رشد شاخص و ورود نقدینگی پس از ۸۰ روز تعطیلی بازار بورس
گروه اقتصاد - مینا افشاری ترک - بازارسرمایه که آخرین روز معاملاتی خود را در ششم اسفند سال گذشته پشت سر گذاشته بود، پس از یک دوره طولانی تعطیلی ناشی از شرایط جنگی و آسیب به زیرساخت‌های اقتصادی کشور، سرانجام در ۲۹ اردیبهشت دوباره فعالیت خود را آغاز کرد این بازار پس از حدود ۸۰ روز تعطیلی و ۵۲ روز کاری وقفه، فعالیت خود را از سر گرفت و برخلاف بسیاری از پیش‌بینی‌ها، دو روز ابتدایی معاملات با رشد شاخص‌ها و سبزپوشی بخش قابل توجهی از بازار همراه شد.در آخرین روز معاملاتی پیش از تعطیلی، شاخص کل بورس تهران با نوسانات شدید همراه بود و با ثبت افت سنگین تا محدوده ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار واحدی عقب نشست و در نهایت در سطح حدود ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار واحد بسته شد؛ عددی که برای روزهای متوالی روی تابلوی معاملات بورس دیده می‌شد.
به گزارش اقتصادسرآمد، سه روز بعد و در حالی که قرار بود بازار در نهم اسفند بازگشایی شود، تحولات امنیتی و آغاز درگیری‌های نظامی میان ایران و ائتلاف آمریکایی ـ صهیونیستی شرایط را تغییر داد. در جریان این تحولات، بازار سهام تعطیل شد؛ هرچند بازارهای کالایی و برخی صندوق‌های سرمایه‌گذاری برای حفظ نقدشوندگی دارایی سهامداران فعال باقی ماندند.
با آغاز سال جدید نیز برنامه‌هایی برای بازگشایی بازار مطرح شد، اما آسیب دیدن برخی زیرساخت‌های اقتصادی و واحدهای صنعتی از جمله کارخانه‌های فولادی و پتروشیمی روند بازگشایی را به تعویق انداخت. بر اساس الزامات سازمان بورس، ناشران باید اطلاعات حداقلی و برنامه بازسازی خود را ارائه می‌کردند و برای بازگشایی متعادل بازار نیز لازم بود دست‌کم نیمی از حدود ۷۰۰ نماد بورسی آماده بازگشت به معاملات باشند؛ فرآیندی که بیش از یک ماه زمان برد.
در این مدت، بازارهای موازی از جمله طلا، ارز، مسکن و خودرو با افزایش قیمت همراه شدند و در مقابل فشار سهامداران برای بازگشایی بورس نیز افزایش یافت. سرانجام در ۲۹ اردیبهشت بازار سرمایه فعالیت خود را از سر گرفت؛ در حالی که ۴۲ نماد مربوط به شرکت‌هایی که از جنگ آسیب دیده بودند همچنان بسته باقی ماندند.
با وجود پیش‌بینی بسیاری از تحلیلگران درباره احتمال سقوط شاخص، نتیجه معاملات روز نخست متفاوت رقم خورد. شاخص کل بورس با رشد حدود ۲۵۰۰ واحدی به سطح ۳ میلیون و ۷۱۶ هزار واحد رسید و بازار در پایان معاملات سبزپوش شد.
ارزش کل معاملات بورس در این روز به ۲۳.۶ هزار میلیارد تومان رسید و ارزش معاملات خرد نیز حدود ۱۱.۷ هزار میلیارد تومان ثبت شد. در پایان معاملات، ۲۷۴ نماد در محدوده مثبت و ۱۷۷ نماد در محدوده منفی قرار گرفتند؛ به‌طوری که حدود ۵۶ درصد بازار سبزپوش و ۴۴ درصد سرخ‌پوش بود. ارزش صف‌های خرید نیز حدود ۳.۵ همت و صف‌های فروش ۵.۸ همت گزارش شد.
در میان گروه‌های مورد توجه سرمایه‌گذاران حقیقی، نمادهای مرتبط با فرآورده‌های نفتی، فلزات اساسی، بانک‌ها، صنایع شیمیایی، تأمین سرمایه، صنایع غذایی و دارویی بیشترین تقاضا را به خود اختصاص دادند. نمادهایی مانند فملی، وبملت و شبندر از جمله سهم‌هایی بودند که بیشترین جذب نقدینگی را تجربه کردند.
