بررسی چالشهای تحصیل مهاجران در ایران از منظر تقنینی، نظارتی و اجرایی
راهکارهای پژوهش مجلس برای تحصیل کودکان مهاجر غیرقانونی
گروه اقتصادجامعه - مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی طی گزارشی به بررسی چالشهای تحصیل کودکان مهاجر در ایران از منظر تقنینی، نظارتی و اجرایی پرداخته و راهکارهای پیشنهادی خود را هم ارائه کرده است. مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، طی گزارشی به بررسی تحصیل کودکان مهاجر در ایران از منظر چالشهای تقنینی، نظارتی و اجرایی پرداخته و راهکارهای پیشنهادی خود را هم ارائه کرده است. تعداد دانشآموزان غیرایرانی ثبت نام شده در مدارس کشور ایران از سال ۱۳۸۵ با شیبی ثابت رو به افزایش بوده است. در سال تحصیلی ۱۳۹۹ـ ۱۳۹۸ بیش از ۵۰۳ هزار دانش آموز غیرایرانی در بیش از ۲۸ هزار مدرسه ایرانی سراسر کشور ثبتنام شده بودند. این در حالی است که همواره سیاست های متفاوتی در طول ۴۰ سال اخیر درخصوص نحوه مواجهه با دانش آموزان اتباع، اعم از پذیرش یا عدم پذیرش آنها، رایگان بودن تحصیل آنها، شرایط تحصیل کودکان اتباع در نسبت با مسائل اقامتی ایشان و مانند آن، اتخاذ شده است.به گزارش اقتصاد سرآمد، دفتر مطالعات اجتماعی پژوهشهای مجلس در این گزارش آورده است: سیاست های تحصیل اتباع، همواره متأثر از سیاست های کلی دولت در خصوص اتباع افغانستانی (به دلیل غلبه تعداد اتباع این کشور نسبت به سایر کشورها در ایران) بوده است. از یک سو، در ایران خدمات آموزشی به اتباع قانونی به شکلی سخاوتمندانه ارائه میشود و از سوی دیگر، به دلیل حضور حدود دو میلیون نفر مهاجر غیرقانونی، موانع متعددی پیش روی این کودکان قرار دارد.
در این گزارش آمده است: نگاه تهدیدمحور با محوریت سیاست های بازگشت مهاجران و بار مالی آموزش اتباع افغانستانی برای دولت ایران و نگاه فرصتمحور جهت اشاعه فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در منطقه و به ویژه درخصوص مهاجران قانونی و همچنین پس از انتشار فرمان رهبری.در ادامه این گزارش بیان شده است: پیش از انتشار فرمان مقام معظم رهبری مبنی بر حق تحصیل همه کودکان مهاجر حاضر در ایران در سال ۱۳۹۴، تنها دانش آموزان دارای مدرک اقامت قانونی با پرداخت هزینه های تحصیل حق تحصیل در مدارس ایران را داشتند. این فرمان نقطه عطفی در تاریخ تحصیل کودکان مهاجر در ایران بود که سه تغییر را موجب شد؛ رایگان شدن حضور دانش آموزان مهاجر در مدارس دولتی ایران، فراهم شدن امکان تحصیل کودکان مهاجر غیرقانونی و بدون مدرک، تعیین تکلیف مدارس خودگردان (مدارسی که مهاجران حاضر در ایران ایجاد و مدیریت میکردند).در این گزارش چالش های تحصیل کودکان مهاجر در ایران تشریح شده است: تحصیل کودکان مهاجر در مدارس ایران با چالش های مختلفی روبرو است. چالش های قانونی و اجرایی از جمله این چالشهاست. نبود روال مشخص و پایدار در آییننامه های داخلی پیرامون ثبتنام کودکان بدون مدرک و عدم ثبتنام آنان در برخی موارد، اجرای سلیقه ای قوانین و آییننامه ها در مدارس و عدم نظارت کافی و تبدیل شدن نقصان قانونی به ناکارآمدی اجرایی در زمینه ورود و اقامت مهاجران و تبدیل حق تحصیل کودکان به دستاویز و مدرکی جهت اقامت خانواده از چالش هایی است که ذیل این چالش کلی قرار میگیرند. چالش های فرهنگی در این گزارش هم مورد تاکید قرار گرفته و در توضیح این چالش آمده است: مطالبه جداسازی کلاس های درس در