سخاوت آسمان، واپسین امید اهالی تالابهای رنجور گلستان
تالابهای گلستان که تا چند سال قبل امید ساکنان مناطق پیرامونی برای کسب روزی حلال بود این روزها به کویری خشک و کانونی برای انتشار ریزگردها تبدیل شده و روستانشینان حاشیه این پهنههای آبی برای بازگشت به روزهای خوش گذشته چشم امید به سخاوت آسمان و همچنین همت مدیران استانی و ملی دارند.به گزارش اقتصادسرآمد، ساکنان اطراف تالابهای بین المللی گنبدکاووس و گمیشان که در گذشتهای نه چندان دور طعم نعمت پر آبی این ذخیرهگاههای طبیعی را چشیده و با حسی خوب همراه با شادی و نشاط به صید و صیادی، کشاورزی و دامپروری به عنوان شغل آبا و اجدادیشان مشغول بودند این روزها با چشمانی حسرت زده و نگاهی غمبار شاهد نابودی این برکههای بزرگ طبیعی هستند.آنان که با ماهیگیری، کشاورزی و جمع آوری نی و حصیربافی درآمد خوبی داشتند با افزایش خشکسالی در چند سال اخیر و کاهش چشمگیر حجم ورودی آب از رودخانه اترک تنها راه برون رفت از وضعیت فعلی را نزول رحمت آسمانی و پیگیری مسوولان استانی و کشوری برای تامین آب از مناطق بالادست میدانند.وقوع سیلاب اگر برای هر نقطهای از ایران همراه با خسارت باشد برای مردم ساکن در اطراف تالابها که با خشکسالی شدید دست به گریان هستند نعمتی بزرگ محسوب میشود چرا که ورود هر قطره از روانابهای جاری به این ذخیرگاههای طبیعی با کمک به تداوم زندگی گونههای مختلف جانواری و گیاهی آن برابر است.وجود علف شور، جارو ترکمنی، سلمه سفید، گزشاهی، خارشتر و یوالف و زیست پستاندارانی نظیر روباه معمولی، روباه سردم سیاه (ترکمنی)، گربه دشتی، شغال، گراز، تشی، جردبزرگ، جردلیبی و موش صحرایی و خزندگانی مانند قورباغه مردابی، وزغ سبز، الک پشت برکهای، الک پشت افغانی، انواع مارمولک، کورمار سلیمانی، مارآبی، مارچلیپر، مارآتشی، تیرمار، کفچهمار و افعی و انواع ماهی شامل "گاوماهی، سرگنده، پاروا، کلمه، اسبله ماهی، گامبوزیا، فیتوفاک، کپور، آمور، کاراس و سیاه ماهی" و حضور طیف وسیعی از پرندگان آبزی، کنارآبزی و خشکیزی از جاذبههای تالابهای گلستان محسوب میشود که این روزها خشکسالی بر ادامه حیات آنها هم تاثیر مستقیم گذاشته است و هر چقدر که سطح خشکی گسترده تر شود به همان نسبت از جمعیت جانوری و گیاهی منطقه هم کاسته خواهد شد.
