انقراضی خاموش در راه است
بررسیها نشان میدهد در چند سال اخیر گونههای غیر بومی زیادی از ماهیان به تالابها و رودخانههای کشور راه یافتهاند به طوری که امروزه حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از ماهیان آبهای شیرین ما غیربومی هستند و با ادامه این روند باید منتظر انقراض خاموش ماهیان بومی در کشور باشیم.
به گزارش اقتصادسرآمد، امروزه مسائل و چالشهای محیطزیست به هر بخشی از اکوسیستم رسوخ کرده و به هر نقطه نگاه میکنی از گزند این مشکلات در امان نمانده است، جنگلها، مراتع، دشتها، کوهها، رودخانهها، دریاها و تالابها همه بهنوعی با مشکلات محیطزیستی مواجهاند، در این میان اما ورود گونههای مهاجم به آبهای شور، شیرین و لبشور ایران نیز گرفتاریهایی را برای حوضههای آبی ایجاد کرده به طوری که آخرین آمارها نشان میدهد ۳۰ تا ۳۲ گونه غیربومی آبزی به آبهای شیرین ایران راهیافته است.
در مجموع حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ گونه ماهی به شکل طبیعی در رودخانهها، تالابها و دریای خزر زیست میکنند البته این تعداد شامل خلیجفارس نمیشود چون آنجا ماهی آبهای شور دارد، این ماهیان بومی در معرض جایگزینی ماهیان غیربومی قرار دارند چون بررسیها نشان میدهد حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از ماهیان آبهای شیرین غیربومی هستند، حتی در بسیاری از تالابها و رودخانهها تعداد گونه غیربومی بر گونه بومی غالب شده و این خیلی ناگوار است.
عضو هیات علمی پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی دراین باره به خبرنگار محیط زیست ایرنا گفت: امروزه محیط زیست دنیا از جمله ایران با تهدیدات مختلفی از جمله تخریب زیستگاه ها، تغییر اقلیم، انواع آلودگیها و ورود گونههای غیربومی مواجه است، در این میان ورود گونههای غیربومی به آبهای داخلی چند سالی است به معضلی خاموش تبدیل شده به طوری که شاید به ظاهر یک تالاب یا رودخانه در حال ادامه حیات باشد اما زیر آن ظاهر آرام گونههای بومی در معرض تهدید گونههای غیربومی قرار دارند و در حال جدال با آنها بر سر زندگی هستند.
گونه های غیر بومی اکوسیستم منطقه را از بین می برند
اصغر عبدلی افزود: گونه های غیربومی خواسته یا ناخواسته توسط انسان جابجا و در کره زمین از یک کشور به کشور دیگر و از یک رودخانه به رودخانه ای دیگر برده می شوند که برخی از آنها به گونه مهاجم تبدیل شده و به تنوع زیستی آن منطقه آسیب وارد میکنند و خساراتی را برای تنوع زیستی به همراه دارند که اثر آن به مرور در کاهش صید و صیادی و از بین رفتن اکوسیستم منطقه بروز می کند، اینها خساراتی است که می تواند به بخش اقتصادی جوامع آسیب وارد کند.
وی اظهار داشت: یکی از تهدیدات اصلی در ایران بحث گونه های غیر بومی و مهاجم است، متاسفانه در کشور خیلی به این موضوع پرداخته نشده است، در سال های اخیر بحث آن در کشورهای دیگر دنیا به ویژه کشورهای آمریکایی و اروپایی پرداخته شده و اثرات سوء اقتصادی آن بررسی شده است؛ حتی مشخص کردند که ورود گونههای غیربومی از نظر ریالی چقدر به محیط زیست و جوامع بشری خسارت وارد می کند.