سطوح بالای تصمیمگیری کشور، نبود محتوای آموزشی متناسب با همزیستی کودکان ایرانی و مهاجر در کنار هم در مدارس، عدم بازآموزی کادر آموزشی و اجرایی مدارس و عدم اهتمام به تحصیل دختران مهاجر در برخی مناطق، از جمله چالش های فرهنگی است. در توضیح چالش های اقتصادی هم بیان شده است: ضعف جدی وضعیت معیشتی خانواده های مهاجر و ضرورت اشتغال به کار کودکان مهاجر برای تأمین نیازهای خانواده، تنگنای اقتصادی خانواده برای ثبتنام چند فرزند در مدرسه و ایجاد هزینه های ناپیدای زندگی مهاجران در ایران از جمله چالش های اقتصادی است.حاشیهنشینی جمعیت مهاجران در کشور، ناپایداری حضور مهاجران در ایران و حضور بدون چشم انداز آنان در ایران، ذهنیت منفی مهاجران از موطنشان، فقدان همبستگی بین نهاد آموزش و سایر نهادهای خدمترسان به مهاجران، ذهنیت و مواجهه مهاجران و جامعه ایرانی به صورت متقابل و همچنین وجود ابهامات فراوان درخصوص وضعیت مهاجران در ایران، از چالش های اجتماعی است که در گزارش مرکز پزوهش های مجلس شورای اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.
جمعیت مهاجران بازمانده از تحصیل در نسل دوم و سوم، مستعد بزهکاری به واسطه محرومیت اجتماعی و بازنمایی منفی از مهاجران طرد شده از مدارس در رسانه های بیگانه هم از چالش های امنیتی این مسئله است.
پیشنهادات مرکز پژوهشها
در ادامه گزارش مرکز پزوهش های مجلس آمده است: برای مدیریت چالش های گفته شده و کاهش آثار منفی این چالش ها و افزایش فرصت های حاصل از فرمان رهبری مبنی بر حق تحصیل همه کودکان مهاجر حاضر در ایران، این گزارش پیشنهادهای تقنینی، نظارتی و اجرایی زیر را ارائه داده است. لازم است تأکید شود که هریک از پیشنهادهای اجرایی نیز در صورت پایداری وضعیت تحصیل کودکان در قالب پیشنهادهای تقنینی و نظارتی، قابلیت تبدیل به یک مطالبه نظارتی را داراست.
- تدوین قانون ادغام اجتماعی اتباع و تأکید بر یک سرفصل ذیل آن درخصوص تحصیل کودکان پیشنهاد تقنینی گزارش حاضر و پیگیری نظارتی از دولت در مورد کیفیت و کمیت وضعیت اجرای فرمان رهبری درخصوص تحصیل کودکان مهاجر برای جلوگیری از تفسیرهای شخصی و پایدارسازی روند اجرای آن.
- پیگیری نظارتی از دولت برای در اولویت قرار دادن برگزاری سریع و گسترده دوره های آموزشی برای مدیران، کادر و معلمان مدارس پذیرنده مهاجران با هدف اشاعه پروتکل ها و استانداردسازی رفتار با مهاجران و کودکان مهاجر در قالب آییننامه های داخلی آموزش وپرورش از پیشنهادهای نظارتی مدنظر این گزارش است. - پیشنهادهای اجرایی هم در گزارش مرکز پژوهش ها مورد توجه قرار گرفته و در این زمینه آمده است: تدارک تشکیل کمیته یا کارگروه ویژه در ادارات کل آموزش وپرورش استان ها برای بررسی موارد خاص تحصیل مهاجران و جلوگیری از اعمال سلایق شخصی در موارد گوناگون، فعال سازی ظرفیت های فعالان افغانستانی برای تأسیس مدارس خودگردان به ویژه به عنوان اولین پایگاه ادغام دانش آموزان مهاجر برای ورود به مدارس ایرانی با محتوای درسی استاندارد و تحت نظارت مستقیم وزارت آموزش و پرورش، عدم جداسازی اجباری دانش آموزان ایرانی و افغانستانی در مدارس و جلوگیری از جدا کردن اجباری شیفت دانش آموزان مهاجر از شیفت دانش آموزان ایرانی در مدارس دو شیفته و اولویت تحصیل این دو گروه در کنار هم و در کلاس های مشترک و در شیفت های یکسان در قالب آیین نامه های داخلی آموزش وپرورش از جمله این پیشنهادات است.
