به گزارش «اقتصاد سرآمد»، جزیره خارگو، واقع در آب‌های خلیج‌فارس و در نزدیکی جزیره خارگ، با مساحتی کوچک اما طبیعتی بکر، به‌عنوان اثر طبیعی ملی شناخته می‌شود و پتانسیل تبدیل‌شدن به مقصدی برای طبیعت‌گردی و اکوتوریسم را دارد. بسیاری از کارشناسان معتقدند که مصوبه شورای سیاست‌گذاری گردشگری ساحلی و دریایی بوشهر جهت تعیین جزیره خارگو به‌عنوان نخستین جزیره گردشگری این استان، می‌تواند نقطه‌عطفی در توسعه گردشگری ساحلی و رونق گردشگری جزایر ایرانی خلیج‌فارس در استان بوشهر باشد. در این میان باید در خاطر داشت که هرچند این اتفاق می‌تواند فرصتی برای بازنگری در سیاست‌های توسعه جزایر خلیج‌فارس باشد، اما بدون برنامه جامع، ممکن است به تکرار اشتباهات گذشته منجر شود. از طرف دیگر، کارشناسان محیط‌زیست تأکید دارند هرگونه توسعه باید با رعایت استانداردهای زیست‌محیطی انجام شده تا از آسیب به اکوسیستم حساس جزیره جلوگیری شود.
به اعتقاد کارشناسان؛ تصویب جزیره خارگو به‌عنوان مقصد گردشگری، فرصتی طلایی برای احیای گردشگری دریایی ایران است، اما بدون آسیب‌شناسی گذشته و برنامه جامع، ممکن است به فرصت دیگری برای از دست رفتن تبدیل شود. این طرح می‌تواند به رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال و حفظ میراث اجتماعی کمک کند، مشروط بر اینکه پایداری در اولویت باشد. سیاست‌گذاران باید از تجربیات کشورهای همسایه درس بگیرند و برنامه‌ای راهبردی تدوین کنند تا جزایر خلیج‌فارس از «نگین‌های عقب‌مانده» به مراکز رونق تبدیل شوند. در نهایت، موفقیت این ابتکار وابسته به هماهنگی بین محیط‌زیست، اقتصاد و جامعه است تا گردشگری دریایی ایران جایگاه شایسته خود را در جهان بیابد.
 
اهمیت خارگو در نقشه گردشگری ساحلی و دریایی
۵۰درصد از سواحل خلیج‌فارس در محدوده استان بوشهر قرار گرفته است و با داشتن بیش از ۹۳۷کیلومتر نوار ساحلی، این استان ظرفیت عظیمی برای توسعه گردشگری دریایی دارد که باید استفاده بهینه از آن در اولویت سیاست‌های ملی قرار گیرد. استان بوشهر همچنین دارای ۱۰جزیره با ظرفیت‌های منحصربه‌فرد گردشگری است که لازم است برنامه‌ریزی اصولی برای تقویت زیرساخت‌های گردشگری آن‌ها انجام شود. یکی از این جزایر، خارگو است که آنطور که استاندار بوشهر پیش از این اعلام کرده، این جزیره در شورای سیاست‌گذاری گردشگری ساحلی و دریایی استان به‌عنوان جزیره گردشگری مصوب شده و نخستین جزیره با کاربری رسمی گردشگری در آینده خواهد بود.
جزیره خارگو در شمال‌غربی بوشهر و در فاصله ۳۲کیلومتری غرب شهرستان گناوه قرار دارد. این جزیره با توجه به موقعیت جغرافیایی‌اش، مسیر دسترسی مناسبی دارد به‌طوری‌که سفر دریایی از بندر بوشهر تا جزیره خارگو با کشتی، حدود دوساعت‌ونیم به‌طول می‌انجامد. از طرف دیگر، این جزیره فاقد ساختار‌های جمعیتی و سکونتی است و در گذشته به‌عنوان منطقه امنیتی و نظامی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در حال حاضر، جزیره خارگو به‌عنوان یک زیست‌بوم طبیعی شناخته می‌شود و زیستگاه گونه‌هایی از پرندگان، لاک‌پشت‌ها و مرجان‌های دریایی است. مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بوشهر با ذکر این نکته تاکید می‌کند: هرگونه توسعه گردشگری در این منطقه باید با رویکردی مسئولانه و مبتنی بر اصول حفاظت محیط‌زیست طراحی و اجرا شود.