گونه های غیربومی خواسته یا ناخواسته توسط انسان جابجا و در کره زمین از یک کشور به کشور دیگر و از یک رودخانه به رودخانه ای دیگر برده می شوند که که برخی از آنها به گونه مهاجم تبدیل شده و به تنوع زیستی آن منطقه آسیب وارد می کنندعبدلی ادامه داد: یکی از مشکلات بزرگی که در رابطه با گونه های غیر بومی وجود دارد و حساسیت ها را بیشتر می کند و باید بیشتر به آن دقت کنیم این است که این گونههای غیربومی وقتی به عنوان یک موجود زنده وارد محیط جدیدی می شوند حذف، کنترل و مبارزه با آنها گاهی یا غیرممکن است و یا اگر هم امکان پذیر باشد هزینه بسیار زیادی دارد، چند سال پیش یک گونه شانه دار وارد دریای خزر شد و ذخایر ماهیان بومی این دریا را از بین برد، حالا اگر بخواهیم این گونه را از دریایی با هزار کیلومتر طول، ۵۰۰ کیلومتر عرض و هزار متر عمق حذف کنیم قطعا به راحتی این کار میسر نخواهد بود، یا اینکه گیاه آزولا و سنبل آبی چند سالی است وارد تالاب انزلی شده، الان بیش از ۳۰ تا ۴۰ سال از ورود این گیاه به این تالاب می گذرد اما هنوز اقدامی جدی برای حذف آنها انجام نشده است در حالی که مشکلات بسیار زیادی را برای این تالاب بین المللی به وجود آورده اند.
وی اظهار داشت: همچنین مدتی است یک گونه ماهی تیلاپیا وارد تالاب شادگان شده است که به تمام اکوسیستم تالاب و تنوع زیستی آن آسیب وارد کرده است، همچنین موجب شده درآمد صیادان کاهش یابد، اما تاکنون کسی نتوانسته برای حذف این ماهی از شادگان کاری انجام دهد، اگر هم قرار باشد اقدامی صورت گیرد هم نیاز به مطالعات فراوان و هم هزینه زیاد دارد، فرض کنید اگر تالابی آلوده شود مثلا می توان کارخانه آلوده کننده آن تالاب را تعطیل کرد یا سیستم تصفیه راه اندازی کرد تا آلودگی کمتری وارد شود یا اثرش کمتر شود اما وقتی یک گونه مهاجم وارد اکوسیستمی می شود نمی توان آنرا به راحتی حذف کرد، به عنوان مثال مدتی است یک گونه پستاندار به نام راکون وارد جنگل های شمال شده و تنوع زیستی این جنگل ها به ویژه جنگل های هیرکانی را دچار آسیب کرده است هر روز هم جمعیت آن در حال افزایش است و کار خاصی هم برای کاهش آن نمیتوانند انجام دهند.وی در پاسخ به اینکه با این تعاریف، حذف یک گونه مهاجم از طبیعت غیر ممکن است؟ گفت: تقریبا می شود گفت که در بیشتر موارد حذفش غیر ممکن است شاید بتوان جمعیت را کنترل کرد اما در موارد بسیار کمی میتوان آن را از بین برد که این کار هم در محیطهایی که کوچکتر و بسته باشند میسر است اما در بیشتر مواقع نتوانستیم گونه مهاجم را حذف کنیم برای همین هم می گویند که همیشه در برخوردی که با گونههای غیربومی و مهاجم می شود پیشگیری بهتر از درمان است، یعنی قبل از اینکه گونه مهاجم وارد محیطی شود و آنجا را آلوده کند بهتر است از ورود آن جلوگیری شود که یکی از راههای جلوگیری این است که اولا آگاهی افراد، مردم و مسوولان نسبت به این گونههای غیربومی و مهاجم افزایش یابد و نکته بعدی این است که اگر قرار است گونهای را وارد کنیم که می دانیم ممکن است مشکلاتی ایجاد کند یا حتی اگر خطرات آن هم برای ما خیلی مشخص نیست، بیاییم ریسک این کار را ارزیابی کنیم که در صورت ورود، می تواند به محیط راه پیدا کند؟ اگر راه پیدا کند، تاثیرات منفی برجای میگذارد؟ از نظر رقابت غذایی، بیماریها و انگلها چه تاثیری میتواند بر محیط بگذارد اگر هم میخواهیم انتقالی صورت بگیرد با آگاهی انجام شود و اگر اثرات منفی زیاد بود این کار را نکنیم.
انقراض خاموش در انتظار ماهیان آبهای شیرین
عضو هیات علمی پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی گفت: در آبهای شیرین کشور حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ گونه ماهی بومی وجود دارد که به شکل طبیعی در رودخانهها، تالابها و دریای خزر زندگی میکنند، البته این تعداد شامل ماهیان خلیج فارس نمیشود چون آنها از گونههای آبهای شور هستند، بررسیها نشان میدهد که حدود ۳۰ تا ۳۲ گونه ماهی غیربومی به تالابها و رودخانههای کشور نفوذ کردهاند به عبارتی تقریبا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از ماهیان آبهای شیرین ما غیربومی هستند به طوری که در بسیاری از تالابها و رودخانه ها تعداد گونههای غیربومی غالب شده است.
