره فرهنگ دریایی سخنی به میان نیاورده بودند و به نظر می‌رسد از اساس به آن فکر نکرده بودند، اما قانون مصوب مجلس که شورای‌عالی را تاسیس کرده است، به صراحت به «صنایع و امور دریایی» اشاره و تاکید دارد و این نشان می‌دهد که شورای‌عالی صنایع دریایی محصور و محدود به صنعت نیست، بلکه فرهنگ را هم به‌عنوان یکی از امور محوری و مهم توسعه دریایی مدنظر خواهد داشت و از نظر قانونی می‌تواند به این موضوع وارد شود.
 
سیمای تحول دبیرخانه شورای‌عالی
تغییر اخیر در دبیرخانه شورای‌عالی صنایع دریایی را نه یک تغییر، بلکه باید یک تحول بزرگ دریایی نامید. زمانی که دکتر محمدمهدی هادوی به‌عنوان رئیس دبیرخانه شورای‌عالی انتخاب و معرفی شد، به سرعت شاهد تحولاتی هم در ساختار و مدیریت داخلی و هم در دیدگاه‌های راهبردی این دبیرخانه بودیم که توجه به «توسعه فرهنگ دریایی به‌عنوان زیرساخت توسعه همه‌جانبه دریا» یکی از آن نگاه‌های راهبردی، معنادار و هدفمند و البته اثربخش است.
«هادوی» که استادتمام یکی از دانشگاه‌های معتبر کشور است و نگرش عمیق علمی به مسائل دارد، به‌خوبی بیان کرده است که «بدون توسعه فرهنگی در سطح ملی، امکان توسعه متوازن و همه‌جانبه صنعت و اقتصاد دریایی ایران ممکن نیست.» از این رو نشستی که در نمایشگاه سوم بوشهر برگزار شد، از دورنمای نگرش فرهنگی و باور خود به‌عنوان نماینده شورای‌عالی به‌خوبی رونمایی کرد.
نگرش شفاف و دقیق رئیس دبیرخانه شورای‌عالی از یک‌ سو و اراده شخصی او برای فعالیت‌های فرهنگی و وعده‌هایی که در این‌باره مطرح کرده است، نشان از بررسی‌های قبلی او درباره این موضوع دارد و معلوم است که دبیرخانه شورای‌عالی با بررسی و شناخت دقیق به این میدان پا نهاده است. این نویدبخش برنامه‌ها و حرکاتی است که «آشتی ملت ایران با دریا»‌را در پی خواهد داشت.
 
پرچمداری فرهنگ دریایی کشور
تا پیش از این، فرهنگ دریایی ایران صاحب متولی مشخصی نبود. کسی مسئولیت ترویج و توسعه این فرهنگ را عهده‌دار نمی‌شد و همه با تفکر صرف صنعتی و اقتصادی، تصور می‌کردند که هیچ وظیفه‌ای درباره ترویج فرهنگ دریایی ندارند. اکثریت آن‌ها بر این باور بودند که نیاز به فعالیت فرهنگی در سطح ملی نیست و همین که صنعت و اقتصاد رشد کند، توسعه دریایی صورت خواهد پذیرفت، اما این نگاهی غلط و برآمده از نادانی فرهنگی است؛ زیرا این فرهنگ است که زیربناست و با صرف ساخت فیزیکی در سواحل و... نمی‌توان به توسعه همه‌جانبه و پایدار رسید.
رهبر معظم انقلاب اسلامی پیش از این در یکی از سخنرانی‌های خود در این رابطه فرمودند: «باید فرهنگ دریایی به‌عنوان فرهنگ عمومی کشور» تبدیل شود. این نشان از عمق نگاه این حکیم دارد و می‌رساند که نمی‌توان بدون توسعه فرهنگ دریایی در سطح ملی به توسعه دریایی ایران رسید.
در چنین شرایطی باید این نکته را نیز مدنظر داشت که منابع علمی مدیریت توسعه هم بر همین قاعده هستند: بدون توسعه فرهنگی، هیچ توسعه‌ای رخ نمی‌دهد. توسعه بدون فرهنگ، یک مجموعه میان‌تهی خواهد بود. توسعه پایدار و متوازن نیاز به یک زیرساخت ملی دارد و آن زیرساخت چیزی جز فرهنگ نخواهد بود.
تمامی این موارد در حالی است که فرهنگ عمومی ایران امروز تهی از فرهنگ دریایی است. در حقیقت هنوز هم بسیاری از مردم با دریا غریبه هستند و این نیاز به یک برنامه کلان و مدون فرهنگی دارد تا مردم را به این باور برساند که کشوری دریایی دارند و می‌توانند با مهاجرت به سمت دریا از نعمات آن برخوردار باشند.
در چنین احوالاتی است که دبیرخانه شورای‌عالی صنایع دریایی کشور، پرچم توسعه فرهنگ دریایی را برافراشته و وعده داده که به سرعت وارد اجرای برنامه‌های از پیش تعریف‌شده خود شود. این خبر می‌تواند خبر سال دریایی ایران باشد؛ ایرانی که چندصدسال از دریا دور نگه داشته شده است، اکنون می‌خواهد با هم‌داستانی و همراهی یک ملت، به سوی دریا نگاه کند و به زندگی و کسب‌وکار دریایی بیندیشد.
 
عقب ماندن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای مشارکت در توسعه فرهنگ دریایی تا امروز حداقل ۴۶سال تاخیر دارد. هرچند که نماینده معاونت هنری در نشست فرهنگی، از نگاهی محدود و بسته در چارچوب صرف هنر به اقتصاد دریا نگاهی انداخت، اما همین مقدار نعمت بزرگی است. این اقدام اگر باعث شود که وزارت ارشاد وارد میدان عمل شود و فرمان رهبر انقلاب را مبنی بر نهادینه کردن فرهنگ دریایی در فرهنگ عمومی کشور پی بگیرد، گام بزرگی برداشته است.
 
چشم‌انداز اجرای برنامه‌های فرهنگ دریایی
براساس اخبار رسیده، برنامه‌های توسعه فرهنگ دریایی به سرعت آغاز خواهد شد و گمانه‌زنی‌ها حاکی از پرده‌برداری از کلیات برنامه‌ها و فعالیت‌ها و مهم‌تر از همه، نگرش کلان به فرهنگ دریایی ایران در دهه فجر است. اگر چنین باشد، خبر سال دریایی ایران، تبدیل به یک واقعیت شیرین خواهد شد و کام ملت ایران را شیرین خواهد کرد.
 

برچسب ها : سومين نمايشگاه تخصصی صنایع دريايي و دریانوردی ایران اقتصادسرآمد بوشهر

اخبار روز
ضمیمه