افزایش جمعیت کارگری از تبعات منفی خشکی تالابها
اهالی روستاهای اطراف تالابهای بین المللی گنبدکاووس این روزها که امکان کشاورزی و صید و صیادی برایشان وجود ندارد و از طرفی هم نگهداری دام هزینههای سنگینی بر دوششان گذاشته است برای تامین معاش خانوادههایشان مجبور به فعالیت به عنوان کارگر روزمزد در گمرک اینچه برون شدند.دهیار روستای اوخی تپه که در فاصله ۲۰۰ متری از تالابهای بین المللی گنبدکاووس واقع است در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: مردم این روستا که روزگاری با قایق در تالابها تردد داشتند این روزها با رسیدن سطح آب به کمترین حد خود موتورسیکلت را جایگزین قایق کردند.مسعود گوگ افزود: ماهیگیری و شکار پرندگان در کنار کشاورزی و دامپروری و همچنین حصیربافی از جمله شغلهای پررونق اهالی به واسطه وضعیت آبی مساعد تالابها ناشی از سیلابهای ورودی از سمت رودخانه اترک بود.وی ادامه داد: در چند سال اخیر با کاهش نزولات آسمانی و حاکم شدن خشکسالی بر منطقه با شروع وزش باد شاهد بلند شدن حجم زیادی از گرد و غبار در حوزه تالابها و روستاهای حاشیه آن هستیم که این روزها به نزدیکی شهر گنبدکاووس هم رسیده است.دهیار روستای اوخی تپه گفت: هم اینک ۹۰ درصد از تالاب آجیگل خشک شده و آب موجود در ۱۰ درصد باقی مانده هم به دلیل املاح و شوری زیاد حتی برای دامها قابل مصرف نیست.گوگ تاکید کرد: وضعیت تالابهای آلماگل و آلاگل هم بهتر از آجیگل نیست و از مسوولان درخواست داریم یا از طریق رایزنی با استان خراسان شمالی زمینه رهاسازی آب از سد شیرین دره را فراهم کنند و یا اینکه راه حل دیگری برای تامین حقابه تالابها ارائه دهند.وی افزود: مردم روستاهای اوخی تپه و تنگلی و شهر اینچه برون که به دلیل خشکسالی دیگر امکان فعالیت در حرفههای قبلی را ندارند برای تامین معاش خانوادههای خود مجبور به کارگری در گمرک مستقر در مرز اینچه برون هستند. گوگ تصریح کرد: اهالی روستای اوخی تپه یک روز در میان باحضور در گمرک و جابجایی کالاهای صادراتی از جمله سیمان از خودروهای ایرانی در کامیونها و واگنهای ریلی ترکمنستان درآمدی هر چند ناچیز را بر سفرههای خود میبرند.
استفاده از کارگران بومی در گمرک اینچه برون
یعقوب آق از دیگر حاشیه نشینان تالابهای سهگانه گنبدکاووس هم از مشکلات اقتصادی ناشی از خشکی تالابها گلایه کرد و گفت: شدت ریزگردها هر روز در منطقه بیشتر میشود و روستاییان هنگام تردد در خارج از خانهها برای مصون ماندن از گرد و غبار باید چهرههای خود را با پارچه بپوشانند.وی بیان کرد: زندگی بدون آب بسیار سخت است و این روزها برای تامین آب مورد نیاز دامها مشکل داریم و خیلی از اهالی مجبور به فروش دامهای خود شدند.آق شغل اصلی بسیار از اهالی حاشیه تالابها را دامداری دانست و گفت: مردم روستا با توجه به خشکسالی حاکم برای تامین هزینههای زندگی و نگهداری دامها مجبور به کارگری روزمزد در گمرک اینچه برون هستند. وی از مسوولان خواست بهجای استفاده از نیروهای شرکتی غیر بومی در گمرک اینچه برون، اهالی بومی منطقه که امیدشان برای کسب روزی از دل زمین به دلیل کاهش نزولات جوی کم شده را جذب و بهکارگیری کنند.
معرفی تالابهای گلستان
تالابهای بین المللی آلاگل با ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار، تالاب آجیگل با ۳۲۰ هکتار و تالاب آلماگل با مساحت ۲۰۷ هکتار در نزدیکی مرز ایران و ترکمنستان و در بخش داشلی برون گنبد واقع شدند و تامین آب آنها از طریق سیلابهای فصلی رودخانه مرزی اترک است و تالاب گمیشان هم در زمره تالابهای ساحلی - دریایی و به عنوان یک تالاب حاشیهای و بین المللی در جنوب شرقی دریای خزر قرار گرفته که به طور مستقیم تحت تاثیر نوسانات آب دریای خزر قرار دارد.سرچشمه رودخانه اترک از استان خراسان رضوی است و سد بزرگی در مسیر آن به نام شیرین دره در خراسان شمالی احداث شده که بخش قابل توجهی از آب ورودی این رودخانه را ذخیره سازی میکند.به گفته کارشناسان، بررسی وضعیت تالابهای بین المللی گلستان حاکی از آن است که میزان حجم آب موجود در این منابع آبی به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگیها در کنار عوامل مختلف انسانی مانند برداشت بیرویه و تخصیص ندادن به موقع حقآبه به کمترین سطح خود رسیده و ادامه این روند خشکسالی گسترده و به دنبال آن گسترش پدیده گرد و غبار در شمال این استان را در پی خواهد داشت.طبق تحقیقات انجام شده، میزان بارندگی سالیانه در این تالابها ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیمتر است و تنها در ماههای دی و بهمن میزان بارندگی از تبخیر بیشتر میشود و همچنین سطح رطوبت بین ۲۶ تا ۱۰۰ درصد و تبخیر سالیانه ۱۸۰۰ تا ۱۹۰۰ میلی متر متغیر است.