وی تاکیدکرد: انقراض خاموشی در سکوت در حال رخ دادن است، به ظاهر می بینیم که مثلا تالاب انزلی آب دارد اما زیر آن آب گونههای بومی در حال نابودی هستند، در سایر تالابها و رودخانهها هم این اتفاق رخ میدهد، مثلا وقتی یوزپلنگ یا گوزن زرد منقرض میشود همه متوجه میشوند در حالی که وقتی ماهیان در تالابها و رودخانهها از بین میروند، کسی متوجه نمیشود این یعنی انقراض خاموش که روز به روز هم بدتر میشود، تغییر اقلیم، آلودگیها، مصرف بیرویه آب و توسعه کشاورزی شرایط را برای این اکوسیستمهای آبی روز به روز بدتر میکند بنابراین باید در آینده منتظر یک انقراض گسترده آبزیان آب شیرین باشیم.
به گزارش اقتصادسرآمد، امروزه مسائل و چالشهای محیطزیست به هر بخشی از اکوسیستم رسوخ کرده و به هر نقطه نگاه میکنی از گزند این مشکلات در امان نمانده است، جنگلها، مراتع، دشتها، کوهها، رودخانهها، دریاها و تالابها همه بهنوعی با مشکلات محیطزیستی مواجهاند، در این میان اما ورود گونههای مهاجم به آبهای شور، شیرین و لبشور ایران نیز گرفتاریهایی را برای حوضههای آبی ایجاد کرده به طوری که آخرین آمارها نشان میدهد ۳۰ تا ۳۲ گونه غیربومی آبزی به آبهای شیرین ایران راهیافته است.
در مجموع حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ گونه ماهی به شکل طبیعی در رودخانهها، تالابها و دریای خزر زیست میکنند البته این تعداد شامل خلیجفارس نمیشود چون آنجا ماهی آبهای شور دارد، این ماهیان بومی در معرض جایگزینی ماهیان غیربومی قرار دارند چون بررسیها نشان میدهد حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از ماهیان آبهای شیرین غیربومی هستند، حتی در بسیاری از تالابها و رودخانهها تعداد گونه غیربومی بر گونه بومی غالب شده و این خیلی ناگوار است.
عضو هیات علمی پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی دراین باره به خبرنگار محیط زیست ایرنا گفت: امروزه محیط زیست دنیا از جمله ایران با تهدیدات مختلفی از جمله تخریب زیستگاه ها، تغییر اقلیم، انواع آلودگیها و ورود گونههای غیربومی مواجه است، در این میان ورود گونههای غیربومی به آبهای داخلی چند سالی است به معضلی خاموش تبدیل شده به طوری که شاید به ظاهر یک تالاب یا رودخانه در حال ادامه حیات باشد اما زیر آن ظاهر آرام گونههای بومی در معرض تهدید گونههای غیربومی قرار دارند و در حال جدال با آنها بر سر زندگی هستند.
گونه های غیر بومی اکوسیستم منطقه را از بین می برند
اصغر عبدلی افزود: گونه های غیربومی خواسته یا ناخواسته توسط انسان جابجا و در کره زمین از یک کشور به کشور دیگر و از یک رودخانه به رودخانه ای دیگر برده می شوند که برخی از آنها به گونه مهاجم تبدیل شده و به تنوع زیستی آن منطقه آسیب وارد میکنند و خساراتی را برای تنوع زیستی به همراه دارند که اثر آن به مرور در کاهش صید و صیادی و از بین رفتن اکوسیستم منطقه بروز می کند، اینها خساراتی است که می تواند به بخش اقتصادی جوامع آسیب وارد کند.
وی اظهار داشت: یکی از تهدیدات اصلی در ایران بحث گونه های غیر بومی و مهاجم است، متاسفانه در کشور خیلی به این موضوع پرداخته نشده است، در سال های اخیر بحث آن در کشورهای دیگر دنیا به ویژه کشورهای آمریکایی و اروپایی پرداخته شده و اثرات سوء اقتصادی آن بررسی شده است؛ حتی مشخص کردند که ورود گونههای غیربومی از نظر ریالی چقدر به محیط زیست و جوامع بشری خسارت وارد می کند.