همچنین توسعه آموزش مجازی برای کودکان اتباع بازمانده از تحصیل، لزوم تولید محتوای آموزشی در کتاب های درسی درخصوص معرفی و شناخت حوزه تمدنی ایران در محدوده ای از هندوستان، افغانستان، پاکستان و کشورهای آسیای میانه (تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و قزاقستان) و حوزه جغرافیایی قفقاز (آذربایجان، ارمنستان و گرجستان) و همچنین دوران اسلامی به منظور آشناسازی هم زمان دانش آموزان ایرانی و مهاجر درخصوص ارتباطات فرهنگی وثیق کشورها در گذشته با محوریت چهره ها و مفاخر تاریخی ایران فرهنگی، تولید محتوای آموزشی در کتاب های درسی جاری کشور با موضوع توجه به مهاجران و پذیرش اختلاف ها و دعوت به وحدت کودکان ایرانی با مهاجران با محوریت تعمیق فرهنگ اخوت اسلامی، برقراری ارتباط سازمانی میان خیریه ها و مدارس با هدف رفع کمبودهای ضروری دانش آموزان مهاجر از دیگر پیشنهادات اجرایی است.
در این گزارش آمده است: نگاه تهدیدمحور با محوریت سیاست های بازگشت مهاجران و بار مالی آموزش اتباع افغانستانی برای دولت ایران و نگاه فرصتمحور جهت اشاعه فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در منطقه و به ویژه درخصوص مهاجران قانونی و همچنین پس از انتشار فرمان رهبری.در ادامه این گزارش بیان شده است: پیش از انتشار فرمان مقام معظم رهبری مبنی بر حق تحصیل همه کودکان مهاجر حاضر در ایران در سال ۱۳۹۴، تنها دانش آموزان دارای مدرک اقامت قانونی با پرداخت هزینه های تحصیل حق تحصیل در مدارس ایران را داشتند. این فرمان نقطه عطفی در تاریخ تحصیل کودکان مهاجر در ایران بود که سه تغییر را موجب شد؛ رایگان شدن حضور دانش آموزان مهاجر در مدارس دولتی ایران، فراهم شدن امکان تحصیل کودکان مهاجر غیرقانونی و بدون مدرک، تعیین تکلیف مدارس خودگردان (مدارسی که مهاجران حاضر در ایران ایجاد و مدیریت میکردند).در این گزارش چالش های تحصیل کودکان مهاجر در ایران تشریح شده است: تحصیل کودکان مهاجر در مدارس ایران با چالش های مختلفی روبرو است. چالش های قانونی و اجرایی از جمله این چالشهاست. نبود روال مشخص و پایدار در آییننامه های داخلی پیرامون ثبتنام کودکان بدون مدرک و عدم ثبتنام آنان در برخی موارد، اجرای سلیقه ای قوانین و آییننامه ها در مدارس و عدم نظارت کافی و تبدیل شدن نقصان قانونی به ناکارآمدی اجرایی در زمینه ورود و اقامت مهاجران و تبدیل حق تحصیل کودکان به دستاویز و مدرکی جهت اقامت خانواده از چالش هایی است که ذیل این چالش کلی قرار میگیرند. چالش های فرهنگی در این گزارش هم مورد تاکید قرار گرفته و در توضیح این چالش آمده است: مطالبه جداسازی کلاس های درس در سطوح بالای تصمیمگیری کشور، نبود محتوای آموزشی متناسب با همزیستی کودکان ایرانی و مهاجر در کنار هم در مدارس، عدم بازآموزی کادر آموزشی و اجرایی مدارس و عدم اهتمام به تحصیل دختران مهاجر در برخی مناطق، از جمله چالش های فرهنگی است. در توضیح چالش های اقتصادی هم بیان شده است: ضعف جدی وضعیت معیشتی خانواده های مهاجر و ضرورت اشتغال به کار کودکان مهاجر برای تأمین نیازهای خانواده، تنگنای اقتصادی خانواده برای ثبتنام چند فرزند در مدرسه و ایجاد هزینه های ناپیدای زندگی مهاجران در ایران از جمله چالش های اقتصادی است.