علل وضعیت فعلی تالابهای گلستان
به گفته محمد فرهنگی استاد دانشگاه گنبدکاووس، تبدیل تالابها به زمینهای کشاورزی، ورود فاضلابهای شهری، کشاورزی و صنعتی به تالابها، ورود انواع سموم کشاورزی، برداشت مواد توربی از تالابها، استفاده مکرر اقتصادی نظیر استخراج نمک، مواد معدنی و پرورش آبزیان، تغییر مسیر آبراههها که با پمپاژ آبهای زیرزمینی نواحی مجاور ایجاد شد، کنترل آب رودخانهها، تبدیل اراضی حاشیه به مرتع، زهکشیهای کشاورزی از اراضی بالادستی و تغییرات ناشی از آن در خواص فیزیکی و شیمیایی آب، از بین بردن پوشش گیاهی برای مصارف محلی، چرای بی رویه دام و تصرف غیرمجاز اراضی از مهمترین عوامل انسانی تهدید کننده تالابهای استان است.همچنین عدم ارتقای آگاهیهای عمومی در ارتباط با تالابهای بین المللی و دانش زیست محیطی جوامع محلی حاشیه تالاب، صدور مجوز شکار بیش از حد ظرفیت، توسعه بی ضابطه آبزی پروری، عدم اختصاص حق آبه مورد نیاز تالابها و از بین رفتن فرصتهای پژوهش و مطالعه در این حوزه از دیگر عوامل انسانی و ورود رسوبات به تالابها، تشدید فرسایش خاک و تغییرات آب و هوایی ناشی از کاهش بارندگیها از عوامل طبیعی تهدید تالابهای استان محسوب میشود. تغییرات آب و هوایی باعث کاهش وسعت زیستگاههای حیات وحش، کیفیت زیستگاه و تغییر در چرخههای اکولوژیکی، کاهش مهاجرت پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی و افزایش آفت و بیماریها و شکل گیری پدیده ریزگردها میشود. ایرنا
افزایش جمعیت کارگری از تبعات منفی خشکی تالابها
اهالی روستاهای اطراف تالابهای بین المللی گنبدکاووس این روزها که امکان کشاورزی و صید و صیادی برایشان وجود ندارد و از طرفی هم نگهداری دام هزینههای سنگینی بر دوششان گذاشته است برای تامین معاش خانوادههایشان مجبور به فعالیت به عنوان کارگر روزمزد در گمرک اینچه برون شدند.دهیار روستای اوخی تپه که در فاصله ۲۰۰ متری از تالابهای بین المللی گنبدکاووس واقع است در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: مردم این روستا که روزگاری با قایق در تالابها تردد داشتند این روزها با رسیدن سطح آب به کمترین حد خود موتورسیکلت را جایگزین قایق کردند.مسعود گوگ افزود: ماهیگیری و شکار پرندگان در کنار کشاورزی و دامپروری و همچنین حصیربافی از جمله شغلهای پررونق اهالی به واسطه وضعیت آبی مساعد تالابها ناشی از سیلابهای ورودی از سمت رودخانه اترک بود.وی ادامه داد: در چند سال اخیر با کاهش نزولات آسمانی و حاکم شدن خشکسالی بر منطقه با شروع وزش باد شاهد بلند شدن حجم زیادی از گرد و غبار در حوزه تالابها و روستاهای حاشیه آن هستیم که این روزها به نزدیکی شهر گنبدکاووس هم رسیده است.دهیار روستای اوخی تپه گفت: هم اینک ۹۰ درصد از تالاب آجیگل خشک شده و آب موجود در ۱۰ درصد باقی مانده هم به دلیل املاح و شوری زیاد حتی برای دامها قابل مصرف نیست.گوگ تاکید کرد: وضعیت تالابهای آلماگل و آلاگل هم بهتر از آجیگل نیست و از مسوولان درخواست داریم یا از طریق رایزنی با استان خراسان شمالی زمینه رهاسازی آب از سد شیرین دره را فراهم کنند و یا اینکه راه حل دیگری برای تامین حقابه تالابها ارائه دهند.وی افزود: مردم روستاهای اوخی تپه و تنگلی و شهر اینچه برون که به دلیل خشکسالی دیگر امکان فعالیت در حرفههای قبلی را ندارند برای تامین معاش خانوادههای خود مجبور به کارگری در گمرک مستقر در مرز اینچه برون هستند. گوگ تصریح کرد: اهالی روستای اوخی تپه یک روز در میان باحضور در گمرک و جابجایی کالاهای صادراتی از جمله سیمان از خودروهای ایرانی در کامیونها و واگنهای ریلی ترکمنستان درآمدی هر چند ناچیز را بر سفرههای خود میبرند.