گونه های غیربومی خواسته یا ناخواسته توسط انسان جابجا و در کره زمین از یک کشور به کشور دیگر و از یک رودخانه به رودخانه ای دیگر برده می شوند که که برخی از آنها به گونه مهاجم تبدیل شده و به تنوع زیستی آن منطقه آسیب وارد می کنندعبدلی ادامه داد: یکی از مشکلات بزرگی که در رابطه با گونه های غیر بومی وجود دارد و حساسیت ها را بیشتر می کند و باید بیشتر به آن دقت کنیم این است که این گونههای غیربومی وقتی به عنوان یک موجود زنده وارد محیط جدیدی می شوند حذف، کنترل و مبارزه با آنها گاهی یا غیرممکن است و یا اگر هم امکان پذیر باشد هزینه بسیار زیادی دارد، چند سال پیش یک گونه شانه دار وارد دریای خزر شد و ذخایر ماهیان بومی این دریا را از بین برد، حالا اگر بخواهیم این گونه را از دریایی با هزار کیلومتر طول، ۵۰۰ کیلومتر عرض و هزار متر عمق حذف کنیم قطعا به راحتی این کار میسر نخواهد بود، یا اینکه گیاه آزولا و سنبل آبی چند سالی است وارد تالاب انزلی شده، الان بیش از ۳۰ تا ۴۰ سال از ورود این گیاه به این تالاب می گذرد اما هنوز اقدامی جدی برای حذف آنها انجام نشده است در حالی که مشکلات بسیار زیادی را برای این تالاب بین المللی به وجود آورده اند.
وی اظهار داشت: همچنین مدتی است یک گونه ماهی تیلاپیا وارد تالاب شادگان شده است که به تمام اکوسیستم تالاب و تنوع زیستی آن آسیب وارد کرده است، همچنین موجب شده درآمد صیادان کاهش یابد، اما تاکنون کسی نتوانسته برای حذف این ماهی از شادگان کاری انجام دهد، اگر هم قرار باشد اقدامی صورت گیرد هم نیاز به مطالعات فراوان و هم هزینه زیاد دارد، فرض کنید اگر تالابی آلوده شود مثلا می توان کارخانه آلوده کننده آن تالاب را تعطیل کرد یا سیستم تصفیه راه اندازی کرد تا آلودگی کمتری وارد شود یا اثرش کمتر شود اما وقتی یک گونه مهاجم وارد اکوسیستمی می شود نمی توان آنرا به راحتی حذف کرد، به عنوان مثال مدتی است یک گونه پستاندار به نام راکون وارد جنگل های شمال شده و تنوع زیستی این جنگل ها به ویژه جنگل های هیرکانی را دچار آسیب کرده است هر روز هم جمعیت آن در حال افزایش است و کار خاصی هم برای کاهش آن نمیتوانند انجام دهند.وی در پاسخ به اینکه با این تعاریف، حذف یک گونه مهاجم از طبیعت غیر ممکن است؟ گفت: تقریبا می شود گفت که در بیشتر موارد حذفش غیر ممکن است شاید بتوان جمعیت را کنترل کرد اما در موارد بسیار کمی میتوان آن را از بین برد که این کار هم در محیطهایی که کوچکتر و بسته باشند میسر است اما در بیشتر مواقع نتوانستیم گونه مهاجم را حذف کنیم برای همین هم می گویند که همیشه در برخوردی که با گونههای غیربومی و مهاجم می شود پیشگیری بهتر از درمان است، یعنی قبل از اینکه گونه مهاجم وارد محیطی شود و آنجا را آلوده کند بهتر است از ورود آن جلوگیری شود که یکی از راههای جلوگیری این است که اولا آگاهی افراد، مردم و مسوولان نسبت به این گونههای غیربومی و مهاجم افزایش یابد و نکته بعدی این است که اگر قرار است گونهای را وارد کنیم که می دانیم ممکن است مشکلاتی ایجاد کند یا حتی اگر خطرات آن هم برای ما خیلی مشخص نیست، بیاییم ریسک این کار را ارزیابی کنیم که در صورت ورود، می تواند به محیط راه پیدا کند؟ اگر راه پیدا کند، تاثیرات منفی برجای میگذارد؟ از نظر رقابت غذایی، بیماریها و انگلها چه تاثیری میتواند بر محیط بگذارد اگر هم میخواهیم انتقالی صورت بگیرد با آگاهی انجام شود و اگر اثرات منفی زیاد بود این کار را نکنیم.