حاشیهنشینی جمعیت مهاجران در کشور، ناپایداری حضور مهاجران در ایران و حضور بدون چشم انداز آنان در ایران، ذهنیت منفی مهاجران از موطنشان، فقدان همبستگی بین نهاد آموزش و سایر نهادهای خدمترسان به مهاجران، ذهنیت و مواجهه مهاجران و جامعه ایرانی به صورت متقابل و همچنین وجود ابهامات فراوان درخصوص وضعیت مهاجران در ایران، از چالش های اجتماعی است که در گزارش مرکز پزوهش های مجلس شورای اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.
جمعیت مهاجران بازمانده از تحصیل در نسل دوم و سوم، مستعد بزهکاری به واسطه محرومیت اجتماعی و بازنمایی منفی از مهاجران طرد شده از مدارس در رسانه های بیگانه هم از چالش های امنیتی این مسئله است.
پیشنهادات مرکز پژوهشها
در ادامه گزارش مرکز پزوهش های مجلس آمده است: برای مدیریت چالش های گفته شده و کاهش آثار منفی این چالش ها و افزایش فرصت های حاصل از فرمان رهبری مبنی بر حق تحصیل همه کودکان مهاجر حاضر در ایران، این گزارش پیشنهادهای تقنینی، نظارتی و اجرایی زیر را ارائه داده است. لازم است تأکید شود که هریک از پیشنهادهای اجرایی نیز در صورت پایداری وضعیت تحصیل کودکان در قالب پیشنهادهای تقنینی و نظارتی، قابلیت تبدیل به یک مطالبه نظارتی را داراست.
- تدوین قانون ادغام اجتماعی اتباع و تأکید بر یک سرفصل ذیل آن درخصوص تحصیل کودکان پیشنهاد تقنینی گزارش حاضر و پیگیری نظارتی از دولت در مورد کیفیت و کمیت وضعیت اجرای فرمان رهبری درخصوص تحصیل کودکان مهاجر برای جلوگیری از تفسیرهای شخصی و پایدارسازی روند اجرای آن.
- پیگیری نظارتی از دولت برای در اولویت قرار دادن برگزاری سریع و گسترده دوره های آموزشی برای مدیران، کادر و معلمان مدارس پذیرنده مهاجران با هدف اشاعه پروتکل ها و استانداردسازی رفتار با مهاجران و کودکان مهاجر در قالب آییننامه های داخلی آموزش وپرورش از پیشنهادهای نظارتی مدنظر این گزارش است. - پیشنهادهای اجرایی هم در گزارش مرکز پژوهش ها مورد توجه قرار گرفته و در این زمینه آمده است: تدارک تشکیل کمیته یا کارگروه ویژه در ادارات کل آموزش وپرورش استان ها برای بررسی موارد خاص تحصیل مهاجران و جلوگیری از اعمال سلایق شخصی در موارد گوناگون، فعال سازی ظرفیت های فعالان افغانستانی برای تأسیس مدارس خودگردان به ویژه به عنوان اولین پایگاه ادغام دانش آموزان مهاجر برای ورود به مدارس ایرانی با محتوای درسی استاندارد و تحت نظارت مستقیم وزارت آموزش و پرورش، عدم جداسازی اجباری دانش آموزان ایرانی و افغانستانی در مدارس و جلوگیری از جدا کردن اجباری شیفت دانش آموزان مهاجر از شیفت دانش آموزان ایرانی در مدارس دو شیفته و اولویت تحصیل این دو گروه در کنار هم و در کلاس های مشترک و در شیفت های یکسان در قالب آیین نامه های داخلی آموزش وپرورش از جمله این پیشنهادات است.