استفاده از کارگران بومی در گمرک اینچه برون
یعقوب آق از دیگر حاشیه نشینان تالابهای سهگانه گنبدکاووس هم از مشکلات اقتصادی ناشی از خشکی تالابها گلایه کرد و گفت: شدت ریزگردها هر روز در منطقه بیشتر میشود و روستاییان هنگام تردد در خارج از خانهها برای مصون ماندن از گرد و غبار باید چهرههای خود را با پارچه بپوشانند.وی بیان کرد: زندگی بدون آب بسیار سخت است و این روزها برای تامین آب مورد نیاز دامها مشکل داریم و خیلی از اهالی مجبور به فروش دامهای خود شدند.آق شغل اصلی بسیار از اهالی حاشیه تالابها را دامداری دانست و گفت: مردم روستا با توجه به خشکسالی حاکم برای تامین هزینههای زندگی و نگهداری دامها مجبور به کارگری روزمزد در گمرک اینچه برون هستند. وی از مسوولان خواست بهجای استفاده از نیروهای شرکتی غیر بومی در گمرک اینچه برون، اهالی بومی منطقه که امیدشان برای کسب روزی از دل زمین به دلیل کاهش نزولات جوی کم شده را جذب و بهکارگیری کنند.
معرفی تالابهای گلستان
تالابهای بین المللی آلاگل با ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار، تالاب آجیگل با ۳۲۰ هکتار و تالاب آلماگل با مساحت ۲۰۷ هکتار در نزدیکی مرز ایران و ترکمنستان و در بخش داشلی برون گنبد واقع شدند و تامین آب آنها از طریق سیلابهای فصلی رودخانه مرزی اترک است و تالاب گمیشان هم در زمره تالابهای ساحلی - دریایی و به عنوان یک تالاب حاشیهای و بین المللی در جنوب شرقی دریای خزر قرار گرفته که به طور مستقیم تحت تاثیر نوسانات آب دریای خزر قرار دارد.سرچشمه رودخانه اترک از استان خراسان رضوی است و سد بزرگی در مسیر آن به نام شیرین دره در خراسان شمالی احداث شده که بخش قابل توجهی از آب ورودی این رودخانه را ذخیره سازی میکند.به گفته کارشناسان، بررسی وضعیت تالابهای بین المللی گلستان حاکی از آن است که میزان حجم آب موجود در این منابع آبی به دلیل تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگیها در کنار عوامل مختلف انسانی مانند برداشت بیرویه و تخصیص ندادن به موقع حقآبه به کمترین سطح خود رسیده و ادامه این روند خشکسالی گسترده و به دنبال آن گسترش پدیده گرد و غبار در شمال این استان را در پی خواهد داشت.طبق تحقیقات انجام شده، میزان بارندگی سالیانه در این تالابها ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیمتر است و تنها در ماههای دی و بهمن میزان بارندگی از تبخیر بیشتر میشود و همچنین سطح رطوبت بین ۲۶ تا ۱۰۰ درصد و تبخیر سالیانه ۱۸۰۰ تا ۱۹۰۰ میلی متر متغیر است.
