گروه گزارش - امید اسماعیلی - بخش عمده و مهم نشست علنی دیروز مجلس شورای اسلامی بررسی گزارش کمیسیون عمران مجلس درخصوص ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول درخصوص گذرگاه‌های مرزی و ترانزیتی بود که در دستور کار قرار گرفت این نشست به صورت ترکیبی( بخشی از نمایندگان به صورت حضوری و بخشی به صورت وبیناری) به ریاست محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی با حضور ۱۹۴ نفر از نمایندگان برگزارشد. بررسی گزارش کمیسیون عمران مجلس درخصوص ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول درخصوص گذرگاه‌های مرزی و ترانزیتی با تمرکز بر روان‌سازی و تسهیل عبور و مرور ناوگان حمل و نقل بار؛موضومهمی بود که در دستور کار جلسه علنی مجلس قرار گرفت.س
به گزارش اقتصادسرآمد،  پس از قرائت گزارش کمیسیون عمران توسط سخنگوی این کمیسیون؛ مرتضی زمانیان معاون سیاست‌گذاری و راهبری اقتصادی وزیر امور اقتصادی و دارایی  توضیحاتی در خصوص گزارش کمیسیون عمران پیرامون ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول در خصوص گذرگاه‌های مرزی و ترانزیتی با تمرکز بر روان‌سازی و تسهیل عبور و مرور ناوگان حمل و نقل بار ارائه تأکید کرد: ما بسیاری از قوانین را اصلاح کردیم و با همکاری وزارت راه و شهرسازی در ستاد ملی گذر تصویب کردیم که با اسناد حداقلی اجازه عبور از گمرک داده شود.
دشمن در طول جنگ به دنبال از بین بردن جریان تولید در کشور بود
شهین جهانگیری نماینده مردم ارومیه در مجلس نیز در جریان بررسی گزارش کمیسیون عمران در مورد ارزیابی عملکرد دستگاههای مسئول در خصوص گذرگاه‌های مرزی و ترانزیتی؛ با انتقاد از طولانی شدن فرایند تصمیم‌گیری درباره مقررات ترانزیت و کمبود زیرساخت‌ها و تجهیزات در گذرگاه‌های مرزی، خواستار فعال‌سازی سازوکارهای قانونی تسهیل فعالیت‌های اقتصادی و واگذاری امور غیرحاکمیتی مرز بازرگان به اتاق بازرگانی شد.
 سازوکار قانونی تسهیل ترانزیت باید فعال شود
در ادامه بررسی گزارش کمیسیون عمران مجلس در مورد ارزیابی عملکرد دستگاههای مسئول در خصوص گذرگاه‌های مرزی و ترانزیتی حسین محمدزاده، عضو کمیسیون عمران مجلس نیز با تأکید بر ضرورت اجرای ماده ۵۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت، خواستار تقویت ستاد گذر و ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مستقر در مبادی مرزی شد.
  مدیریت هماهنگ مرزها باید جایگزین تصمیم‌گیری‌های بخشی شود
 مجتبی یوسفی، نماینده مردم اهواز، باوی، حمیدیه و کارون در مجلس نیز با انتقاد از تأخیر در ترخیص کالا پس از جنگ، خواستار توضیح دولت درباره مقررات دست‌وپاگیر، صف‌های طولانی کامیون‌ها در مرزها و نبود هماهنگی میان دستگاه‌های اقتصادی و حمل‌ونقل شد.
 سرگردانی ۹ هزار کامیون در پشت مرز بازرگان
 عمر علیپور، نماینده مردم ماکو در مجلس نیز با اشاره به سرگردانی ۹ هزار کامیون در پشت مرز بازرگان، وضعیت مرز بازرگان نیازمند رسیدگی خواند و گفت: گفت: بر اثر بحرانی که از جنگ در بنادر جنوبی به وجود آمده، حجم ترانزیت در مرز بازرگان تقریبا ۴ برابر شده است.