همچنین توسعه آموزش مجازی برای کودکان اتباع بازمانده از تحصیل، لزوم تولید محتوای آموزشی در کتاب های درسی درخصوص معرفی و شناخت حوزه تمدنی ایران در محدوده ای از هندوستان، افغانستان، پاکستان و کشورهای آسیای میانه (تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و قزاقستان) و حوزه جغرافیایی قفقاز (آذربایجان، ارمنستان و گرجستان) و همچنین دوران اسلامی به منظور آشناسازی هم زمان دانش آموزان ایرانی و مهاجر درخصوص ارتباطات فرهنگی وثیق کشورها در گذشته با محوریت چهره ها و مفاخر تاریخی ایران فرهنگی، تولید محتوای آموزشی در کتاب های درسی جاری کشور با موضوع توجه به مهاجران و پذیرش اختلاف ها و دعوت به وحدت کودکان ایرانی با مهاجران با محوریت تعمیق فرهنگ اخوت اسلامی، برقراری ارتباط سازمانی میان خیریه ها و مدارس با هدف رفع کمبودهای ضروری دانش آموزان مهاجر از دیگر پیشنهادات اجرایی است.
![راهکارهای پژوهش مجلس برای تحصیل کودکان مهاجر غیرقانونی](/content/newspaper/Version1372/0/Page1/newspaperimgl_1372_1.jpg?width=1500&crop=46,111,1094,179)
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
-
ایران، گرفتاری غرب در اوکراین
-
راهکارهای پژوهش مجلس برای تحصیل کودکان مهاجر غیرقانونی
-
اولویت بهره برداری از میادین نفتی مشترک دریایی
-
بانکرینک رونق اقتصادی منطقه، ارتقای جایگاه جهانی دریایی ایران
-
قطعنامه صادرشود در مذاکرات هستهای تجدید نظر میکنیم
-
اعتراض به سازمان بین المللی دریانوردی درباره توقیف نفتکش ایرانی
اخبار روز
-
۳۰۰ هزار نفر در صف وام ازدواج هستند؛ مقررات تغییر نکرده است
-
اراده دولت چهاردهم برای اصلاح شرایط سخت اقتصادی
-
آلن بدرود، آقای خاص سینمای فرانسه
-
انتخاب وزیر زن در راستای استفاده از ظرفیتهای قانون اساسی است
-
حمایت انجمن اسلامی وزارت نیرو از دکتر علی آبادی وزیر پیشنهادی نیرو
-
معابر محلات چیذر و حکمت بهسازی شد
-
پیرامون بوستان نیاوران، نفسی تازه گرفت
-
اجرای ۶ هزار متر مکعب دیوار حائل در منطقه یک تهران
-
دروازه فرهنگی محور گردشگری دربند به سازه رسید
-
ارسال ۷ هزار وسیله سرمایشی به سراسر کشور در قالب پویش نسیم برکت
-
غلامرضا نوری قزلجه گزینه نهایی پزشکیان برای وزارت جهاد کشاورزی
-
داروت اولین پلتفرم داروخانه بلاکچینی کشور تاسیس شد
-
واریز 745 میلیارد تومان سود به حساب اعضای بازنشسته صندوق ذخیره فرهنگیان
-
رونمایی از کتاب "الشام" و "عشق چرا ندارد" در فرهنگسرای عطار نیشابوری
-
راهنما خرید نرده شیشه ای – جانپناه شیشه ای – هندریل شیشه ای
-
بهترین سنگ تراورتن ایران کدام است؟
-
شرکت فرستاده ویژه نخست وزیر هند در مراسم تحلیف پزشکیان
-
برداشت اشتباه از شفاف سازی وزیر اقتصاد
-
طرح الگوی خدمت در ۵ محور منطقه یک در حال اجرا است
-
نشست هماندیشی مدیران کل حوزه وزارتی وزارتخانهها با حضور وزیر اقتصاد