پرونده «جهان در سالی که گذشت»
مانیفست شورای همکاری خلیج فارس در منطقه؛ امنیت، ثبات، توسعه
وضع کشورهای شورای همکاری خلیجفارس در قبال دو پرونده مهم منطقهای در سال گذشته بیش از هر چیز مبتنی بر کاهش تنش و برقراری ثبات در منطقه بوده است.
فرایند معماری امنیتی جدید خاورمیانه که در سالهای اخیر آغاز شده در سال گذشته نیز با تغییرات ژئوپلیتیک گسترده، کاهش نقش آمریکا و تقویت نظم بینالمللی چندقطبی ادامه یافت. در چنین فرایندی کشورهای شورای همکاری خلیجفارس نیز ناگزیر از انطباق با تحولات جاری بوده و هستند. بخشی از این تحولات مانند بحران اوکراین و یا مسائل مربوط به چین و تایوان در عرصه بینالملل و گروهی دیگر از رویدادها مانند پرونده فلسطین در سوریه در عرصه منطقهای مسائل قابلتوجهی هستند که اتخاذ رویکرد سیاست خارجی متناسب را برای کشورها ضروری میسازند. در یک سال اخیر کشورهای شورای همکاری خلیجفارس چه رویکردی در قبال مهمترین پروندههای منطقه یعنی مسئله سوریه و مسئله فلسطین در پیش گرفتند؟
در سال گذشته اتحادیه عرب پس از آنکه سوریه به دنبال جنگ داخلی خود و مخالفت دیگر کشورهای عربی با نظام حاکم در دمشق از این سازمان جدا شده بود رای به بازگشت سوریه به اتحادیه عرب داد. این موضوع البته با پیششرطهایی مانند یافتن یک راهحل جامع سیاسی برای پایان بخشیدن به بحران سوریه، تأمین امنیت در نقاط مختلف این کشور و نیز فراهمکردن شرایطی رای بازگشت آوارگان و پناهندگان سوری محقق شد.
چنین رویدادی در نتیجة سلسله اتفاقاتی بود که سال ۱۳۹۸ دومینو وار در راستای بازپس گیری مشروعیت منطقهای و بینالمللی توسط دولت بشار اسد به وقوع پیوست. ابتدا امارات متحده عربی قدم در راه عادی سازی روابط دیپلماتیک با سوریه گذاشت و سفر وزیر خارجه امارات به دمشق به نقطه عطفی در روابط این کشور با دولت های جنوب خلیج فارس پس از حدود یک دهه تبدیل شد.
بشار اسد در نخستین سفر خود به خلیجفارس پس از بحران داخلی این کشور به عمان سفر کرد و با مقامات مسقط دیدار نمود؛ لذا عمان نیز دومین کشور شورای همکاری خلیجفارس بود که از برقراری روابط مجدد با دمشق استقبال کرد. البته با درنظرگرفتن سیاست خارجی کلان مسقط مبنی بر دیپلماسی و تلاش برای برقراری صلح و ثبات چنین رویکردی از جانب این کشور چندان دور از انتظار نبود.
پس از این دو کشور عربستان نیز بهعنوان مهمترین و تأثیرگذارترین کشور عربی در سال گذشته خبر ازسرگیری فعالیت دیپلماتیک خود در سوریه را اعلام کرد. این تصمیم به بیان مقامات ریاض در راستای اهتمام به گسترش همکاری مشترک کشورهای عربی و تقویت امنیت و ثبات در منطقه اتخاذ شده بود. در واقعیت اما مهمترین دلیل بهرسمیتشناختن دولت بشار اسد توسط عربستان به نظر میرسد احساس خلأ امنیتی این کشور پس از
فرایند معماری امنیتی جدید خاورمیانه که در سالهای اخیر آغاز شده در سال گذشته نیز با تغییرات ژئوپلیتیک گسترده، کاهش نقش آمریکا و تقویت نظم بینالمللی چندقطبی ادامه یافت. در چنین فرایندی کشورهای شورای همکاری خلیجفارس نیز ناگزیر از انطباق با تحولات جاری بوده و هستند. بخشی از این تحولات مانند بحران اوکراین و یا مسائل مربوط به چین و تایوان در عرصه بینالملل و گروهی دیگر از رویدادها مانند پرونده فلسطین در سوریه در عرصه منطقهای مسائل قابلتوجهی هستند که اتخاذ رویکرد سیاست خارجی متناسب را برای کشورها ضروری میسازند. در یک سال اخیر کشورهای شورای همکاری خلیجفارس چه رویکردی در قبال مهمترین پروندههای منطقه یعنی مسئله سوریه و مسئله فلسطین در پیش گرفتند؟
در سال گذشته اتحادیه عرب پس از آنکه سوریه به دنبال جنگ داخلی خود و مخالفت دیگر کشورهای عربی با نظام حاکم در دمشق از این سازمان جدا شده بود رای به بازگشت سوریه به اتحادیه عرب داد. این موضوع البته با پیششرطهایی مانند یافتن یک راهحل جامع سیاسی برای پایان بخشیدن به بحران سوریه، تأمین امنیت در نقاط مختلف این کشور و نیز فراهمکردن شرایطی رای بازگشت آوارگان و پناهندگان سوری محقق شد.
چنین رویدادی در نتیجة سلسله اتفاقاتی بود که سال ۱۳۹۸ دومینو وار در راستای بازپس گیری مشروعیت منطقهای و بینالمللی توسط دولت بشار اسد به وقوع پیوست. ابتدا امارات متحده عربی قدم در راه عادی سازی روابط دیپلماتیک با سوریه گذاشت و سفر وزیر خارجه امارات به دمشق به نقطه عطفی در روابط این کشور با دولت های جنوب خلیج فارس پس از حدود یک دهه تبدیل شد.
بشار اسد در نخستین سفر خود به خلیجفارس پس از بحران داخلی این کشور به عمان سفر کرد و با مقامات مسقط دیدار نمود؛ لذا عمان نیز دومین کشور شورای همکاری خلیجفارس بود که از برقراری روابط مجدد با دمشق استقبال کرد. البته با درنظرگرفتن سیاست خارجی کلان مسقط مبنی بر دیپلماسی و تلاش برای برقراری صلح و ثبات چنین رویکردی از جانب این کشور چندان دور از انتظار نبود.
پس از این دو کشور عربستان نیز بهعنوان مهمترین و تأثیرگذارترین کشور عربی در سال گذشته خبر ازسرگیری فعالیت دیپلماتیک خود در سوریه را اعلام کرد. این تصمیم به بیان مقامات ریاض در راستای اهتمام به گسترش همکاری مشترک کشورهای عربی و تقویت امنیت و ثبات در منطقه اتخاذ شده بود. در واقعیت اما مهمترین دلیل بهرسمیتشناختن دولت بشار اسد توسط عربستان به نظر میرسد احساس خلأ امنیتی این کشور پس از