 پس از ارائه نظارات نمایندگان در این موضوع، فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی نیز ضمن قدردانی از پیگیری‌های هیات رئیسه کمیسیون عمران مجلس برای رفع موانع حمل و نقل و تسهیل واردات و صادرات به ارائه گزارشی از عملکرد وزارتخانه خود و دستگاههای مسئول در خصوص گذرگاه‌های مرزی و ترانزیتی، به‌ویژه در ایام جنگ رمضان و پس از آن به نمایندگان مردم ارائه داد.
وزیر راه و شهرسازی اظهار کرد: با توجه به تغییر موازنه تجاری و اتفاقی که در بنادر جنوب افتاد، محاصره ناجوانمردانه‌ای که رقم خورد، شریان‌های تجارت خارجی کشور علی رغم تمام این مشکلات تغییر پارادایم داد و افزایش تجارت با برنامه‌ریزی‌هایی که صورت گرفت در مرزهای دیگر کشور پهناورمان حتی یک ساعت هم رفت و آمد کالا متوقف نشد.
وی بیان کرد: با هم‌افزایی میدانی و با بازدیدهای مکرر اعضای کمیسیون عمران، حمل و نقل جاده‌ای و کارشناسان و معاونین و مدیران وزارت راه و شهرسازی، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان برنامه و بودجه، نهادهای نظارتی و امنیتی و همراهی حداکثری بخش خصوصی نظارت‌های مستمری از پایانه‌های کلیدی از جمله بازرگان، دوغارون، ریمدان، باشماق، سرخس،نوردوز، رازی، تمرچین و بنادر شمالی انجام گرفت.  وی اظهار کرد: در تمام جلسات مستمر و پیگیری‌ای که خصوصاً کمیسیون عمران داشته با جزئیات این موضوعات مطرح شده، بعضاً مواردی محرمانه بوده اما در تمام کمیسیون‌ها جز به جزء آن بررسی شده است. صادق با بیان اینکه باید تغییر پارادایم باتوجه به اتفاقات بنادر جنوبی رقم می‌خورد، افزود: با دستورات ویژه‌ رئیس جمهور محترم و جلسات مستمری که در این خصوص برگزار شد باید بخشی از بار چه ورود و چه خروج آن که بیش از ۸۵ درصد ورود و خروج بار در بنادر جنوبی بود باید به تفکیک در مرزها جایگزین می‌شد. 
وی بیان کرد: در شش ماهه اول سال علی‌رغم بسته شدن بنادر جنوبی افزایش ۷۶ درصدی واردات از مرزهای دریایی شمال کشور رقم خورد، افزایش ۴۱ درصدی واردات از مرزهای جاده‌ای و افزایش قابل توجه واردات از مبادی ریلی را شاهد بودیم. وزیر راه و شهرسازی افزود: رشد ۱۰ درصدی صادرات از بنادر شمال، رشد ۹ درصدی صادرات از مرزهای جاده‌ای و رشد ۵۳ درصدی صادرات از طریق خطوط ریلی رقم خورده که تاکید می‌کنم این افزایش‌ها در آنچه که از قبل بوده اتفاق افتاده و هنوز جایگزینی آنچه که در بنادر جنوبی داشتیم، رقم نخورده است. 
وی بیان کرد: ۸۵ درصد ورود و خروج کالا از بنادر جنوبی بوده اما با توجه به بررسی‌ها و پیگیری‌ها این اتفاقات و این افزایش با زیرساخت‌هایی که موجود بوده هم در مبادی مرزهای جاده‌ای،  پایان های ریلی و هم بنادر شمالی رقم خورده است. 
 اصلاح فرایندهای مرزی با اجرای سند ملی گذر دنبال می‌شود
 وزیر راه و شهرسازی با اشاره به تغییر هندسه لجستیک کشور و افزایش بار ترافیکی و عملیاتی مرزها، دو چالش اصلی حوزه ترانزیت را محدودیت پذیرش ناوگان ایرانی در آن سوی مرزها و ناهماهنگی‌های فرایندی و الگوی حکمرانی مرزی در داخل کشور عنوان کرد.