روند مثبت بازار تنها به روز نخست محدود نشد و در دومین روز معاملات نیز شاخص کل با رشد ۴۴ هزار واحدی مواجه شد و به سطح ۳ میلیون و ۷۶۱ هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز با افزایش حدود ۱۳ هزار واحدی به ۹۶۴ هزار واحد رسید.
ارزش کل بازار در این روز حدود ۱۱.۱ هزار هزار میلیارد تومان برآورد شد و نزدیک به ۸۰ درصد نمادهای بازار در محدوده مثبت معامله شدند.
بررسی جریان نقدینگی نیز نشان می‌دهد صندوق‌های سهامی با جذب حدود ۱۵۴۷ میلیارد تومان بیشترین سهم را از ورود سرمایه داشتند. پس از آن صندوق‌های اهرمی با ۹۲۱ میلیارد تومان، صندوق‌های طلا با ۵۲۶ میلیارد تومان و گروه فرآورده‌های نفتی با ۳۳۱ میلیارد تومان در رتبه‌های بعدی جذب سرمایه قرار گرفتند. گروه شیمیایی نیز حدود ۱۴۲ میلیارد تومان نقدینگی جذب کرد.
در میان نمادها نیز «شبنا» با ورود حدود ۱۶۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی رکورددار جذب نقدینگی شد. نماد «خودرو» حدود ۱۱۸ میلیارد تومان و «وبملت» حدود ۶۰ میلیارد تومان جذب سرمایه ثبت کردند. نمادهای فملی، شبنا و فولاد از جمله نمادهایی بودند که بیشترین اثر مثبت را بر شاخص کل گذاشتند.
با وجود این رشد، پرسش اصلی فعالان بازار این است که آیا روند مثبت اخیر صرفاً یک «پول‌بک» کوتاه‌مدت است یا آغاز یک رالی صعودی در بازار سرمایه.

چرا بازار ریزشی نشد؟
حجت فرهنگیان، کارشناس بازار سرمایه در همین زمینه با اشاره به بسته بودن ۴۲ نماد اثرگذار معادل حدود ۳۵ درصد ارزش بازار، گفت ارزیابی وضعیت فعلی بورس بدون توجه به این موضوع کامل نیست. با این حال، مهم‌ترین عامل رشد اخیر را «انتظارات مثبت» سرمایه‌گذاران دانست و افزود: در دوره تعطیلی بازار، نقدینگی از بورس خارج نشد بلکه در صندوق‌ها و اوراق متوقف ماند و با بازگشایی بازار، بخشی از آن به سهام بازگشت.
وی همچنین عقب‌ماندگی ارزش دلاری بازار را یکی دیگر از دلایل اقبال به بورس برشمرد و گفت: ارزش بازار سرمایه از حدود ۴۰۰ میلیارد دلار در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ به حدود ۷۴ میلیارد دلار رسیده؛ موضوعی که از نگاه تحلیلگران، نشان‌دهنده فاصله معنادار قیمت سهام با نرخ ارز، تورم و ارزش واقعی دارایی شرکت‌هاست.
فرهنگیان تاکید کرد: تداوم روند مثبت بازار به ثبات شرایط سیاسی و اقتصادی، نحوه مدیریت بازار از سوی رگولاتور و ادامه آرامش در فضای کشور بستگی دارد.
اکنون بازارسرمایه در شرایطی قرار گرفته که پس از یک دوره طولانی سکون، دوباره به مرکز توجه فعالان اقتصادی بازگشته است.
سبزپوشی دو روز نخست بازگشایی، اگرچه به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری قطعی کافی نیست، اما دست‌کم یک پیام روشن دارد: برخلاف بسیاری از پیش‌بینی‌های بدبینانه، بورس تهران توانسته در نخستین مواجهه با شرایط پساجنگ، واکنشی مثبت و امیدوارکننده از خود نشان دهد.حال باید دید این بازگشت، تنها یک تنفس کوتاه‌مدت در مسیر فرسایشی گذشته است یا آغاز فصلی تازه برای بازسازی اعتماد و احیای بازار سرمایه.