علل وضعیت فعلی تالابهای گلستان
به گفته محمد فرهنگی استاد دانشگاه گنبدکاووس، تبدیل تالابها به زمینهای کشاورزی، ورود فاضلابهای شهری، کشاورزی و صنعتی به تالابها، ورود انواع سموم کشاورزی، برداشت مواد توربی از تالابها، استفاده مکرر اقتصادی نظیر استخراج نمک، مواد معدنی و پرورش آبزیان، تغییر مسیر آبراههها که با پمپاژ آبهای زیرزمینی نواحی مجاور ایجاد شد، کنترل آب رودخانهها، تبدیل اراضی حاشیه به مرتع، زهکشیهای کشاورزی از اراضی بالادستی و تغییرات ناشی از آن در خواص فیزیکی و شیمیایی آب، از بین بردن پوشش گیاهی برای مصارف محلی، چرای بی رویه دام و تصرف غیرمجاز اراضی از مهمترین عوامل انسانی تهدید کننده تالابهای استان است.همچنین عدم ارتقای آگاهیهای عمومی در ارتباط با تالابهای بین المللی و دانش زیست محیطی جوامع محلی حاشیه تالاب، صدور مجوز شکار بیش از حد ظرفیت، توسعه بی ضابطه آبزی پروری، عدم اختصاص حق آبه مورد نیاز تالابها و از بین رفتن فرصتهای پژوهش و مطالعه در این حوزه از دیگر عوامل انسانی و ورود رسوبات به تالابها، تشدید فرسایش خاک و تغییرات آب و هوایی ناشی از کاهش بارندگیها از عوامل طبیعی تهدید تالابهای استان محسوب میشود. تغییرات آب و هوایی باعث کاهش وسعت زیستگاههای حیات وحش، کیفیت زیستگاه و تغییر در چرخههای اکولوژیکی، کاهش مهاجرت پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی و افزایش آفت و بیماریها و شکل گیری پدیده ریزگردها میشود. ایرنا
![سخاوت آسمان، واپسین امید اهالی تالابهای رنجور گلستان](/content/newspaper/Version1396/0/Page4/newspaperimgl_1396_4.jpg?width=1500&crop=46,153,314,1865)
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
-
جایزه آمریکایی برای مداخله در آبهای منطقه غرب آسیا
-
بیست هزار محوطه تاریخی زیر دریا
-
خسارت هزار میلیارد تومانی به مجتمع پرورش میگو سایه خوش
-
تولید بیش از ۹ هزارتن انواع آبزیان در آذربایجان شرقی
-
گفتگوی معاونان وزرای خارجه ایران و هند درمورد تکمیل پروژه بندرگاهی چابهار
-
بیشترین پسروی آب خزر در گلستان اتفاق افتاد
-
سخاوت آسمان، واپسین امید اهالی تالابهای رنجور گلستان
اخبار روز
-
۳۰۰ هزار نفر در صف وام ازدواج هستند؛ مقررات تغییر نکرده است
-
اراده دولت چهاردهم برای اصلاح شرایط سخت اقتصادی
-
آلن بدرود، آقای خاص سینمای فرانسه
-
انتخاب وزیر زن در راستای استفاده از ظرفیتهای قانون اساسی است
-
حمایت انجمن اسلامی وزارت نیرو از دکتر علی آبادی وزیر پیشنهادی نیرو
-
معابر محلات چیذر و حکمت بهسازی شد
-
پیرامون بوستان نیاوران، نفسی تازه گرفت
-
اجرای ۶ هزار متر مکعب دیوار حائل در منطقه یک تهران
-
دروازه فرهنگی محور گردشگری دربند به سازه رسید
-
ارسال ۷ هزار وسیله سرمایشی به سراسر کشور در قالب پویش نسیم برکت
-
غلامرضا نوری قزلجه گزینه نهایی پزشکیان برای وزارت جهاد کشاورزی
-
داروت اولین پلتفرم داروخانه بلاکچینی کشور تاسیس شد
-
واریز 745 میلیارد تومان سود به حساب اعضای بازنشسته صندوق ذخیره فرهنگیان
-
رونمایی از کتاب "الشام" و "عشق چرا ندارد" در فرهنگسرای عطار نیشابوری
-
راهنما خرید نرده شیشه ای – جانپناه شیشه ای – هندریل شیشه ای
-
بهترین سنگ تراورتن ایران کدام است؟
-
شرکت فرستاده ویژه نخست وزیر هند در مراسم تحلیف پزشکیان
-
برداشت اشتباه از شفاف سازی وزیر اقتصاد
-
طرح الگوی خدمت در ۵ محور منطقه یک در حال اجرا است
-
نشست هماندیشی مدیران کل حوزه وزارتی وزارتخانهها با حضور وزیر اقتصاد