به گزارش اقتصادسرآمد، طرح گرمسیری به‌عنوان یکی از طرح‌های بزرگ و راهبردی حوزه آب و کشاورزی کشور، با هدف انتقال هدفمند منابع آب، توسعه شبکه‌های آبیاری مدرن و ایجاد تحول در ظرفیت‌های اقتصادی غرب کشور به اجرا درآمده است. اکنون با تکمیل بخش دیگری از شبکه‌های آبیاری و زهکشی در شهرستان‌های سرپل‌ذهاب و قصرشیرین، این طرح وارد مرحله‌ای تازه از تحقق اهداف توسعه‌ای خود شده است.
 
بر اساس اعلام شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، احداث شبکه‌های آبیاری و زهکشی به وسعت ۵۱۰۰ هکتار در دشت‌های بشیوه، قلعه‌شاهین و جگرلوی جنوبی شهرستان سرپل‌ذهاب، به همراه ایستگاه‌های پمپاژ مرتبط، به پایان رسیده و این مجموعه آماده بهره‌برداری شده است.
 
در بخش دیگری از این طرح نیز آب مورد نیاز حدود ۳۰۰۰ هکتار از اراضی ناحیه عمرانی زاگرس در شهرستان قصرشیرین تأمین شده و عملیات آبرسانی به این اراضی با استفاده از سازه آبگیر و اتصال به سامانه خط لوله انتقال آب قطعه دوم به سرانجام رسیده است. این مجموعه نیز در آستانه افتتاح رسمی قرار دارد.به این ترتیب، با احتساب دو بخش یادشده، ۸۱۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه از زیرساخت‌های جدید آبیاری و زهکشی بهره‌مند شده‌اند؛ ظرفیتی که می‌تواند در صورت بهره‌برداری اصولی و مدیریت صحیح منابع آب، به افزایش سطح تولید و بهبود عملکرد بخش کشاورزی منجر شود.
 
تولید ۶۱۵ هزار تن محصول؛ کارنامه اقتصادی طرح گرمسیری
 
یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی طرح‌های بزرگ آبی، میزان تأثیرگذاری آنها بر تولید و اقتصاد مناطق تحت پوشش است. از این منظر، آمارهای ارائه‌شده از سوی تعاونی‌های تولیدی منطقه درباره عملکرد قطعه نخست طرح گرمسیری، تصویری از ظرفیت اقتصادی این سرمایه‌گذاری زیرساختی ارائه می‌دهد.بر اساس داده‌های این تعاونی‌ها، از سال ۱۳۹۹ تا تابستان ۱۴۰۵، بهره‌برداری تدریجی از اراضی تحت پوشش شبکه‌های مدرن آبیاری قطعه اول طرح گرمسیری، به تولید بیش از ۶۱۵ هزار تن محصولات کشاورزی منجر شده است.این میزان تولید نشان می‌دهد توسعه شبکه‌های آبیاری، در صورت همراهی با مدیریت صحیح آب، تأمین نهاده‌های مورد نیاز، استفاده از روش‌های نوین کشت و حمایت از بهره‌برداران، می‌تواند نقشی مؤثر در افزایش ظرفیت تولید کشاورزی ایفا کند.از سوی دیگر، توسعه اراضی آبیاری‌شده تنها به افزایش تولید محصولات محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند زمینه ایجاد فرصت‌های شغلی، افزایش درآمد کشاورزان، رونق فعالیت‌های صنایع تبدیلی و تکمیلی، تقویت بازارهای محلی و کاهش آسیب‌پذیری اقتصادی مناطق مرزی را نیز فراهم آورد.
 
کردی قاسمان؛ تقویت شریان انتقال آب به تونل نوسود
 
در کنار توسعه شبکه‌های آبیاری، یکی دیگر از اقدامات مهم شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران در راستای تقویت زیرساخت‌های آبی منطقه، تکمیل سامانه تقاطعی انتقال آب رودخانه کردی قاسمان به تونل نوسود است.این پروژه با هدف مهار و هدایت هدفمند جریان آب رودخانه کردی قاسمان و انتقال آن به تونل نوسود اجرا شده و با بهره‌برداری از آن، ظرفیت انتقال آب به این تونل سالانه ۴۱ میلیون مترمکعب افزایش می‌یابد.اهمیت این طرح از آن جهت است که افزایش ظرفیت انتقال آب، امکان تقویت زیرساخت‌های تأمین و توزیع منابع آبی را فراهم می‌کند و می‌تواند در چارچوب برنامه‌ریزی جامع منابع آب، به پشتیبانی از طرح‌های توسعه‌ای منطقه کمک کند.بر اساس مشخصات فنی اعلام‌شده، در این سامانه بند کردی قاسمان با حجم ۹۰ هزار مترمکعب و طول سرریز ۸۰ متر احداث شده است. آب پس از عبور از این سازه، از طریق تونلی به طول ۹۰۰ متر، با مقطع نعل‌اسبی و قطر ۶ متر، به تونل نوسود منتقل می‌شود.این سامانه با شیب ۱۲ درصد طراحی و اجرا شده و به‌عنوان یکی از اجزای مهم زیرساخت انتقال آب منطقه، ظرفیت جدیدی را در مدیریت و هدایت منابع آب ایجاد کرده است. این پروژه نیز تکمیل شده و طبق اعلام شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، در روزهای آینده به‌صورت رسمی افتتاح خواهد شد.
 