انقراض خاموش در انتظار ماهیان آبهای شیرین
عضو هیات علمی پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی گفت: در آبهای شیرین کشور حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ گونه ماهی بومی وجود دارد که به شکل طبیعی در رودخانهها، تالابها و دریای خزر زندگی میکنند، البته این تعداد شامل ماهیان خلیج فارس نمیشود چون آنها از گونههای آبهای شور هستند، بررسیها نشان میدهد که حدود ۳۰ تا ۳۲ گونه ماهی غیربومی به تالابها و رودخانههای کشور نفوذ کردهاند به عبارتی تقریبا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از ماهیان آبهای شیرین ما غیربومی هستند به طوری که در بسیاری از تالابها و رودخانه ها تعداد گونههای غیربومی غالب شده است.
وی تاکیدکرد: انقراض خاموشی در سکوت در حال رخ دادن است، به ظاهر می بینیم که مثلا تالاب انزلی آب دارد اما زیر آن آب گونههای بومی در حال نابودی هستند، در سایر تالابها و رودخانهها هم این اتفاق رخ میدهد، مثلا وقتی یوزپلنگ یا گوزن زرد منقرض میشود همه متوجه میشوند در حالی که وقتی ماهیان در تالابها و رودخانهها از بین میروند، کسی متوجه نمیشود این یعنی انقراض خاموش که روز به روز هم بدتر میشود، تغییر اقلیم، آلودگیها، مصرف بیرویه آب و توسعه کشاورزی شرایط را برای این اکوسیستمهای آبی روز به روز بدتر میکند بنابراین باید در آینده منتظر یک انقراض گسترده آبزیان آب شیرین باشیم.
![انقراضی خاموش در راه است](/content/newspaper/Version1368/0/Page5/newspaperimgl_1368_5.jpg?width=1500&crop=1141,160,309,1851)
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
-
ظرفیت خوبی برای توسعه ارتباط بنادر بوشهر و قطر وجود دارد
-
راهبردی- کارساز- ضروری
-
منطقه دریای سیاه بازارهای هدف گردشگری ایران
-
به دنبال راه اندازی دو مرکز بازسازی ذخایر در سواحل مکران هستیم
-
اقتصاد ایران در گرو توسعه دریامحور است
-
انقراضی خاموش در راه است
-
ساخت نخستین شناور پشتیبان صید در ایزوایکو
-
زنجیره تأمین صادرات کالا از بوشهر به قطر تقویت میشود
-
افزایش ۵ برابری تخلیه و بارگیری کالاهای وارداتی در بندر سالیانکا
-
آتن: کشتیهای یونانی به آبهای ساحلی ایران وارد نشوند
اخبار روز
-
۳۰۰ هزار نفر در صف وام ازدواج هستند؛ مقررات تغییر نکرده است
-
اراده دولت چهاردهم برای اصلاح شرایط سخت اقتصادی
-
آلن بدرود، آقای خاص سینمای فرانسه
-
انتخاب وزیر زن در راستای استفاده از ظرفیتهای قانون اساسی است
-
حمایت انجمن اسلامی وزارت نیرو از دکتر علی آبادی وزیر پیشنهادی نیرو
-
معابر محلات چیذر و حکمت بهسازی شد
-
پیرامون بوستان نیاوران، نفسی تازه گرفت
-
اجرای ۶ هزار متر مکعب دیوار حائل در منطقه یک تهران
-
دروازه فرهنگی محور گردشگری دربند به سازه رسید
-
ارسال ۷ هزار وسیله سرمایشی به سراسر کشور در قالب پویش نسیم برکت
-
غلامرضا نوری قزلجه گزینه نهایی پزشکیان برای وزارت جهاد کشاورزی
-
داروت اولین پلتفرم داروخانه بلاکچینی کشور تاسیس شد
-
واریز 745 میلیارد تومان سود به حساب اعضای بازنشسته صندوق ذخیره فرهنگیان
-
رونمایی از کتاب "الشام" و "عشق چرا ندارد" در فرهنگسرای عطار نیشابوری
-
راهنما خرید نرده شیشه ای – جانپناه شیشه ای – هندریل شیشه ای
-
بهترین سنگ تراورتن ایران کدام است؟
-
شرکت فرستاده ویژه نخست وزیر هند در مراسم تحلیف پزشکیان
-
برداشت اشتباه از شفاف سازی وزیر اقتصاد
-
طرح الگوی خدمت در ۵ محور منطقه یک در حال اجرا است
-
نشست هماندیشی مدیران کل حوزه وزارتی وزارتخانهها با حضور وزیر اقتصاد