«خارگو» روزگاری محل استقرار نظامیان انگلیسی بود که با هدف تسخیر خارگ به اینجا آمده بودند. قبل‌تر هم میرمهنای بندر ریگی برای حمله به هلندیان در خارگ از خارگو نیرو‌های خود را به سمت خارگ فرستاد و بعدتر، در سال‌های جنگ ایران و عراق، نظامیان در این جزیره رفت‌و‌آمد داشتند. همه این حضور نظامی، اما منجر نشد زیبایی‌های جزیره از بین برود؛ از آهوانی که بیش از ۱۰۰سال پیش به جزیره آورده شده بودند، ماندگار شدند تا پرندگان مهاجر یا سواحل شنی و ماسه‌ای جزیره و آبسنگ‌های مرجانی. خارگو با طول ۵کیلومتر و پهنای ۶۰۰متر و مساحتی حدود ۳۰۰هکتار در فاصله ۵کیلومتری از جزیره خارگ قرار دارد و پیش از این، به دلایل زیست‌محیطی و ارزش پدیده‌های طبیعی توسط سازمان حفاظت از محیط‌زیست ایران به‌عنوان اثر طبیعی ملی به ثبت رسیده است.
 
فرصت‌های از دست رفته گردشگری جزایر کوچک
ایران با بیش از ۴۰جزیره در خلیج‌فارس، از جمله خارگ، هرمز، قشم و کیش، پتانسیل عظیمی برای گردشگری دریایی دارد که تاکنون عمدتاً نادیده گرفته شده است. بااین‌حال، آسیب‌شناسی این حوزه نشان‌دهنده فرصت‌های از دست رفته متعددی است که ریشه در عدم‌برنامه‌ریزی، مشکلات زیست‌محیطی و اولویت‌بندی صنایع سنگین دارد. برای مثال، توسعه صنعتی ناپایدار در سواحل خلیج‌فارس منجر به نابودی زیستگاه‌های مرجانی و سواحل شده که این امر مستقیماً بر پتانسیل گردشگری تأثیر گذاشته است. جزایری مانند فرور، شیدور و هندورابی، با طبیعت بکر و تنوع‌زیستی بالا، به‌دلیل عدم‌سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری، از نقشه جهانی گردشگری حذف شده‌اند.
از منظر اقتصادی، این فرصت‌های از دست رفته به معنای از دست دادن میلیاردها دلار درآمد است. کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس مانند امارات و قطر، با سرمایه‌گذاری‌های کلان در جزایر مصنوعی و گردشگری لوکس، سالانه میلیون‌ها گردشگر جذب می‌کنند، در حالی‌که ایران با موقعیت طبیعی برتر، تنها کسری از این بازار را تصاحب کرده است. در استان هرمزگان، با ۱۴جزیره منحصربه‌فرد، گردشگری دریایی به‌عنوان «گنج پنهان» توصیف شده، اما عدم‌هماهنگی بین دستگاه‌ها و تمرکز بر صنایع نفتی، این پتانسیل را هدر داده است. همچنین فصلی بودن گردشگری‌(محدود به نیمه اول سال) فرصت‌های نیمه دوم سال را از دست می‌دهد؛ جایی که آب‌وهوای جنوب ایران برای گردشگران خارجی ایده‌آل است.
از دیدگاه اجتماعی، این غفلت منجر به مهاجرت جوامع محلی شده است. در جزیره خارگ که نزدیک به خارگو است، عدم‌توسعه گردشگری و تمرکز بر نفت، باعث کاهش جمعیت و مشکلات اجتماعی مانند بیکاری جوانان شده. علاوه بر این، نابودی میراث‌فرهنگی، مانند آثار تاریخی در خارگ، که به‌عنوان «دُر یتیم خلیج‌فارس» شناخته می‌شود، فرصت‌های فرهنگی-تاریخی را از بین برده است. سیلاب‌های اخیر در جزیره هرمز، که خاک سرخ آن را به دریا می‌برد، نمونه‌ای از آسیب‌های زیست‌محیطی است که بدون برنامه‌ریزی، گردشگری را تهدید می‌کند. در مجموع، این آسیب‌ها نشان‌دهنده یک چرخه معیوب است: اولویت صنایع آلاینده بر گردشگری پایدار که منجر به از دست رفتن فرصت‌های اقتصادی و اجتماعی می‌شود.
در برابر این چالش‌ها، وجود یک برنامه جامع و راهبردی برای گردشگری جزایر ضروری است. چنین برنامه‌ای باید بر پایداری زیست‌محیطی، توسعه اقتصادی متوازن و مشارکت اجتماعی تمرکز کند. برای جزیره خارگو که زیستگاه پرندگان نادر است، برنامه باید شامل ارزیابی‌های زیست‌محیطی دقیق، ایجاد مناطق حفاظت‌شده و ادغام اکوتوریسم باشد تا از نابودی طبیعت جلوگیری شود. اهمیت این برنامه در جلوگیری از تکرار اشتباهات گذشته نهفته است.