قصرشیرین؛ آبرسانی به ۳۰۰۰ هکتار از اراضی ناحیه زاگرس
 
یکی از بخش‌های قابل توجه این مرحله از طرح گرمسیری، تأمین آب اراضی کشاورزی ناحیه عمرانی زاگرس در شهرستان قصرشیرین است؛ منطقه‌ای که توسعه فعالیت‌های کشاورزی در آن می‌تواند سهم مهمی در رونق اقتصادی و تقویت معیشت جوامع محلی داشته باشد.در این بخش، با احداث سازه آبگیر و استفاده از ظرفیت سامانه خط لوله انتقال آب قطعه دوم، امکان تأمین آب مورد نیاز ۳۰۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی فراهم شده است.توسعه این زیرساخت، علاوه بر فراهم کردن امکان بهره‌برداری از ظرفیت‌های کشاورزی منطقه، می‌تواند به افزایش اطمینان کشاورزان نسبت به دسترسی به منابع آب و بهبود برنامه‌ریزی برای کشت محصولات متناسب با شرایط اقلیمی کمک کند.البته تحقق کامل منافع اقتصادی این سرمایه‌گذاری، مستلزم آن است که توسعه شبکه‌های انتقال و توزیع آب با برنامه‌های مدیریت مصرف، اصلاح الگوی کشت و ارتقای بهره‌وری در مزارع همراه شود.
 
توسعه پایدار؛ ضرورت پیوند آب، تولید و مدیریت منابع
 
تکمیل و بهره‌برداری از ۸۱۰۰ هکتار شبکه‌های آبیاری و زهکشی و افزایش ظرفیت انتقال آب به تونل نوسود، بدون تردید گامی مهم در توسعه زیرساخت‌های آبی غرب کشور به شمار می‌رود؛ اما ارزش واقعی این سرمایه‌گذاری‌ها زمانی آشکار می‌شود که آثار آن در زندگی مردم، افزایش درآمد کشاورزان و رشد پایدار تولید منطقه نمایان شود.در شرایطی که محدودیت منابع آب و تغییرات اقلیمی از مهم‌ترین چالش‌های بخش کشاورزی کشور محسوب می‌شوند، توسعه زیرساخت‌های آبی باید با رویکرد بهره‌وری حداکثری، کاهش هدررفت منابع و استفاده از فناوری‌های نوین آبیاری دنبال شود. همچنین مشارکت تعاونی‌های تولیدی، آموزش کشاورزان و برنامه‌ریزی برای توسعه صنایع تبدیلی می‌تواند بازده اقتصادی این طرح‌ها را افزایش دهد.
 
گرمسیری؛ سرمایه‌گذاری برای آینده غرب کشور
 
آنچه در سرپل‌ذهاب و قصرشیرین به ثمر نشسته، تنها احداث چند شبکه آبیاری و سازه انتقال آب نیست؛ بلکه بخشی از تلاش برای تبدیل ظرفیت‌های طبیعی و جغرافیایی غرب کشور به فرصت‌های پایدار اقتصادی است.تجربه تولید بیش از ۶۱۵ هزار تن محصول در اراضی تحت پوشش قطعه نخست طرح گرمسیری، در کنار تکمیل زیرساخت‌های جدید، نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در بخش آب می‌تواند زمینه‌ساز تحول در اقتصاد کشاورزی منطقه باشد.اکنون با آماده بهره‌برداری شدن ۸۱۰۰ هکتار دیگر از اراضی کشاورزی و تکمیل سامانه انتقال آب کردی قاسمان به تونل نوسود، انتظار می‌رود ظرفیت‌های تازه‌ای برای افزایش تولید، تقویت اشتغال و توسعه متوازن استان کرمانشاه فراهم شود؛ دستاوردی که استمرار آن در گرو مدیریت هوشمند منابع آب و تبدیل زیرساخت‌های ایجادشده به ارزش افزوده واقعی برای مردم منطقه خواهد بود.