صادق با بیان اینکه با وجود تلاش‌های گمرک برای شبانه‌روزی کردن فعالیت برخی پایانه‌های مرزی، محدودیت‌هایی در پذیرش ناوگان ایرانی از سوی کشورهای مقابل وجود دارد، گفت: در مرزهای شمالی، غربی و جنوبی با محدودیت‌هایی در میزان تردد کامیون‌ها مواجه هستیم که از طریق رایزنی‌های مستمر وزارت امور خارجه در حال پیگیری است.
عضو کابینه دولت چهاردهم افزود: صف‌های تشکیل‌شده در مرزها تا حد زیادی ناشی از مشکلات و محدودیت‌های سهمیه‌ای میان کشورهای طرف مقابل است. به گفته وی، در حال حاضر، تمامی مرزهای ریلی و جاده‌ای کشور متناسب با میزان پذیرش طرف مقابل فعالیت می‌کنند.
وزیر راه و شهرسازی به عنوان دبیر ستاد گذر با اشاره به چالش‌های داخلی ترانزیت توضیح داد: مشکل بزرگ در این بخش، تداخل فرایندی و ناهماهنگی در الگوی حکمرانی مرزی بود. در همین راستا، تاکنون پنج جلسه ستاد گذر به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور و ۱۰ جلسه کمیته روان سازی ترانزیت و توسعه لجستیک بین الملل برگزار شده است.
صادق با اشاره به مصوبات ستاد گذر برای اصلاح فرایندها گفت: یکی از مهم‌ترین مصوبات، سند برنامه ملی ترانزیت بود که با همکاری کمیسیون عمران مجلس و مرکز پژوهش‌های مجلس پیگیری شد.
صادق تصویب‌نامه تسهیل فرایندهای گمرکی را از دیگر اقدامات مهم برشمرد و افزود: این تصویب‌نامه با پیشنهاد گمرک و وزارت اقتصاد در ستاد گذر بررسی و در مهرماه تصویب و ابلاغ شد. یکی از محورهای مهم آن، کاهش معطلی کامیون‌ها از طریق تعریف پس‌کرانه‌هاست. باور داریم که مرز محل عبور است و محل توقف نیست.
وزیر راه و شهرسازی همچنین از تصویب ایجاد داشبورد مدیریتی برای پایانه‌ها، بازارچه‌ها و مناطق آزاد با هدف تجمیع اطلاعات و تقویت حکمرانی داده خبر داد و گفت: مجوز آن از ستاد ملی گذر اخذ شده است.
وی نوبت‌دهی به کامیون‌داران را دومین مصوبه اخیر ستاد گذر دانست و گفت: با همکاری سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای و استفاده از سامانه پیامکی، امکان تنظیم صف کامیون‌ها پیش از رسیدن به مرز فراهم شده است تا از معطلی رانندگان در مرز و پشت مرز جلوگیری شود. هفته گذشته این مجوز نیز اخذ شده است.
 وزارت راه با تغییر پارادایم مانع از توقف ترانزیت کالا در شرایط جنگی شد
 پس از ارائه گزارش وزیر راه و شهرسازی، محمدرضا رضایی کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس نیز در سخنانی با تاکید براینکه توسعه مسیرهای ریلی و ترانزیتی کشور باید در دستور کار دولت قرار گیرد، بر ساماندهی نوبت‌دهی کامیون‌ها در مرز نیز تأکید کرد.
 کمیسیون عمران مشکلات مرزی و ترانزیتی را ظرف دو ماه پیگیری کند
در نقطه انتهایی این دستور کار، حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب‌رئیس مجلس که از اواسط جلسه علنی صحن مجلس، مدیریت جلسه را برعهده داشت، جمع‌بندی از بررسی گزارش کمیسیون عمران در مورد ارزیابی عملکرد دستگاههای مسئول در خصوص گذرگاه‌های مرزی و ترانزیتی ارائه داد و از کمیسیون عمران مجلس خواست با همکاری وزرای راه و شهرسازی، صنعت، معدن و تجارت، امور اقتصادی و دارایی و امور خارجه و همچنین رئیس کل بانک مرکزی، رفع تک‌ تک مشکلات این موضوع را پیگیری کند و نتیجه را ظرف دو ماه به صحن مجلس شورای اسلامی ارائه دهد.